Türkiye

Türkiye Cumhuriyeti, topraklarının büyük kısmı Anadolu’da (Batı Asya) ve bir bölümü Doğu Trakya’da (Güneydoğu Avrupa) bulunur. Ülke, batıda Bulgaristan ve Yunanistan, doğuda Gürcistan, Ermenistan, İran ve Azerbaycan, güneyde ise Irak ve Suriye ile komşudur. Kıyılarını güneyde Kıbrıs ve Akdeniz, batıda Ege Denizi, kuzeyde Karadeniz süslüyor; Marmara Denizi ise İstanbul ve Çanakkale Boğazlarıyla Anadolu’yu Trakya’dan ayırıyor. Laik bir devlet olan Türkiye’nin nüfusunun çoğu Müslümandır; başkent Ankara ikinci en büyük şehri, İstanbul ise en kalabalık şehri, ekonomik merkezi ve aynı zamanda Avrupa’nın en kalabalık şehridir.

Türk topraklarında insan yaşamı Yontma Taşı Çağı’na kadar uzanır. Doğu Trakya’da Traklar, ardından Hititler, Frigler, Lidyalılar ve Yunanistan’dan kaçan Akalar tarafından kurulan İyon uygarlığı gibi birçok eski medeniyet bölgeyi süslüyordu. Büyük İskender’in fetihleriyle Helenistik Dönem başladı, ardından Roma İmparatorluğu ve Bizans hâkimiyeti geldi. 1071’de Selçuklu Türklerinin Malazgirt’te kazandığı zafer, Bizans’ın Anadolu’daki egemenliğini kırdı ve bölgeyi Türk beyleri hâkimiyetine soktu; bu süreçte İslamlaşma ve Türkleşme hız kazandı. Konya merkezli Selçuklu Devleti, 1243’te Moğollara yenilene kadar Anadolu’yu yönetti, ardından Moğol istilaları ve zayıflık devreye girdi.

13. yüzyıl sonlarında Batı Anadolu’da öne çıkan Osmanlı Beyliği, bağımsız bir güç haline gelerek 14. yüzyılda Balkan fetihleriyle genişledi ve diğer Türk beyliklerinin üzerinde hâkimiyet kurdu. 1453’te II. Mehmed’in İstanbul’u alması, Bizans’ı sona erdirip Osmanlı Devleti’ni imparatorluk konumuna taşıdı. İmparatorluğun en parlak dönemi 16. yüzyılda, özellikle I. Süleyman zamanında yaşandı; 1683 Viyana Kuşatması ve ardından gelen uzun Kutsal İttifak Savaşları ise Avrupa’daki üstünlüğünün sonunu işaret etti.

19. yüzyılda Tanzimat adıyla kapsamlı bir reform süreci başladı. 1876’da ilan edilen ilk yazılı anayasa ve meclisin açılması I. Meşrutiyet’i başlattı; 1908’de II. Meşrutiyet ilanıyla anayasa yeniden yürürlüğe girdi. Ancak bu düzenlemeler, imparatorluğun çöküşünü engelleyemedi. I. Dünya Savaşı’nda İttifak Devletleri tarafında yer alan Osmanlı, 1918’de teslim oldu ve İtilaf Devletleri’nin işgaliyle karşı karşıya kaldı. 1920’de İstanbul’un işgali ve milletvekillerinin tutuklanması sonrası Mustafa Kemal Paşa önderliğinde 23 Nisan 1920’de Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi kuruldu.