Wright Kardeşler

Orville (1871‑1948) ve Wilbur (1867‑1912) Wright kardeşler, motorlu uçakları ilk kez havaya kaldıran Amerikalı mucitler olarak tanınır. Çocukluk yıllarında gördükleri bir oyuncak, onları havacılık tutkusuna yönlendirmişti. 1871 yılında Alphonse Pénaud’un Paris’te denediği dengeli model uçak, o dönemin havacılık dünyasında çığır açmış ve Wright kardeşlerin ilgisini çeken ilk örnek olmuştu.

Wilbur ve Orville, 1890’da kuşların uçuşunu incelemeye başladıktan sonra, Alman mühendis Otto Lilienthal’in planör deneylerinden ilham aldılar. Lilienthal, sabit kanatlı bir planörün uçuş kontrolünün kanatta gizli olduğunu savunmuş ve bu yaklaşım Wright kardeşlerin de temelini oluşturmuştu. Kendileri resmi bir eğitim almamış, lise sonrası akademik bir kuruma devam etmemiş olsalar da, bisiklet dükkanlarında yaptıkları mekanik çalışmalar ve yüzlerce model uçak, uçurtma ve insan taşıyan planör denemeleri sayesinde havacılıkta önemli adımlar attılar.

Bu süreçte, Smithsonian Enstitüsü’nün Lilienthal’in kaldırma‑sürükleme tablolarını, Wenham ve John Browning’in 1871 tarihli rüzgâr tüneli verilerini Wright kardeşlere sağladığı bir dönüm noktası oldu. Aynı zamanda Samuel P. Langley’in buharla çalışan Aerodrome modelleri de ABD Savaş Bakanlığı ve Smithsonian’den alınan fonlarla desteklenmiş, uzun menzilli ve dakikalarca süren pilotlu olmayan uçuşlar gerçekleştirmişti.

Wright kardeşlerin 17 Aralık 1903 tarihinde Kuzey Karolina’da gerçekleştirdiği tarihi uçuş, Orville’in kontrolündeki iki pervaneli bir planörle gerçekleşti. Uçağın toplam ağırlığı 335 kg idi ve ilk deneme 12 saniye sürerek 37 metre menzile ulaştı; aynı günün son denemesinde ise bu süre 59 saniyeye çıkarıldı. Bu başarı, motorlu uçuşun başlangıcı olarak kabul edilir ve havacılık tarihine yeni bir sayfa ekler.