Rutkay Aziz

Rutkay Aziz, 16 Mayıs 1947’de İstanbul’da dünyaya geldi. Asıl adı Aziz Ünal Rutkay olan sanatçı, babası elektrik mühendisi ve amatör sinemacı Fikri Rutkay, amcası ise film yapımcısı Fuat Rutkay gibi kültürle iç içe bir ailede büyüdü. Halasının Atatürk’ün poker arkadaşları arasında olduğu ve babasının da Atatürk’ün muhafız alayında teğmenlik yaptığı bilinir. Avusturya Lisesi’nde soyadının önce okunması nedeniyle “Rutkay Aziz” adıyla anılmaya başladı; ortaokulunu Sankt Georg Avusturya Koleji’nde bitirdikten sonra Bakırköy Lisesi’ne kaydoldu. Lisede tanıştığı Tarık Akan, onun tiyatroya yönelmesinde etkili oldu ve ardından Galatasaray Üniversitesi Gazetecilik Fakültesi’nden mezun oldu.

Tiyatro yolculuğu, Muhsin Ertuğrul’un yönettiği LCC Tiyatro Okulu’nda aldıkları eğitimle şekillendi. İlk sahne deneyimini Peter Weiss’in “Marat/Sade” oyununda Jean‑Paul Marat karakteriyle yaşayan Aziz, 1971’den itibaren Ankara Sanat Tiyatrosu’nda sahne almaya başladı. 1972’de İsmet Küntay’ın “403. Kilometre” oyununda yönetmenliğe adım atarak tiyatro yönetmenliğini de üstlendi; sonraki yıllarda aynı sahneleme topluluğunda pek çok oyunu yönetti ve sanat yönetmenliği yaptı. Bu süreçte “El Kapısı”, “Ana”, “Nereye Payidar”, “Komün Günleri”, “Sakıncalı Piyade” gibi eserlerde hem yönetmen hem oyuncu olarak yer aldı.

Sinema ve televizyon dünyasına ise 1987’de Zülfü Livaneli’nin “Yer Demir Gök Bakır” filmiyle adım attı. 1994’te Ziya Öztan’ın “Kurtuluş” dizisinde ve 1998’de aynı yönetmenin “Cumhuriyet” filminde Mustafa Kemal Atatürk’ü canlandırarak geniş kitlelerin tanıdığı yüzlerinden biri oldu. “Bizimkiler”, “Hayat Bilgisi”, “Avrupa Yakası” ve “Yalan Dünya” gibi popüler dizilerde de rol aldı. İyi derecede Almanca ve Fransızca bilen sanatçı, şiir okuma ve yazma gibi edebi faaliyetlerle de ilgileniyor. Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı’nın başkanı olan Aziz, Altın Koza Film Festivali’nde “Yaşam Boyu Onur Ödülü”nü almış ve kızı Doğa Rutkay da onun izinden giderek başarılı bir oyunculuk kariyerine sahip.