MOBİSAD Uyarıyor: Yerli Telefon Üreticileri Kapılarını Kapatıyor, Sektörün Geleceği Tehlikede

Türkiye’nin yerli cep telefonu üretimi, son aylarda yaşanan ekonomik ve sektörel sıkıntılar nedeniyle çöküşün eşiğine geldi. MOBİSAD (Mobil Sanayi Derneği) Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, Bloomberg HT’ye yaptığı açıklamada, son iki‑üç aylık dönemde 3‑4 firmanın üretim faaliyetlerini tamamen sonlandırma kararı aldığını duyurdu. Bu kapanışlar, sadece şirketlerin değil, aynı zamanda 170 bin doğrudan ve 800 bin dolaylı istihdamı da tehdit ediyor.

Turnacı, yaklaşık 1,5 yıl önce yerli telefonların Türkiye pazarındaki payının yüzde 65 seviyelerine kadar yükseldiğini hatırlatarak, mevcut yatırımların korunmasının sadece üretim hatları için değil, ülkemizde yetişen mühendislerin ve nitelikli insan kaynağının sektörde tutulması açısından da kritik olduğunu vurguladı. Yerli üretimin yalnızca montajla sınırlı kalmaması gerektiğini, zamanla daha yüksek katma değerli teknoloji geliştirme kapasitesine dönüşebileceğini belirten Turnacı, sektöre yönelik yeni düzenlemelerin acilen hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Üretimin daralmasının temel nedenleri arasında, ithalatta uygulanan gözetim kıymeti ve cep telefonu satışlarındaki taksit kısıtlamaları öne çıkıyor. 2020 yılında gözetim kıymetinin 200 dolara yükseltilmesi, giriş segmentindeki telefonların Türkiye’de üretilmesini cazip hale getirmişti; ancak bu etki zamanla azaldı. Turnacı, gözetim kıymetinin 250 dolara çıkarılmasını olumlu ama yetersiz bir adım olarak nitelendirerek, tutarın 300‑400 dolar bandına yükseltilmesinin yerli üretimi yeniden cazip kılabileceğini savundu. Şu anki koşullarda, bazı ürünlerin ithal edilmek yerine Türkiye’de üretilebileceği, ancak bu potansiyelin koşulların iyileştirilmesiyle ortaya çıkacağı vurgulandı.

Finansman sorunları da üreticileri zorlayan bir diğer faktör. Cep telefonu satışlarındaki taksit kısıtlamaları, tüketicilerin kayıtlı satış kanallarına erişimini zorlaştırıyor. Mevcut 20 bin TL seviyesindeki taksit sınırının kaldırılması ya da 40‑45 bin TL bandına yükseltilmesi gerektiğini belirten Turnacı, bu düzenlemenin ithalatı doğrudan artırmayacağını, aksine yerli üretimin rekabet gücünü artıracağını ifade etti. İlgili kurumlarla görüşmelerin sürdüğünü ve yeni düzenlemelerin yakında hayata geçirilebileceğini sözlerine ekledi.

Türkiye genelinde 20 binin üzerinde perakende satış noktası bulunuyor. Yerli üretimdeki daralma, bu geniş dağıtım ağı üzerinden istihdamı da doğrudan etkiliyor. Turnacı, yatırımların korunması ve yeni teşvik mekanizmalarının oluşturulmasının, sektörün uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Yerli telefon üretiminin sadece bir montaj faaliyeti olarak görülmemesi, yüksek katma değerli teknoloji geliştirme sürecine dönüşmesi ve ithalat bağımlılığının azaltılması, Türkiye’nin teknoloji ekosisteminin güçlenmesi için kritik bir adım olarak öne çıkıyor.

Bu gelişmeler ışığında, yerli cep telefonu üreticileri için hayati bir dönemeçte bulunulduğu ve sektördeki belirsizliğin, sadece firmaları değil, aynı zamanda binlerce çalışanı ve genç mühendisleri de etkilediği açıkça görülüyor. Yeni düzenlemeler ve destek paketleriyle üretimin yeniden canlanması, Türkiye’nin teknoloji bağımsızlığı hedefiyle doğrudan bağlantılı bir mesele olarak gündemde.