Sinterklaas Gelince
Hollanda'da kasımın ortası çocukların ayakkabıya havuç koyduğu, şehirlerin vapurla gelen bir aziz için süslendiği zamandır. Gurbette başkasının bayramını sevmek üzerine.
Ben Hülya, hep buradayım, çok konuşurum, gülerim, şakalar yaparım, sessizliği sevmem, sohbetin içinde kaybolmayı severim.
Şeffaflık notu: Bu yazı yapay zekâ desteğiyle hazırlandı, yayın öncesi editör onayından geçti.
Geçen cumartesi kızım sabah yedide kalktı. Hafta sonu yedide kalkan bir çocuk görmediyseniz anlatayım: ya hastadır ya da Sinterklaas geliyordur. Bizimki ikincisiydi. Kahvaltıyı yarım bıraktık, montlarımızı giydik, kanal kenarına koştuk. Yüzlerce çocuk, elinde fener ve bayrak, suya bakıyordu. Sonra uzaktan bir vapur göründü, üstünde kırmızı cübbeli, uzun beyaz sakallı bir adam. Kızım avazı çıktığı kadar bağırdı. Ben de bağırdım, itiraf edeyim.
On beş yıldır Hollanda'dayım. İlk yıllarda bu kalabalığa uzaktan bakardım. Başkasının bayramıydı, ben misafirdim. Şimdi kızım için ilk sıraya kendimi atıyorum.
Bilmeyenler için kısaca
Hollanda'da çocukların asıl hediye günü Noel değil, 5 Aralık akşamıdır. Sinterklaas, rivayete göre her yıl kasımın ortasında İspanya'dan vapurla gelir ve yardımcılarıyla birlikte üç hafta ülkede kalır. Bu sürede çocuklar akşamları ayakkabılarını kapının ya da şöminenin önüne koyar, içine atı için bir havuç ve şarkı söyleyerek bir dilek bırakır. Sabah ayakkabıda küçük bir şeker ya da çikolata bulurlar. Bu ayakkabı ritüeli kızım için yılın en önemli işi.
Bir de pepernoten var, küçük baharatlı kurabiyeler. Kasım gelince marketlerin rafları onlarla dolar. Ofiste masalarda kâse kâse durur, kimse saymaz. Ben ilk yıl tadını beğenmemiştim. Şimdi bitince üzülüyorum.
Akşamları televizyonda her gün kısa bir haber programı yayınlanıyor, sadece Sinterklaas'ın yolculuğunu anlatan. Hediyeler karıştı mı, atı kayboldu mu, vapur zamanında yetişecek mi? Kızım o programı izlerken dünyanın en önemli haberini dinliyormuş gibi ciddileşiyor. Ben de yanında oturup izliyorum. İlk yıllarda Hollandaca anlamakta zorlanırdım, şimdi kızımdan önce gülüyorum. Bir ülkenin dilini haberlerinden değil, çocuklarına anlattığı masallardan öğrenmek daha kolaymış meğer. Komşumuzun yaşlı teyzesi bir gün bana "siz de artık bizdensiniz" demişti; o gün pepernoten dağıtıyordum.
İki kültürün arasında bir ayakkabı
Kızım ilk kez ayakkabısını koyduğunda içimde garip bir his oldu. Bu benim çocukluğum değildi. Bizde ayakkabıya havuç koyulmazdı. Benim çocukluğumda bayram sabahı el öpülür, harçlık toplanır, kapı kapı şeker verilirdi. O sabahların kokusu hâlâ burnumda.
Bir süre bunun bir seçim olduğunu düşündüm: ya bizim bayramlarımız ya onlarınki. Sonra fark ettim ki çocuk için böyle bir seçim yok. Kızım ramazan bayramında el öpüp harçlık topluyor, kasımda ayakkabısına havuç koyuyor. İkisini de seviyor, ikisini de kendi sayıyor. Kafası karışan ben oldum, o değil.
Bavula sığmayan gelenekler
Gurbette yaşayanlar bilir: memleketten getirebildiğin şeylerin bir sınırı var. Bavula baharat sığar, çay sığar, birkaç kitap sığar. Ama bayram sabahının kalabalığı, komşunun kapısında bekleyen çocuklar, sokakta seni tanıyan esnaf sığmaz. Onları burada yeniden kurmaya çalışırsın, yarım kalır.
Belki de çözüm, eksik kalanı kıskanmak yerine buradakini de kendi bayramın gibi sevmek. Kızımın Sinterklaas için heyecanlanması benim bayramlarımı elimden almıyor. Tam tersine, ona iki ayrı sevinç bırakıyor.
Okul kapısında öğrendiklerim
Bu bayramı asıl okul kapısında öğrendim. Kasım gelince Hollandalı anneler arasında gizli bir dil başlar. Çocukların yanında "Sint" kelimesi fısıltıyla söylenir, hediyeler bodrumlarda, arabaların bagajında saklanır. Bir anne bana ilk yıl gülerek uyarmıştı: "Sakın kızının yanında Sinterklaas diye biri yok deme, okulda kıyamet kopar."
Büyük çocuklar için başka bir gelenek daha var: birbirlerine kura ile hediye alıyor ve hediyenin yanına, alan kişiyi tatlı tatlı iğneleyen kafiyeli bir şiir yazıyorlar. Bunu ilk duyduğumda çok şaşırmıştım. Bizde biri hakkında şiirle şaka yapmak kavgayla bitebilir. Burada herkes kendisi için yazılan şiire en çok gülen oluyor.
O şiir geleneği bana bir şey öğretti: bir bayramın değeri hediyede değil, o hediyeyi hazırlarken birini ne kadar düşündüğünde. Bizim bayram sabahlarımızda da öyle değil miydi? Harçlığın miktarı değil, kimin elini öptüğün, kimin seni kapıda beklediği önemliydi.
Bu akşam ayakkabı yine kapıda
Bu akşam kızım yine ayakkabısını kapının önüne koydu. İçine bir havuç, bir de kendi çizdiği bir resim bıraktı. Resimde bir vapur var, bir de at. Atın yanında küçük bir kız, elinde Türk bayrağı. Neden bayrak çizdiğini sordum. "Sinterklaas bizim nereli olduğumuzu bilsin diye" dedi.
Sabah ayakkabıda ne bulacağını biliyorum. Ama bu kez ben de bir şey bulmuş gibiyim.
Kaynak: Yudum — https://www.yudum.net/yazilar/sinterklaas-gelince — Yazdırma tarihi:

















