Genetik konulu haberler

Bilim insanları, dinozorların yok olmasına yol açan asteroit çarpmasının ardından karınca türlerinin genetik yapısında meydana gelen ‘sıçrayan gen’ patlamalarının, bu sosyal böceklerin olağanüstü çeşitlenmesinde kilit rol oynadığını ortaya koydu.

Monash Üniversitesi araştırması, düşük doz aspirin kullanan ve belirli bir genetik profile sahip yaşlı yetişkinlerde demans riskinin %70 oranında azaldığını ortaya koydu.

Hugging Face, açık kaynaklı Carbon‑X modelini yayınlayarak kullanıcıların DNA dizilimlerini sorularla sorgulamasına ve yanıtları doğal dilde almasına imkan tanıdı; model hem çevrim içi demo hem de internet bağlantısı olmadan yerel çalıştırma seçeneği sunuyor.

Hugging Face, genetik kod ile doğal dilde etkileşim kurmayı mümkün kılan yeni yapay zeka modeli Carbon-X'i tanıttı. Bu çığır açan teknoloji, araştırmacıların DNA dizileri hakkında doğrudan sorular sormasına ve derinlemesine analizler elde etmesine olanak tanıyor.

Columbia Üniversitesi araştırmacıları, APOE ε4 taşıyan ancak 80’li yaşlarda da zihinsel olarak sağlıklı kalan bireylerde nadir bir FN1 gen mutasyonunun kan-beyin bariyerini koruduğunu ortaya koydu.

Washington Üniversitesi ve Whitehead Enstitüsü, DNA Typewriter ve PEtracer adlı iki yenilikçi teknolojiyle fare embriyolarındaki milyonlarca hücrenin kökenini ve gelişim yolunu haritalayarak hücre kaderinin sadece genetik mirasla belirlenmediğini gösterdi.

Dünyanın bilinen en yaşlı kara hayvanı Jonathan'ın DNA'sında tespit edilen 287 genetik varyant, hücresel yaşlanmaya karşı olağanüstü direncin ardındaki biyolojik mekanizmaları aydınlatıyor.

Cornell Üniversitesi'nden bilim insanları, beyin hücrelerinde önemli bir rol üstlenirken aynı zamanda genom içinde hareket etme yeteneğini koruyan benzersiz bir insan geni olan BC200'ü keşfetti.

Mount Sinai araştırmacılarının yaptığı kapsamlı genetik analiz, otizmle sıkı bağları olan nadir bir genetik bozukluk olan Phelan‑McDermid sendromunun (PMS) daha önce tahmin edilenden çok daha yaygın olduğunu ortaya koydu.

Kerguelen Adaları'nda yaşayan bir gentoo penguen popülasyonu, genetik analizlerle ayrı bir tür olarak tanımlandı; bu, son yüzyılda adlandırılan ilk yeni penguen türü oluyor.

Tartu Üniversitesi araştırmacıları, 14. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar uzanan 26 Yersinia pestis genomunu çözerek, Kara Veba sonrası Avrupa’da salgının nasıl tekrar tekrar ortaya çıktığını ve yeni hatların nasıl oluştuğunu gösterdi.

UC San Diego araştırmacıları, yapay zekâ destekli analizle insan genlerinin yaklaşık %60'ında bulunan "initiator" adlı DNA anahtarını tanımlayarak gen ifadesi kodunun bir parçasını ortaya çıkardı.

Andealı Yerli halkların binlerce yıldır temel besin kaynağı olan patatesin, insan DNA'sında kalıcı bir iz bıraktığı ve bu halkın sindirim genlerinde yüksek oranda değişiklik yarattığı ortaya çıktı.

Paris’in kuzeyinde bulunan bir megalit mezarında yapılan DNA analizleri, M.Ö. 3000 civarında yaşanan büyük nüfus çöküşünü ve ardından gelen göç dalgasını ortaya koydu. Bu bulgu, Avrupa’nın devasa taş anıtlarını inşa eden toplulukların ortadan kaybolmasına ışık tutuyor.

Yale Üniversitesi araştırmacıları, Rönesans İtalya'sında Medici kardeşlerin iskelet kalıntılarında Plasmodium falciparum ve P. malariae izleri buldu. Çalışma, 1562 ve 1587 yıllarında yaşanan ölüm olaylarının sıtma nedeniyle gerçekleştiğini kanıtlıyor.

Araştırmacılar, Güney Afrika’nın Cape Floristic Bölgesi’ndeki leoparın, 20.000 yıl boyunca izole kalması sonucu diğer Afrika leoparlarından hem boyut hem de genetik açıdan ayrı bir tür olarak ortaya çıktığını tespit etti.

Araştırmacılar, DNA onarımını sağlayan EXO1 geninin aşırı üretiminin genomda istenmeyen kesintilere yol açtığını ve bu durumun kanser gelişiminde kritik bir zayıflık yarattığını gösterdi.

Bilim insanları, çileklerin kökenini açığa çıkarmak için yeni bir teknik geliştirdiler. Bu teknik, transpozon elemanlarının bıraktığı genetik izleri analiz ederek, kompleks bitki genomlarının evrimsel tarihini yeniden oluşturmayı sağlıyor.

Ocak 2024'te PLOS Biology'de yayımlanan çalışma, arılar ve kuşlar gibi hayvanların gördüğü renkleri, morötesi ışık dahil, hareketli görüntülerle kaydedebilen bir kamera sistemini tanıttı.