Linux çekirdeğinde eski işlemcilerin ardından 32 bit x86 temizliği sürüyor

Linux çekirdeği, çok eski donanımlara verdiği desteği adım adım geride bırakıyor. i486 işlemci desteğinin kaldırılmasının ve eski AMD Elan SoC kodlarının çıkarılmasının ardından, 32 bit x86 mimarisine ait başka temizlik çalışmaları da ilerliyor. Bu yamalar, çekirdeğin bazı özelliklere artık koşulsuz biçimde bağımlı olabilmesinin önünü açıyor.

Ne yapılıyor?

Gelişmenin özü şu: Geliştiriciler, 32 bit x86 çekirdek kodunda yıllardır taşınan ve yalnızca çok eski çipler için gerekli olan kısımları ayıklıyor. Önce i486 sınıfı işlemcilere verilen destek kaldırıldı. Eski AMD Elan SoC kodları da çıkarıldı. Bunlarla birlikte, artık kullanılmayan ve gelişimi durmuş başka 32 bit x86 donanım desteği de silindi.

Şimdiki yamalar ise bu kaldırma işlemlerinin doğal sonucu. Eski çipler desteklenirken kodun içine, bu işlemcilerde bulunmayan özellikler için koşullu yollar ve yedek çözümler eklenmişti. Bu işlemciler listeden çıkınca söz konusu yedek yollara gerek kalmadı. Çekirdek, belirli özelliklerin her zaman mevcut olduğunu varsayabiliyor. Kaynakta hangi özelliklerin bu kapsamda olduğu tek tek sayılmıyor. Ancak mantık açık: destek taban çizgisi yükselince, koşullu denetimlerin yerini doğrudan kullanım alıyor.

Arka plan

Linux çekirdeği uzun yıllar boyunca geriye dönük uyumluluğu ciddiye alan bir proje oldu. Bu yaklaşım, çok eski bilgisayarların da yeni çekirdek sürümleriyle çalışabilmesini sağladı. Ancak her eski donanım ailesi için kod tutmanın bir bedeli var. Bu kodların test edilmesi, güvenlik açısından gözden geçirilmesi ve yeni geliştirmelerle uyumlu tutulması gerekiyor. Gerçek cihazlarda çalıştıran kişi sayısı azaldıkça, bu emek harcamasının karşılığı da azalıyor.

Bu nedenle çekirdek geliştiricileri zaman zaman desteği sonlandırılacak donanımı gündeme getiriyor. Böyle bir karar genellikle önce kullanımın gerçekten bitip bitmediği tartışılarak alınıyor. Karar verildikten sonra ise temizlik tek seferde bitmiyor. Önce ana destek kaldırılıyor, ardından o desteğe bağlı küçük yardımcı kodlar, derleme seçenekleri ve geçici çözümler tek tek ayıklanıyor. Haberdeki yamalar bu ikinci aşamaya, yani ardıl temizliğe örnek oluşturuyor.

Neden önemli?

İlk bakışta bu tür değişiklikler yalnızca geliştiricileri ilgilendiren teknik ayrıntılar gibi görünebilir. Oysa çekirdeğin bakımı açısından etkisi büyük. Daha az koşullu kod, okunması ve anlaşılması daha kolay bir kod tabanı demek. Yeni katkıda bulunacak kişiler, artık hiçbir gerçek sistemde karşılaşılmayan durumları düşünmek zorunda kalmıyor. Hataların gizlenebileceği dar köşeler azalıyor ve gözden geçirme süreci hafifliyor.

Ayrıca eski donanımı hedefleyen yollar kaldırıldığında, aynı kodun yeni özelliklerle birlikte geliştirilmesi de kolaylaşıyor. Geliştiriciler, hem çok eski hem de görece yeni işlemcileri aynı anda gözeten tasarımlar yerine daha sade çözümler seçebiliyor. Bu da uzun vadede bakım yükünü düşürüyor.

Kullanıcılar için ne anlama geliyor?

Gündelik kullanıcıların büyük çoğunluğu bu değişikliği fark etmeyecek. Güncel masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar, sunucular ve modern gömülü kartlar, kaldırılan işlemci sınıfının çok ötesinde bir donanım tabanına sahip. Etkilenebilecek olanlar, onlarca yıllık makineleri hâlâ yeni çekirdeklerle çalıştırmaya çalışan meraklılar ve çok özel, uzun ömürlü gömülü sistemleri elinde tutan bazı kurumlar. Onlar için seçenek, mevcut çekirdek sürümünde kalmak ya da desteği ayrı bir dalda sürdürmek olacak.

Yine de 32 bit x86 mimarisinin tümü ortadan kalkmış değil. Haberde anlatılan, belirli eski çiplerin ve onlara bağlı kodların ayıklanması. Mimarinin kendisi için değil, en eski üyeleri için bir veda söz konusu. Bu ayrım önemli, çünkü hâlâ 32 bit x86 üzerinde çalışan sistemler bulunuyor ve onların ihtiyaçları ayrı bir değerlendirme konusu.

Sonraki adımlar

Temizliğin burada bitmesi beklenmiyor. Bir koşul her zaman doğru kabul edilebildiğinde, onunla ilişkili derleme seçeneği, yardımcı işlev ya da belgelendirme maddesi de gereksizleşiyor. Geliştiriciler bu tür kalıntıları ayrı yamalar halinde toplayıp ilgili çekirdek dalına gönderiyor. Yamaların kabul edilip edilmeyeceği ve hangi sürümde yer alacağı ise normal gözden geçirme sürecinin sonucuna bağlı olacak.