Bilim İnsanları, Kasırgaları Yönlendirmek İçin "Hava Jiu-Jitsu" Yöntemi Önerdi

İklim değişikliğinin etkisiyle küresel ölçekte artan aşırı hava olayları, hem can hem de mal kaybını ciddi oranda artırıyor. 2023 yılında yalnızca ABD’de kasırgalar, sel ve sıcaklık dalgaları toplamda 417 milyar dolarlık hasara yol açtı. Bu bağlamda, Arizona Eyalet Üniversitesi’nden araştırmacılar, "hava jiu-jitsu" adı verilen yeni bir teknikle, kasırgaların rotasını değiştirebileceklerini öne sürdü.

Bilim insanları, yapay zeka ve atmosfer döngüsü modelleriyle gerçekleştirdikleri kavram kanıtı simülasyonlarında, 2012’deki Sandy Kasırgası öncesinde dikkatle zamanlanmış küçük çaplı bulut tohumlama operasyonlarının, kasırganın rotasını yaklaşık 485 km kaydırarak New York’u ıskalamasını sağlayabileceğini gösterdi. Aynı şekilde, 2021’te Teksas’ta yaşanan soğuk hava dalgasında, benzer bir hava operasyonunun en düşük sıcaklığı yaklaşık –7 dereceye yükseltebileceği, bu da –19 dereceye kadar düşen sıcaklıkların önüne geçebileceği simüle edildi.

Bu çalışmalar, atmosferik dolaşımda değişiklik yaratmak için muazzam miktarda enerjiye ihtiyaç duyulduğu yaygın görüşünün ötesine geçiyor. Araştırmacılar, çok daha az enerji gerektiren ve doğru zamanda uygulanan küçük müdahalelerin, kasırgalar gibi tehlikeli hava sistemlerinin izlediği rotaları değiştirebileceğini savunuyor. PLOS Water dergisinde yayımlanan makalede, "Kasırga modifikasyonu sorusunu yeni bir çerçeveye oturtarak kasırganın gücünü değiştirmekten ziyade, onun rotasını belirleyen rüzgarları değiştirmenin daha etkili olup olamayacağını sorduk" ifadeleri yer alıyor.

Yöntemin uygulanabilirliği için hava durumunu izleme teknolojisinde daha fazla ilerleme gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, farklı aşırı hava olaylarının nerede ve nasıl kontrol edilebileceğine dair daha iyi bir teorik anlayışa ihtiyaç duyuluyor. Araştırmacılar, "Hedefe yönelik atmosferik müdahaleler, ulusal sınırların ötesinde kazananlar ve kaybedenler yaratabilir. Bu da sınır ötesi sorumluluk, rıza ve adil risk dağılımı gibi kritik soruları gündeme getirir" diyerek sosyal ve siyasi sonuçların kapsamlı bir şekilde araştırılması gerektiğini belirtiyor.

Bilim insanları, "Aşırı hava olaylarının toplum üzerindeki artan etkisi; barajlar, setler ve sigorta gibi geleneksel yaklaşımların tek başına bu tehlikelerin geniş çaplı sonuçlarına karşı koymaya yetmeyebileceğini vurguluyor" diyerek, hava jiu-jitsusunun geleneksel afet yönetimini tamamlayıcı bir rol oynayabileceğini öne sürüyor. Yeni paradigma, atmosferin kendi dinamiklerinden yararlanarak, dikkatle zamanlanmış ve yerleştirilmiş küçük müdahalelerle aşırı olayları zarar vermeden önce yönlendirme veya etkisini azaltma potansiyeli sunuyor.