Kamu Harcamalarında Yapay Zeka Devrimi: 2 Milyar TL'lik Verimsizlik Riski Ortaya Çıktı

Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması ve mali disiplinin pekiştirilmesi amacıyla hayata geçirdiği Yapay Zeka Destekli Muhasebe ve İleri Analitik Projesi ile önemli bir başarıya imza attı. Bu yeni nesil mali yönetim altyapısı, kamu harcamalarındaki olası riskleri proaktif bir şekilde belirleyerek, karar alıcılara veri odaklı öngörüler sunuyor. Sistemin devreye alınmasından bu yana yapılan analizler sonucunda, toplamda 2 milyar liranın üzerinde verimsizlik riski taşıyan kamu harcaması tespit edildi. Bu gelişme, kamu bütçesinin daha akılcı yönetilmesi yolunda atılmış kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Dönüşümün merkezinde yer alan Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi (BKMYBS), yaklaşık 16 yıl önce başlayan dijitalleşme sürecinin en güncel ve kapsamlı aşamasını temsil ediyor. BKMYBS ile birlikte bütçe, muhasebe, ödeme, raporlama ve mali karar destek süreçleri, tek bir entegre dijital ekosistemde birleştirildi. Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen yapay zeka destekli muhasebe ve ileri analitik uygulamalar, platformun kamu harcamalarını risk odaklı bir mercekle incelemesini sağlıyor. Bu sayede, verimsiz ve hatalı olduğu belirlenen harcamalar erken aşamada tespit edilerek, ilgili birimlere zamanında müdahale imkanı tanınıyor.

BKMYBS, geniş bir kullanıcı kitlesine ve idari birimlere hizmet veriyor. Sistem, 497 kamu idaresi, 95 bin harcama birimi, 4 bin muhasebe birimi ve yaklaşık 400 bin kullanıcı tarafından aktif olarak kullanılıyor. Bu devasa platform üzerinden her yıl ortalama 150 milyon muhasebe kaydı, 3 milyon maaş ve ücret hesaplaması, 18 milyon ödeme emri belgesi, 5,5 milyon elektronik imzalı belge ve 10 milyon e-fatura gibi kritik veriler güvenli bir şekilde işleniyor. Bu yoğun veri akışının yapay zeka ile analiz edilmesi, kamu maliyesinde şeffaflığı ve hesap verebilirliği artırma potansiyeli taşıyor.

Yapay zeka destekli mali yönetim altyapısının getirdiği verimlilik artışı, sadece finansal risklerin tespitiyle sınırlı kalmıyor. 2025-2026 döneminde BKMYBS aracılığıyla yaklaşık 200 milyon sayfa kağıt kullanımından tasarruf edildiği belirtiliyor. Bu dijitalleşme hamlesinin, çevresel etkileri de göz ardı edilmediğini gösteriyor; zira bu tasarrufun yaklaşık 5 bin ton karbon salımının önlenmesine katkı sağladığı hesaplanıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, projenin önemine vurgu yaparak, “Mali disiplini güçlendirmek, kamu kaynaklarını etkin ve verimli kullanmak, veriye dayalı karar alma kapasitesini artırmak amacıyla kamu harcamalarını analiz eden, riskleri önceden tespit eden ve karar alma süreçlerini destekleyen yeni nesil bir mali yönetim altyapısını hayata geçirdik. Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi çatısı altında yapay zekayı ve ileri analitik teknolojileri daha da yaygınlaştıracağız. Hedefimiz, şeffaflığı, hesap verebilirliği, verimliliği ve sürdürülebilirliği esas alan güçlü kamu mali yönetim sistemini daha ileri taşımaktır” ifadelerini kullandı.

Bu proje, kamu yönetiminde yapay zekanın sunduğu potansiyelin somut bir örneğini teşkil ediyor. 2 milyar TL'lik verimsizlik riskinin tespiti, gelecekteki harcamaların daha dikkatli planlanması ve uygulanması için önemli bir veri seti oluşturuyor. Yapay zeka ve ileri analitik teknolojilerin kamu mali yönetiminde daha yaygın kullanılmasıyla, kaynakların daha stratejik alanlara yönlendirilmesi, israfın önlenmesi ve kamu hizmetlerinin kalitesinin artırılması hedefleniyor. Bu dönüşüm, Türkiye'nin mali yönetimde modern teknolojileri benimseyerek uluslararası standartlara ulaşma yolundaki kararlılığını da gözler önüne seriyor.