Tutmaç, Türk mutfağının en eski çorbalarından biridir. Divânü Lügâti't-Türk'te adı geçer; yüzyıllar boyunca Orta Asya'dan Anadolu'ya taşınmıştır. Yörelere göre Bacaklı aş, Sakala sarkan, Sakala çarpan, Erişte çorbası, Lâkişe veya Tokmaçlı aş adlarıyla anılır.
Bu isim çeşitliliği çorbanın yaygınlığını gösterir. "Sakala çarpan" adı, kaşıktaki uzun erişte parçalarının ağza giderken sakala değmesinden gelir — halk mizahının mutfağa yansımasıdır.
Ev yapımı erişte kullanmak tarifin ruhuna uygundur ama hazır erişte de iş görür. Yoğurtlu terbiyede her zamanki kural geçerlidir: ısıyı kademeli yükseltmek. Sarımsağın tereyağında naneden önce çevrilmesi de küçük bir ayrıntıdır; sarımsak nanaden daha uzun sürede aromasını verir, nane ise saniyeler içinde yanar.
