Tutmaç çorbası

Ev yapımı erişte ve yoğurtla hazırlanan, Türk mutfağının en eski çorbalarından.

Tutmaç, Tutmaç çorbası, Bacaklı aş(Bacaklı çorba), Sakala sarkan, Sakala çarpan ya da Erişte çorbası, Lâkişe, Lâkiçe, Lahse, Tokmaçlı aş Türk mutfağına özgü çorba ya da aş. Kullanılan malzemeler erişte, maydanoz, ıspanak, dereotu, taze soğan ve bazen kişniş, kuru nohut, börülce, mercimek, soğan, un, nane, sarımsak, yağ, tuz ve karabiberdir. İran'da da benzer bir yemek "aş reşte" adıyla yapılır. Bacaklı çorba adı ile geleneksel Tokat mutfağında yapılır. Kazan Tatarları tokmaçlı aş olarak bu çorbayı hazırlamaktadırlar. Tutmaç aşı da denir.

Tutmaç, Türk mutfağının en eski çorbalarından biridir. Divânü Lügâti't-Türk'te adı geçer; yüzyıllar boyunca Orta Asya'dan Anadolu'ya taşınmıştır. Yörelere göre Bacaklı aş, Sakala sarkan, Sakala çarpan, Erişte çorbası, Lâkişe veya Tokmaçlı aş adlarıyla anılır.

Bu isim çeşitliliği çorbanın yaygınlığını gösterir. "Sakala çarpan" adı, kaşıktaki uzun erişte parçalarının ağza giderken sakala değmesinden gelir — halk mizahının mutfağa yansımasıdır.

Ev yapımı erişte kullanmak tarifin ruhuna uygundur ama hazır erişte de iş görür. Yoğurtlu terbiyede her zamanki kural geçerlidir: ısıyı kademeli yükseltmek. Sarımsağın tereyağında naneden önce çevrilmesi de küçük bir ayrıntıdır; sarımsak nanaden daha uzun sürede aromasını verir, nane ise saniyeler içinde yanar.

• 1,5 su bardağı ev yapımı erişte (veya kare kesilmiş yufka)
• Yarım su bardağı haşlanmış nohut (isteğe bağlı)
• 3 su bardağı yoğurt
• 1 adet yumurta
• 1 yemek kaşığı un
• 6 su bardağı su
• 3 yemek kaşığı tereyağı
• 3 diş sarımsak
• 1 tatlı kaşığı kuru nane
• 1 tatlı kaşığı tuz
• 1 çay kaşığı karabiber

1. 6 su bardağı suyu tencerede kaynatın, tuzunu ekleyin.
2. Erişteleri kaynayan suya atıp 12-15 dakika, yumuşayana kadar pişirin.
3. Nohut kullanacaksanız şimdi ekleyin.
4. Terbiye için yoğurt, yumurta ve unu çırpıcıyla pürüzsüz olana kadar çırpın.
5. Tencereden birer kepçe sıcak suyu terbiyeye azar azar ekleyip karıştırın.
6. Ilınmış terbiyeyi tencereye ince şerit halinde, sürekli karıştırarak dökün.
7. Karıştırmayı bırakmadan, kaynamaya yakın noktaya kadar ısıtın; çorba koyulaşacaktır.
8. Karabiberi ekleyip 5 dakika daha pişirin.
9. Tereyağını tavada eritip ezilmiş sarımsağı 30 saniye çevirin, sonra kuru naneyi ekleyip 10 saniye daha.
10. Sarımsaklı naneli yağı çorbanın üzerine gezdirin.
11. Hemen sıcak servis edin.

Kaynak: elyazimi

Tarifi beğendin mi? ★ ★ ★ ★ ★ 4 (3 oy) Oyumu geri çek

Paylaş

💬WhatsApp 𝕏X fFacebook 🔗Kopyala