Orhan Pamuk
Nobel ödüllü Türk roman yazarı
Orhan Ferit Pamuk, 7 Haziran 1952’de İstanbul’da doğdu. Ailesi, Batı’ya açık, seküler bir orta sınıf ortamındaydı; babası Gündüz Pamuk mühendis, iş insanı ve SODEP’in kurucularındandandır. Çocukluk yıllarını, babasının geniş kütüphanesinde Thomas Mann, Kafka, Dostoyevski ve Tolstoy gibi yazarların eserleriyle geçirdi ve bu deneyim, onun “Avrupa” kavramını içselleştirmesine yol açtı. Liseden sonra Robert Kolej’i bitiren Pamuk, bir süre İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde eğitim gördü, ardından İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü’nden mezun oldu.
1974 yılında yazarlığa yönelmeye karar veren Pamuk, 22‑30 yaşları arasında annesiyle birlikte yaşar, ilk romanını kaleme alır ve yayınevleriyle temas kurar. “Sessiz Ev”, “Beyaz Kale”, “Kara Kitap”, “Yeni Hayat”, “Benim Adım Kırmızı”, “Kar”, “Masumiyet Müzesi”, “Kafamda Bir Tuhaflık” ve “Veba Geceleri” gibi eserleriyle dünya çapında tanındı. Bu romanlar 63 dile çevrildi, toplamda 13 milyon kopya satıldı ve 2006’da Nobel Edebiyat Ödülü’nü alarak bu ödülü kazanan ilk Türk oldu; aynı yıl Time dergisi onu dünyanın en etkili 100 kişisi arasına soktu.
Pamuk, edebi kariyerinin yanında Columbia Üniversitesi’nde edebi yazarlık ve karşılaştırmalı edebiyat dersleri veriyor ve 2018’de Amerikan Felsefe Topluluğu’nun asil üyesi seçildi. “Benim Adım Kırmızı”, 2002’de Fransız Prix du Meilleur Livre Étranger ve İtalyan Premio Grinzane Cavour ödüllerini, 2003’te ise Uluslararası Dublin Edebiyat Ödülü’nü kazandı. 2010’da José Saramago ile ortaklaşa düzenlediği Avrupa Yazarlar Parlamentosu, dünyanın dört bir yanından yazarları bir araya getirdi.
Çerkes kökenli baba tarafından gelen Pamuk, tarih ve siyasetle ilgili görüşleri nedeniyle zaman zaman eleştirilere ve hatta kınanma tehlikesine de maruz kaldı. Yine de, eserleri ve düşünceleriyle hem Türk edebiyatına hem de küresel kültüre önemli katkılar sunmaya devam ediyor.