Sessiz Okuyanlar
Odada hiç yazmayan ama her akşam orada olanlar var. Nick listesinde sessizce duranlara, sohbeti dışarıdan izleyenlere bir selam ve küçük bir davet.
Bir odanın nick listesine bakınca iki ayrı kalabalık görürsünüz. Biri yazanlar: selam verenler, şakalaşanlar, tartışanlar, şarkı isteyenler. Ekranı onlar doldurur. Öbürü listede duran ama hiç yazmayanlar. Saatlerce oradadırlar, bazen günlerce. Ne bir selam ne bir veda. Sadece adları vardır, bir de varlıkları.
Yirmi sekiz yıldır bu ikinci kalabalığı da görüyorum. Ve uzun zamandır onlar hakkında bir şey yazmak istiyordum, çünkü sohbet ağlarında en az konuşulan insanlar onlar. Haklı olarak: kendileri de konuşmuyor.
Okumak da bir katılımdır
İnternette bu insanlara uzun süre kötü bir ad takıldı. Bedavacı, gözetleyici, katkı vermeyen. Forumlarda "sadece okuyup yazmayanlar" diye dert yakınılan başlıklar açıldı. Ben hiçbir zaman öyle düşünmedim.
Bir odada sessiz duran insan da o odanın parçasıdır. Akşam yorgun gelmiştir, konuşacak hâli yoktur ama bir yerde insan sesi duymak ister. Belki çekingendir, ilk cümleyi kurmak ona dağ gibi gelir. Belki dilini yeni öğreniyordur, yazmadan önce okuyarak alışmak istiyordur. Belki de sadece seviyordur başkalarının sohbetini izlemeyi; tıpkı kahvehanede oyun oynamayıp masanın başında duran adam gibi. Kimse o adamı kahveden kovmaz.
Sessiz okuyan insan aslında bize büyük bir güven gösteriyor. Hiçbir şey vermeden, hiçbir şey beklemeden, burada vakit geçirmeyi seçiyor. Bir odayı izlemeye değer bulmak, o oda için küçük bir iltifattır.
Sessizliğin bir sebebi vardır
Yıllar içinde şunu fark ettim: insanları en çok susturan şey, ilk yazdıklarının cevapsız kalması. Biri cesaretini toplar, "merhaba" yazar. Oda o sırada başka bir konuya dalmıştır, kimse görmez. Selam havada kalır. O insan bir daha kolay kolay yazmaz. Okumaya devam eder ama artık sessiz tarafa geçmiştir.
Bu yüzden sessiz okuyanların bir kısmı aslında hiç susmak istememiş insanlardır. Bir kez seslenmişler, duyulmamışlar. Bunu düşündükçe, odaları ayakta tutan gönüllülere ve eski üyelere hep aynı şeyi söylüyorum: yeni gelen birinin ilk satırı, odadaki en değerli satırdır. Ona cevap vermek, bir sohbete başlamaktan çok daha fazlasıdır.
Bir de şu var: sohbet odaları zamanla kendi dilini, kendi esprilerini, kendi iç şakalarını geliştirir. Yıllardır birbirini tanıyan insanların kısa cümleleri, dışarıdan gelen birine kapalı bir kapı gibi görünebilir. Biz bunu fark etmeyiz, çünkü o kapının içindeyiz. Sessiz okuyan ise kapının önünde durup içeriyi dinler, ne zaman gireceğini kestiremez.
Eski ağların sessiz misafirleri
IRC'nin ilk yıllarında bu sessizliğin adı bile vardı. Bir nick'in yanında "idle" süresi yazardı; o kişinin kaç saattir tek bir satır yazmadığını herkes görebilirdi. Bazılarınınki günlere, haftalara çıkardı. Kimse buna şaşırmazdı. Bilgisayar açık kalmış, sahibi işe gitmiş, akşam dönüp odaya bakacak. O nick odanın mobilyası gibiydi; yerinde durduğu sürece içimiz rahattı.
Bugün telefonlar, bildirimler, akışlar geldi. Ama sessiz misafir aynı. Hâlâ odaya girip bir köşeye çekiliyor, hâlâ başkalarının konuşmasından bir şey alıp gidiyor. Değişen tek şey, artık onu fark etmemizin daha zor olması.
Size bir davet
Bu yazıyı okuyanlar arasında, Yudum'da yıllardır sessiz duran birileri olduğunu biliyorum. Size söylemek istediğim şey basit: burada olmanız yeterli. Yazmak zorunda değilsiniz, kimse sizi saymıyor, kimse sizden bir şey beklemiyor.
Ama bir gün yazmak isterseniz, kapı açık. Uzun bir giriş yapmanıza gerek yok. Bir selam yeter. Bir şarkıya "güzelmiş" demek yeter. Akışta birinin paylaşımının altına tek bir cümle bırakmak yeter. Cevapsız kalırsa bu sizin hatanız değil; o anda odanın gözü başka yerdeydi. Bir kez daha deneyin. Ben de o satırları görmeye çalışacağım.
Yazmayı hiç istemeyenler için de bir şey söyleyeyim: radyoyu açıp sohbeti arkada akarken dinlemek, bir odaya her akşam uğrayıp sadece bakmak da Yudum'da olmanın bir biçimi. Bu ağ, yazanlar kadar sizin de ağınız.
Listedeki adlar
Bazı geceler nick listesine uzun uzun bakarım. Kimi yıllardır tanıdığım, hiç yazmadığı hâlde hep orada olan adlar. Onlara hiç "merhaba" demedim belki, onlar da bana. Ama biri birkaç hafta görünmeyince fark ediyorum. Döndüğünde, bir şey yazmasa da, içimde küçük bir rahatlama oluyor.
Sessiz okuyanlar, bu odaların en sadık misafirleri. Belki hiç tanışmayacağız. Ama buradasınız ve bunun için teşekkür ederim.
Kaynak: Yudum — https://www.yudum.net/yazilar/sessiz-okuyanlar — Yazdırma tarihi:

















