AMD Radeon sürücüsündeki hata SSD'ye sürekli yazıyor, düzeltme bekleniyor

AMD, Radeon ekran kartı sürücüleriyle birlikte kurulan bir bileşenin sistem diskine arka planda sürekli veri yazdığını doğruladı. Sorun, bilgisayar boştayken bile sürebiliyor ve SSD kullanan oyuncular ile içerik üreticileri arasında endişe yaratıyor. Şirket cephesinden gelen bilgiye göre düzeltme hazırlanıyor, ancak henüz son kullanıcıya ulaşan bir sürümde yer almıyor.

Hata nasıl ortaya çıkıyor?

Kullanıcı bildirimleri, sorunun merkezinde sürücü paketinin parçası olan atieclxx.exe işleminin bulunduğunu gösteriyor. Bu işlem, AMD External Events Utility hizmetiyle ilişkili ve kimi sistemlerde diskte kesintisiz bir yazma trafiği oluşturuyor. Bildirilen hızlar bir sistemden diğerine fark ediyor: bazı kişiler saniyede yaklaşık 5 MB'lık sabit yazma görürken, başka raporlarda bu değer saniyede 0,3 ile 1,5 MB arasında kalıyor.

Sorun yeni değil. Windows 10 ve Windows 11 kullanan, farklı Radeon modellerine ve sürücü sürümlerine sahip kişiler benzer davranışı daha önce de dile getirmişti. AMD temsilcilerinden AMD_Matt, ekim ayındaki açıklamasında sorunun gerçek olduğunu ve incelendiğini söyledi. Bir başka temsilci olan AMD_Vik ise düzeltmenin geliştirme tarafında büyük olasılıkla hazır olduğunu, fakat bir sonraki sürücünün yayın takvimine yetişmemiş olabileceğini aktardı.

Nitekim 30 Ekim'de yayımlanan Adrenalin Edition 26.10.2 sürümünün resmi değişiklik notlarında bu hataya dair bir madde görünmüyor. Yani güncel sürücüyü kuran kullanıcılar için de sorunun sürmesi mümkün.

SSD ömrü gerçekten tehlikede mi?

Sabit 5 MB/sn yazma hızı kâğıt üzerinde günde yaklaşık 432 GB, ayda ise 13 TB civarında veri anlamına geliyor. Ancak bu rakam, işlemin hiç duraksamadan çalıştığı varsayımıyla elde edilen teorik bir tavan. Üstelik Windows'un raporladığı yazma miktarı, SSD'nin NAND belleğine fiziksel olarak işlenen veriyle birebir örtüşmeyebilir. Bu nedenle hatanın disk ömrünü ne kadar kısalttığı şimdilik belirsiz.

Kullanıcılar ne yapabilir?

Önce sorunun kendi bilgisayarda olup olmadığını görmek gerekiyor. Çalıştır penceresine resmon yazarak Windows Kaynak İzleyicisi'ni açmak, Disk sekmesinde işlemleri yazma etkinliğine göre sıralamak ve atieclxx.exe'nin (AMD External Events Client Module adıyla da geçiyor) listede sürekli yazıp yazmadığına bakmak yeterli.

Bazı kullanıcılar, ilgili hizmeti services.msc üzerinden geçici olarak durdurunca yazma trafiğinin kesildiğini söylüyor. Resizable BAR'ın kapatılması da denenen yöntemler arasında. Fakat bunların bedeli var: hizmeti durdurmak FreeSync ve Adrenalin kısayolları gibi işlevleri etkileyebiliyor, Resizable BAR'ı devre dışı bırakmak ise oyunlarda performans kaybına yol açabiliyor. Düzeltmenin yolda olduğu düşünülürse, bu ayarlara dokunmadan önce gerçekten olağandışı bir yazma etkinliği görüldüğünden emin olmak mantıklı.

Arka plan

Ekran kartı sürücüleri yalnızca görüntü üretmekle kalmaz; ekran eşzamanlama teknolojileri, kısayol tuşları, performans izleme ve donanım olaylarını yöneten yardımcı servisler de barındırır. Bu servisler Windows ile birlikte açılır ve sürekli arka planda çalışır. Bunlardan birinde döngüye giren bir günlük kaydı ya da önbellek yazma işlemi, kullanıcı fark etmeden diskte yoğun trafik oluşturabilir.

Sürücü kaynaklı bu tür sorunlar donanım üreticileri için alışılmadık değil. Genellikle kullanıcı forumlarında fark edilir, ardından üretici temsilcileri devreye girer ve düzeltme bir sonraki sürücü paketiyle dağıtılır. Bu olayda da süreç benzer biçimde ilerliyor.

Neden önemli?

SSD'ler flash hücrelerine dayanır ve her hücre sınırlı sayıda silme-yazma döngüsüne dayanabilir. Üreticiler bu dayanıklılığı toplam yazılan veri miktarı üzerinden belirtir. Bu yüzden gereksiz ve sürekli yazma, özellikle küçük kapasiteli ya da giriş seviyesi sürücülerde ömrü hızlandırabilir. Modern SSD'lerin çoğu normal kullanımda yıllarca yeter, yine de ortada hiçbir amaca hizmet etmeyen bir yazma yükü olması hoş değil.

Bir diğer konu şeffaflık. Sorunun uzun süredir bilindiği, ama güncel sürümün değişiklik listesinde yer almadığı için kullanıcılar belirsizlikte kalıyor. AMD'nin düzeltmeyi hızla yayımlaması ve notlarda açıkça belirtmesi, hem güveni korumak hem de kullanıcıların gereksiz ayar değişikliklerine yönelmesini önlemek açısından önem taşıyor.