Álvar Núñez Cabeza de Vaca, 1490 dolaylarında Jerez de la Frontera'da doğan İspanyol kâşif ve yazardır. Başarısız Narváez seferinden sağ kalan dört kişiden biri olarak Kuzey Amerika'nın güney kesimlerinde yaklaşık sekiz yıl dolaştı ve bu yolculuğu bir kitapta anlattı.
Narváez seferi ve uzun yolculuk
1527 yazında yüzlerce asker ve yerleşimciyle İspanya'dan yola çıkan Pánfilo de Narváez seferine katıldı. Filo 1528 baharında Florida kıyısına ulaştı; ancak karadaki yürüyüş ve ardından yapılan derme çatma teknelerle kaçış felaketle sonuçlandı. Kasım 1528'de bugünkü Teksas kıyısında karaya vuran grubun büyük kısmı zamanla öldü.
Cabeza de Vaca, Andrés Dorantes, Alonso del Castillo Maldonado ve Estevanico ile birlikte hayatta kalan son dört kişiden biri oldu.
Dörtlü, yıllarca bugünkü Teksas, kuzey Meksika ve Amerika'nın güneybatısında yerli topluluklar arasında yaşadı; zaman zaman tutsak, zaman zaman tüccar ve şifacı olarak bilindiler. 1536'da Yeni İspanya'daki İspanyollara ulaştılar ve Mexico City'ye vardılar.
İspanya'ya döndükten sonra yaşadıklarını yazdı. Kitap 1542'de La relación adıyla basıldı, sonraki baskılarda Naufragios (Gemi Kazaları) adıyla tanındı. Karşılaştığı halkların gelenekleri ve yaşayışı üzerine verdiği ayrıntılar nedeniyle eser, bölgenin ilk etnografik tanıklıklarından biri sayılır.
1540'ta Río de la Plata bölgesine adelantado, yani vali olarak atandı ve bugünkü Paraguay'daki Asunción'u merkez alarak yönetimi üstlendi. Yönetimi sömürge yetkilileriyle çatışmaya yol açtı; 1544'te Asunción'da tutuklandı ve 1545'te yargılanmak üzere İspanya'ya gönderildi. Hint Adaları Konseyi onu mahkûm etti, ancak bu ceza sonradan hafifletildi. Bir daha Amerika'ya dönmedi ve 1550'lerin sonunda öldü; nerede öldüğü kaynaklarda kesin değildir.
