João de Sá

João de Sá, 1497‑1514 yılları arasında aktif olan bir Portekizli kaşif ve şövalyeydi. 1497‑1499 yılları arasında Vasco da Gama’nın Hindistan seferinde, kardeşi Paulo da Gama’nın kaptanlığını üstlendiği São Rafael gemisinde yazman olarak görev yaptı ve 20 Mayıs 1498’de Calicut’a yapılan ilk varışta Gama’nın ekibinin bir üyesi olarak yer aldı.

Dönüş yolculuğunda São Rafael Doğu Afrika açıklarında batırıldı; mürettebat iki kalan gemi São Gabriel ve Berrio arasında dağıtıldı. Yolculuk sırasında mürettebatın yarısı hayatını kaybetmiş, kalanlar arasında iskorbüt hastalığı yaygınlaşmıştı. João de Sá, São Gabriele transfer oldu ve Afrika kıyılarını dolaştıktan sonra geminin komutasını üstlendi; çünkü Vasco da Gama, ağır hastalığa yakalanan kardeşi Paulo ile Santiago adasında kalmayı tercih etti. Sá’nın yönetimindeki São Gabriel, Lizbon’a temmuz sonu ya da ağustos başında ulaştı. Paulo da Gama, yolculuğa devam ederken vefat etti ve Angra do Heroísmo’daki São Francisco manastırına defnedildi.

João de Sá, anonim bir el yazması olan “Journal of Vasco da Gama’s trip of 1497”nin olası yazarlarından biridir. Bu el yazması, Porto kamu kütüphanesinde saklanmakta ve ilk kez 1838’de Diogo Kopke tarafından yayımlanmıştır. 1945’te tarihçi Franz Hümmerich, yazarı Gine’de sekiz yıl geçiren ve Valentim Fernandes’e Gambiya hakkında bilgi veren Álvaro Velho ile eşleştirmişti; ancak daha yeni araştırmalar, özellikle Carmen Radulet’in çalışmaları, bu iddiayı zayıflatıp eseri João de Sá’ya atfetmiştir.

Sá, Almeida ailesiyle bağları olan bir kişiydi ve Hindistan dönüşünden sonra Kuzey Afrika’da Safi’de bir süre kaldığı, muhtemelen Coimbra Piskoposu D. Jorge de Almeida’nın yanında yardımcı olarak hizmet ettiği düşünülür. Eğitimli bir arzuhalci olan de Sá, Şubat 1511 ile Nisan 1514 tarihleri arasında Casa da Índia’da baharat saymanı olarak çalıştı ve Ocak 1512’de kraliyet mektubuyla şövalye unvanı aldı.