Suriyeliler

Suriye, Levant bölgesinin tarihî yerli nüfusunun büyük bir kısmını oluşturur ve bu toplulukların ortak dili, Arapça’nın Levanten lehçesidir. Bölgenin kültürel mirası, yerli unsurların yanı sıra yüzyıllar boyunca egemen olan farklı uygarlıkların etkilerini de içinde barındırır. Yedinci yüzyılda Levant sakinlerinin çoğu Aramice konuşurken, 634 yılında Müslümanların bölgeyi fethetmesiyle Arapça hâkim dil haline gelmiştir; yine de azınlık grupları Süryanice ve Aramice’nin Batı lehçelerini hâlen yaşatmaktadır.

“Suriyeli” terimi, antik dönemde Levant’ta yaşayanları tanımlamak için kullanılmıştır. Müslümanların bölgeyi ele geçirmesinin ardından Arap kimliği baskın hâle gelmiş ve bu isim öncelikle Süryanice konuşan Hristiyanlar arasında yayılmıştır. 19. yüzyılda Arapça konuşan topluluklar arasında yeniden canlanmaya başlayan “Suriyeli” ifadesi, 1920’de Suriye Arap Krallığı’nın kurulmasıyla geniş kitlelere yayılmış ve Suriye‑Lübnan Mandası döneminde daha da önem kazanarak, günümüzde Suriye Cumhuriyeti’nde Arapça konuşanlar için resmi ulusal kimlik halini almıştır.

Arapça konuşan Suriyelilerin büyük çoğunluğu kendisini Arap olarak tanımlar; Suriyeli kimliği ise bu kimliğin bir parçası olarak kabul edilir ve iki kavram arasında bir çelişki yoktur. “Suriyeli” sözcüğü, etnik kökenine bakılmaksızın tüm Suriye vatandaşlarını kapsar. 2018 itibarıyla Suriye’nin nüfusu yaklaşık 19,5 milyon olup, bu rakam içinde Kürt, Süryani, Türk, Ermeni ve diğer azınlık grupları da yer alır.

Suriye iç savaşından önce, ülkenin vatandaşları Kuzey Amerika, Avrupa Birliği ülkeleri, Güney Amerika, Afrika, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi bölgelere göç etmiş geniş bir diaspora oluşturmuştu. Savaşın patlak vermesiyle birlikte yaklaşık altı milyon Suriyeli mülteci, Türkiye, Ürdün ve Lübnan başta olmak üzere çeşitli ülkelerde yeni bir yaşam kurmak zorunda kalmıştır.