Ağda tatlısı

Name: Ağda tatlısı
Prep time: 2 h
Cook time: 1 h
Total time: 3 h
Yield: 10 kişilik
Cuisine: Türk
Ingredients: 100 g kuru çöven (helvacı kökü); 2 litre su (çöven suyu için); 1 kg kristal toz şeker; 1 su bardağı su (şurup için); 1 çay kaşığı limon tuzu

Çöven kökü suyunun şeker ve limon tuzuyla kaynatılıp beyazlaşana kadar çekilmesiyle yapılan, coğrafi işaretli Bartın macunu.

Süre3 saat Hazırlık2 saat Pişirme1 saat Porsiyon10 kişilik MutfakTürk Kalori280 kalori Okunma100

Ağda tatlısı, bir çeşit tatlıdır. Bartın Ağda Tatlısı 08.10.2020 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Ağda tatlısı, Bartın'ın en eski şekerlemelerinden biridir. "Bartın Ağda Tatlısı" adıyla 8 Ekim 2020'de Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret tescili almıştır.

Tatlının belkemiği çöven (helvacı kökü) bitkisidir. Kökün suyu çırpıldığında doğal olarak köpürür; kaynayan şeker şurubuyla birleşince karışım beyazlar ve çekildikçe hava alarak o kendine has gevrek dokusunu kazanır. Aynı bitki Türkiye'nin başka yörelerinde tahin helvası ve köpük helva yapımında da kullanılır.

Limon tuzu süs değil, teknik bir gerekliliktir: şekerin yeniden kristalleşip tatlıyı kumlu hâle getirmesini engeller. Çekme işlemi ne kadar uzun sürerse tatlı o kadar beyaz ve gevrek olur.

Malzemeler

100 g kuru çöven (helvacı kökü)
2 litre su (çöven suyu için)
1 kg kristal toz şeker
1 su bardağı su (şurup için)
1 çay kaşığı limon tuzu

Yapılışı

Kuru çöven köklerini akan suda iyice yıkayın; toprağı tamamen gitmeli.
Çövenleri 2 litre suda birkaç saat bekletip yumuşatın.
Kökleri suyuyla birlikte tencereye alın ve kısık ateşte uzun uzun kaynatın.
Su koyulaşıp sabunumsu bir kıvam alınca çövenleri süzerek çıkarın.
Elde ettiğiniz çöven suyunu tel çırpıcıyla çırpın; beyaz ve köpüklü olmalı.
Ayrı bir tencerede şekeri bir bardak suyla kaynatın.
Şurup kaynarken limon tuzunu ekleyin; şekerin geri kristalleşmesini önler.
Şurubu, bir damlası soğuk suda sertleşene kadar (ağda kıvamı) pişirin.
Ateşten alıp çırpılmış çöven suyunu azar azar şuruba dökün.
Karışımı sürekli aynı yöne çevirerek çekmeye başlayın.
Renk beyazlayıp karışım sertleşinceye kadar çekmeye devam edin; asıl emek bu adımdadır.
Hafifçe soğuyunca elle çekip katlayarak parlak bir doku elde edin.
Yağlanmış mermer veya tepsiye yayıp istenen kalınlıkta serin.
Ilıkken bıçakla dilimleyin; tamamen soğuduktan sonra kesilmez.
Nemden uzak, kapalı kavanozda saklayın.

Kaynak: elyazimi