Álvar Núñez Cabeza de Vaca
İspanyol kâşif
Álvar Núñez Cabeza de Vaca, 1480’lerin sonları civarında Jerez de la Frontera’da doğmuş bir İspanyol kaşiftir. 1527 yılında Narváez’in yürüttüğü keşif seferine katılmış ve o macerada hayatta kalan yalnız dört kişiden biri olmuştur. Kayıp bir grup olarak Amerika’nın güneybatısına doğru ilerlerken, yaklaşık sekiz yıl boyunca çeşitli yerli kabilelerle temas kurmuş, onlara tüccar ve şifacı olarak hizmet etmiştir. 1536’da Meksika’daki İspanyol varlığıyla yeniden buluşmadan önce, bu yolculuğu sırasında birçok yerli topluluğu gözlemlemiş ve deneyimlerini kaydetmiştir.
İspanya’ya döndükten sonra, Cabeza de Vaca anılarını kaleme almış ve 1542 yılında “La relación y comentarios” adıyla basıma sunmuştur. Daha sonraki baskılarda “Naufragios y comentarios” (Gemi Enkazları ve Yorumlar) şeklinde anılmış bu eser, yazarın karşılaştığı yerli kabilelerin yaşam tarzları, gelenekleri ve sosyal yapıları üzerine sunduğu ayrıntılı tasvirler nedeniyle bazen bir proto‑antropologun çalışması olarak değerlendirilir.
1540 yılında, yeni keşfedilen bölgenin (günümüzde Paraguay) yöneticisi ve adelantado’su olarak görevlendirilmiş, Buenos Aires’in nüfusunu artırma çabalarına öncülük etmiştir. Ancak yönetim tarzı eleştirilmiş, 1544’te tutuklanmış ve 1545’te yargılanmak üzere İspanya’ya gönderilmiştir. Sonunda cezası hafifletilmiş, fakat bir daha Amerika’ya dönmemiştir. Cabeza de Vaca, 1550’lerin sonları civarında Sevilla’da yaşamını yitirmiştir.