Karaçi'de yerli yapım robot garsonlar restoran müşterilerinin ilgisini çekiyor

Pakistan'ın dev liman kenti Karaçi'de neon ışıklarla aydınlatılmış bir restoranda, masaların arasında tekerlekleriyle ilerleyen bir robot garson ailenin masasına taze pizza bırakıyor. Dünyada ABD, Çin ve başka ülkelerde üretilen çevik insansı robotlar konuşulurken, Güney Asya'nın bu ülkesinde robot personel hâlâ nadir görülen bir manzara. Karaçi'deki bu sahne, o yüzden müşterilerin büyük ilgisini çekiyor.

Robia ve Jojo: kendin yap projesi

Robot garsonların adları Robia ve Jojo. İkisi de Pakistanlı mühendis Syed Osama Aziz'in kendi imkânlarıyla geliştirdiği makineler. Aziz aynı zamanda The Sicilian restoranının da kurucusu. Robotlar küresel beyaz başlara ve motosiklet kaskını andıran koyu siperliklere sahip. Boyunlarına ise bölgede kadınların kullandığı duvak benzeri başörtüsü dupatta tarzında siyah şallar bağlanmış.

Masaya gelen robot, kırmızı renkte yanıp sönen LED gözleriyle müşterilere bakıp elektronik bir sesle kendini tanıtıyor: “Sicilian'a hoş geldiniz, adım Robia.” Yemeği taşıyan tepsiyi boşaltmak ise müşteriye ya da yardıma gelen insan çalışana kalıyor; yani robotlar şimdilik servisin yalnızca taşıma kısmını üstleniyor.

Aziz, makineleri çoğunlukla yerelde üretilen parçalarla yaptığını, devre kartlarını tasarlayıp yazılımlarını kendi laboratuvarında hazırladığını söylüyor. Robot yapımı için gereken ekipmanın ülkede kolay bulunmadığını belirten mühendis, bu yüzden malzemeyi tek tek temin etmek zorunda kaldıklarını anlatıyor. Çalışma, onun robotik şirketi Cobot çatısı altında, arkadaşlarının desteğiyle ve yurt dışından getirilen bazı elektronik bileşenlerle yürütüldü. Robotların üretildiği atölye ise Pencap eyaletinin orta kesimindeki Multan'da bulunuyor.

Müşteriler ne diyor?

Robotlar özellikle ailelerin gözdesi olmuş durumda. Çocuklar makinelere dokunmak için uzanırken anne babalar fotoğraf ve selfie çekiyor. Müşterilerden Ahmer Zameer, en güzel yanın robotun kendini tanıtması olduğunu, ayrıca nelerin sipariş edilebileceğini de anlattığını söylüyor. Genç müşteri Sonia Dilosker ise robotların görünümünü etkileyici buluyor; duygusu olmayan bir makine olduğu için servis tarzını tercih ettiğini belirtiyor.

Restoran çalışanlarından Hellen'e göre bu yenilik işlere de yansıdı. İşletmenin büyüdüğünü, insanların uzak mahallelerden geldiğini ve birçoğunun hayatında ilk kez burada robot gördüğünü anlatıyor. Karaçi gibi geniş bir şehirde müşterilerin robotları görmek için yol katetmesi, merakın ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor.

Arka plan

Robotlar Çin ve diğer Doğu Asya ülkelerinde giderek daha tanıdık bir görüntü. Zincir restoranlarda yemek taşıyor, temizlik yapıyor, otellerde konukları karşılıyor. Servis robotları genellikle sensörler ve önceden tanımlanmış rotalar sayesinde masalar arasında dolaşır; insan garsonların yerini almaktan çok, ağır tepsi taşıma gibi tekrarlayan işleri hafifletmek için kullanılır. Pakistan'da ise bu teknoloji henüz yaygın değil; bunun bir nedeni de Aziz'in dile getirdiği gibi gerekli donanıma erişimin kolay olmaması.

Bu bağlamda yerli üretim bir robot, hem teknik bir başarı hem de müşteri çekmek için etkili bir vitrin. Parçaların çoğunu yerelden bulup devre ve yazılımı kendi başına geliştirmek, ithal hazır çözümlere bağımlılığı azaltma yönünde küçük ama dikkat çekici bir örnek sunuyor.

Gelecek planları ve neden önemli?

Aziz, robotları ileride daha gelişmiş hâle getirmek istiyor. Planı, kamera tabanlı işleme ve görüntü işleme özellikleri eklemek. Böylece robot müşteriyi yüzünden tanıyabilecek, geçen sefer ne sipariş edildiğini hatırlayacak ve buna göre daha isabetli öneriler sunabilecek.

Bu tür bir kişiselleştirme, restoran hizmetinde robotların yalnızca taşıyıcı değil, müşteri ilişkisinin bir parçası olabileceğini düşündürüyor. Öte yandan yüz tanıma ve sipariş geçmişinin saklanması, veri gizliliği gibi soruları da beraberinde getirir; bu konuda henüz kaynakta ayrıntı yok. Şimdilik Karaçi'deki örnek, düşük bütçeli ve yerel imkânlarla geliştirilen bir teknolojinin, yenilik etkisiyle bile olsa gerçek bir ticari fark yaratabildiğini gösteriyor. Asıl sınav, merak azaldıktan sonra robotların hizmeti ne kadar kalıcı biçimde iyileştirebileceği olacak.