Yaşını Neden Soruyoruz?

Geçen hafta üyelerimize bir e-posta gönderdik ve içinde bir ricamız vardı: profilindeki doğum tarihi alanını doldurur musun? Birkaç kişi haklı olarak sordu — "Yaşımı niye istiyorsunuz, ne yapacaksınız?"

Sorunun cevabını kısa tutabilirim ama kısa cevap güven vermiyor. O yüzden uzun cevabı yazıyorum.

Kural bizden değil

Yudum'da sohbet, akış, mesajlaşma var. İnsanlar birbirine doğrudan mesaj atabiliyor, fotoğraf gönderebiliyor, sesli mesaj bırakabiliyor. Böyle bir yerde yetişkinlerle çocukların aynı havuzda olması, hiçbirimizin kaldırabileceği bir risk değil.

Bu yüzden sitenin kapısında bir yaş kuralı var: on sekiz yaşından küçüklere açık değiliz (yaş sınırı sayfası ayrıntısıyla anlatıyor). Bunu bir ahlak dersi olsun diye koymadık; küçük bir ekibin — aslında tek kişinin — dürüstçe üstlenebileceği sorumluluğun sınırı bu.

Peki eski üyeler?

Kural yeni, üyelerin çoğu eski. Yıllar önce kaydolmuş birinden o gün doğum tarihi istememişiz. Şimdi sistem o kişiye baktığında "yaşı bilinmiyor" diyor. Bilinmiyor, "küçük" demek değil — ama "büyük" de demek değil.

İki seçeneğim vardı. Ya yaşı bilinmeyen herkesi kapıda tutacaktım, ya da rica edip dolduranların üzerini çizecektim. İkincisini seçtim. O e-posta bu yüzden gitti.

Yaşın kimseye görünmek zorunda değil

En çok yanlış anlaşılan nokta bu, o yüzden altını çiziyorum: doğum tarihini yazman, onun profilinde görüneceği anlamına gelmiyor.

Profil ayarlarında "yaşımı göster" diye bir seçenek var. Kapalıysa yaşın kimseye görünmez; ne sohbette, ne profilinde, ne üye listesinde. Sistem yalnızca "bu hesap on sekizin üzerinde" bilgisini kullanır, sayının kendisini kimseye söylemez.

Bunu isterken de tam doğum tarihini istiyoruz, yalnız yılı değil. Sebebi basit: doğum gününü kutlamak için değil, yaşı gün gün doğru hesaplayabilmek için. On sekizini bu ay dolduran biriyle gelecek ay dolduracak biri arasındaki farkı yalnız tarih verir.

Sakladığımız ve saklamadığımız şeyler

Bir şeyi istiyorsan, onunla ne yaptığını da söylemen gerekir. Doğum tarihi kendi veritabanımızda, kendi sunucumuzda duruyor. Reklam ağına gitmiyor, üçüncü bir şirkete satılmıyor, dışarıya açık hiçbir yerde görünmüyor.

Genel olarak da mümkün olduğunca az şey tutmaya çalışıyorum. Sohbette gönderilen dosyalar iki saatte, durum paylaşımları bir günde siliniyor. Kalıcı olan şeyler — gönderiler, yorumlar, avatarlar — senin kalıcı olsun diye koyduklarındır.

İstemezsen ne olur

Açık konuşayım: yaş alanı boş kalan hesaplar bir noktada sohbete giremeyecek. Bu bir tehdit değil, kuralın işlemesinin tek yolu. Ama kimseyi silmiyoruz, hesabını kapatmıyoruz; alanı doldurduğun anda her şey yerine döner.

Hesabını tamamen silmek istersen o da senin hakkın — profil ayarlarından yapabilirsin, yazdıkların anonimleşir.

Kayıt sırasında ne oluyor

Yeni kayıtlarda doğum tarihi zaten sorulan bir bilgi. Kayıt formunda gün, ay, yıl alanları var; on sekizin altındaysan hesap açılmıyor ve sebebini açıkça yazıyoruz. Sohbete dışarıdan bir program ile bağlanmayı denersen de aynı kapı çalışıyor, bağlantı reddediliyor ve nedeni bildiriliyor.

Yani kural tek bir yerde duruyor ve her kapıda aynı şekilde işliyor. Bir yerden girip başka yerden geçebilmek gibi bir durum yok; olsaydı zaten kuralın anlamı kalmazdı.

Yanlış yazdıysan

Doğum tarihini yanlış girmiş olabilirsin; acele ederken yılı kaydırmak kolay. Profil ayarlarından düzeltebilirsin. Eğer kendi hesabına erişemiyorsan iletişim sayfasından yaz, elle bakarım.

Bu arada bir şeyin daha altını çizeyim: yaş bilgisini kimseye satmıyoruz, hiçbir ölçüm aracına göndermiyoruz, istatistik olarak bile dışarıya çıkmıyor. Yalnızca kapıda bir kez soruluyor, sonra rafta duruyor.

Son söz

Yirmi sekiz yıldır aynı yerdeyiz ve bu süre boyunca kimseden gereksiz bilgi istemedim. Bu seferki istek gereksiz değil; hem yasanın, hem de burada çocuk olmaması gerektiğine dair basit bir kanaatin sonucu.

Profilini açıp doğum tarihini gir, "yaşımı göster" seçeneğini istersen kapalı bırak. İki dakikalık iş, ikimizin de içi rahat eder.

Neden bu kadar konuşuyorum

Bir veriyi istemek kolay, istemenin gerekçesini anlatmak zahmetli. Çoğu site zahmete girmiyor: kutuyu koyuyor, "zorunlu alan" yazıyor, geçiyor. Sonra da insanların neden uydurma bilgi girdiğine şaşırıyor.

Uydurma bilgi girilen her alan, aslında güvenin eksik olduğu bir alandır. Ben burada yirmi sekiz yıldır aynı insanlarla konuşuyorum; "çünkü öyle gerekiyor" demek bana yakışmaz.

Sorusu olan yazsın. Bu sefer form da çalışıyor.