Türkiye cumhurbaşkanı

Türkiye Cumhuriyeti’nin devlet ve hükümet başı olan cumhurbaşkanı, TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanlığını yürütür, ülkeyi ve milletin birliğini temsil eder. Anayasa’nın 104. maddesinde tanımlanan görev ve yetkileri çerçevesinde, anayasanın uygulanmasını ve devlet kurumlarının uyumlu çalışmasını sağlar.

Başkomutanlık görevi, savaş durumunda genelkurmay başkanı tarafından cumhurbaşkanının yetkisiyle yerine getirilir. Şu anda, 28 Ağustos 2014’te göreve başlayan Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin 12. ve mevcut cumhurbaşkanıdır.

Cumhurbaşkanlığı makamı, 29 Ekim 1923’te cumhuriyetin ilanıyla kurulmuş ve aynı gün Mustafa Kemal Atatürk oy birliğiyle ilk başkan seçilmiştir. 10 Ağustos 2014’e kadar, Kenan Evren hariç tüm cumhurbaşkanları TBMM tarafından seçilmişti. Atatürk, İsmet İnönü ve Celâl Bayar gibi isimler parti üyesi olarak görev yapmış, 1961 Anayasası ile partisiz başkanlık dönemi başlamış, 1982 Anayasası kapsamında Kenan Evren de cumhurbaşkanı olmuştur. 2007 referandumu ile cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine karar verilmiş ve 10 Ağustos 2014’te yapılan ilk halk seçimiyle Recep Tayyip Erdoğan seçilmiştir. 2017 referandumdan sonra, 2018’den itibaren cumhurbaşkanı aynı zamanda hükümetin de başı konumuna gelmiştir.

Resmi konutu 29 Ekim 2014 tarihinden itibaren Atatürk Orman Çiftliği’ndeki Cumhurbaşkanlığı Sarayıdır; daha önce 1923’ten itibaren Çankaya Köşkü bu amaçla kullanılmıştır.

Cumhurbaşkanı olabilmek için Anayasa’nın 101. maddesinde belirtilen koşullar gereklidir: en az 40 yaşında olmak, yükseköğrenim mezunu olmak ve milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip bir Türk vatandaşı olmak. Adaylık için en az yirmi milletvekiliyle oluşan bir parti grubu, son genel seçimlerde yüzde beş oy oranını tek başına ya da birlikte aşmış ya da en az yüz bin seçmen tarafından desteklenmiş olmalıdır. Görev süresi beş yıldır ve aynı kişi en fazla iki dönem seçilebilir.