Kalacoş, Osmanlı mutfağının tirit ailesinden gelen bir yemektir; Gümüşhane ve Bingöl yörelerinde yaşamaya devam eder. Bingöl'de keldoş adıyla bilinir ve orada un, yoğurt, çökelek ve sarımsakla yapılan farklı bir biçimi vardır.
Papara ve tiritle aynı fikri paylaşır: bayat ekmeğin sıcak bir sosla yumuşatılması. Ayırt edici malzemesi kuruttur — yoğurdun tuzlanıp kurutulmasıyla elde edilen, taş sertliğinde bir süt ürünüdür. Buzdolabı olmayan çağlarda yoğurdu kışa saklamanın yoluydu.
Kurut yoğun tuzlu olduğu için yemeğe ayrıca tuz eklenmez. Suda çözülüp süzülmesi de gereklidir; çözünmeyen parçalar sosta kumlu bir doku bırakır. Gümüşhane yorumunda mercimek ve et kullanılır.
