Köşe Yazısı

Makineler Gider, Oda Kalır

Yirmi sekiz yılda Yudum'u taşıyan makineler değişti, yazılımlar değişti, adresler değişti. Değişmeyen tek şey odaydı. Emekliye ayrılan sunuculara küçük bir veda.

Selçuk
Bu yazıyı yazanSelçuk

19 Kasım 20264 dk okuma

Galatasaray yazılım ve Online oyunlar ozellikle mmorpg :)

Yazarı oyla5 (13)

Bu yaz bir makineyi kapattım. Beş yıl boyunca Yudum'u taşımış bir sunucuydu. Son komutu yazmadan önce bir süre ekrana baktım. Kimse fark etmeyecekti; odalar aynı adreste, aynı nick'lerle, aynı sohbetle devam edecekti. Ama ben o makinenin beş yılda neler gördüğünü biliyordum.

Yirmi sekiz yılda kaç makine değiştirdiğimi tam sayamıyorum. Her birinin bir dönemi, bir huyu, bir arızası vardı. Bu yazı onlara küçük bir veda.

Reklam

Yazılımlar da göç eder

Yudum 1998'de açıldığında, o yılların birçok ağı gibi hazır bir sunucu yazılımıyla çalışıyordu. Sonra başka bir yazılıma geçtik; daha güçlüydü, daha çok özelliği vardı, yıllarca bize iyi baktı. Ve bir gün, hazır olanın artık bize yetmediğine karar verip kendi sunucumuzu yazmaya başladık. Bunun hikâyesini başka bir yazıda anlatmıştım.

Her geçişte aynı korku vardı: bir şey kırılacak, birileri kapıda kalacak, alışkanlıklar bozulacak. Her geçişte de bir şeyler kırıldı, birileri kapıda kaldı. Ama her seferinde oda yeniden toplandı. İnsanlar yeni adresi buldu, yeni komutu öğrendi, eski şakalara kaldıkları yerden devam etti.

Bir sunucunun hafızası

Makineler hafıza tutmaz derler. Tutarlar aslında. Günlük dosyalarında, yedeklerde, yıllar önce yazılmış ve kimsenin dokunmaya cesaret edemediği küçük betiklerde. Kapattığım her makinede, kim tarafından ve neden yazıldığını hatırlamadığım dosyalar buldum. Bir zamanlar bir sorunu çözmüşler, sonra unutulmuşlar.

Emekli bir sunucuyu kapatmadan önce içini dolaşmak, eski bir evi boşaltmaya benziyor. Çekmecelerde eski notlar, dolabın arkasında unutulmuş kutular. Her birini açıp bakmak istiyorsun ama vaktin yok. Gerekli olanı yeni eve taşıyıp kapıyı kilitliyorsun.

Bu yaz kapattığım makinede de öyle oldu. Gerekeni taşıdık, gerisini yedekledik. Sonra fişi çektik. Ertesi sabah odaya girdiğimde her şey yerindeydi. Kimse bir şey sormadı. Bir sunucu için bundan güzel bir veda olamaz.

Gece yarısı taşınmaları

Taşınmalar hep gece yapılır. Odada en az insanın olduğu, en az şeyin kırılacağı saatte. Saat ikiyi, üçü geçince yeni makine hazırlanır, veriler aktarılır, adresler yeni yere çevrilir. Sonra beklenir. İlk bağlanan kişiyi görmek için beklenir.

O bekleyiş bir sunucu yöneticisinin en uzun dakikalarıdır. Her şeyi denemişsindir, her şey çalışıyor görünür. Ama asıl sınav, hiçbir şeyden haberi olmayan birinin her zamanki gibi gelip her zamanki gibi "günaydın" yazmasıdır. O satır ekrana düştüğünde taşınma bitmiştir. Gerisi ayrıntıdır.

Yıllar içinde o "günaydın"ı yazan nick'ler değişti. Bazen sabah işe giderken telefondan uğrayan biri, bazen gece vardiyasından dönen biri. Hiçbiri o sabah neye tanıklık ettiğini bilmedi. Hepsine buradan teşekkür ederim; her biri, farkında olmadan, bir taşınmanın onay imzasını attı.

Neden bu kadar değişiyor?

Bana sık sorulan bir soru: neden hep bir şeyleri değiştiriyorsunuz? Haklı bir soru. Her değişiklik kullanıcı için bir rahatsızlık demek. Ama bir sohbet ağı, durduğu yerde durarak ayakta kalamıyor. Donanım eskiyor, yazılımın güvenlik açıkları çıkıyor, internetin kendisi değişiyor. Yirmi sekiz yıl önce kimse sohbete telefondan girmiyordu. Bugün çoğumuz oradan giriyoruz.

Benim için asıl iş, bu değişikliklerin odaya mümkün olduğunca az yansıması. Makine değişsin, yazılım değişsin, adres değişsin; ama siz akşam girdiğinizde aynı odayı, aynı insanları bulun. İyi bir taşınma, taşındığını kimsenin fark etmediği taşınmadır.

Bir de şu var: her yeni makine, bir öncekinden daha az şey bilir. Yıllar içinde biriken küçük ayarları, özel durumları, bir kullanıcı için yapılmış istisnaları yeniden hatırlamak gerekir. Bu yüzden her taşınmadan sonra birkaç gün kulağım odada olur. Biri bir şeyin eskisi gibi çalışmadığını söylerse, o eksik parçayı bulup yerine koyarım.

Kalıcı olan

Geriye dönüp bakınca şunu görüyorum: o makinelerin hiçbiri artık yok. Bazıları hurdaya çıktı, bazıları başka birinin işini görüyor, bazıları sadece bir faturada kaldı. Kullandığımız yazılımların bir kısmının adını bile yeni kuşaklar bilmiyor.

Ama 1998'de odaya giren bazı nick'ler hâlâ burada. O nick'lerin arkasındaki insanlar yaşlandı, şehir değiştirdi, çocuk sahibi oldu. Bazıları gitti, bazıları yıllar sonra geri döndü. Onları buraya bağlayan şey hiçbir zaman makine değildi.

Bir sunucu bir odanın evi olabilir. Ama oda, içindeki insanlardır. Ev değişir, insanlar kalır. Bu yaz o makineyi kapatırken aklımdan geçen buydu.

Yeni makine şimdilik sessiz çalışıyor. Ona da bir gün veda edeceğim. O gün geldiğinde, umarım odada yine tanıdık nick'ler olur ve yine kimse bir şey fark etmez.

💬 Bu yazıyı yorumlaNe düşündüğünü yaz, aşağıdaki yorumlara katıl.Yorum yaz →
Yazıyı beğendin mi?
PaylaşWhatsAppXFacebook

✍️ Selçuk — diğer yazıları

Tümü →

🆕 Son yazılar

Köşe Yazıları →