Gıda koruyucu kimyasal sodyum nitrit: İngiltere'de gençlerde intihar ölümlerini tetikleyen tehlike

İngiltere’de gıda koruyucu olarak yaygın şekilde kullanılan sodyum nitrit, gençler ve erkekler arasında intihar ölümlerinde kaygı verici bir artışa yol açan gizli bir tehdit olarak öne çıkıyor. 2019-2024 yılları arasında yapılan kapsamlı bir araştırma, bu kimyasalın intihar vakalarında önemli bir rol oynadığını ortaya koydu. BMJ Public Health dergisinde yayımlanan çalışma, sodyum nitrit zehirlenmesinin İngiltere’deki intihar ölümlerinde giderek daha fazla görüldüğünü ve bu durumun özellikle genç nüfus ve erkekler arasında yaygınlaştığını gösteriyor.

İngiltere’de intihar ölümleri genel olarak 1990’ların başından bu yana düşüş eğilimindeydi. Ancak son yıllarda, özellikle 2019’dan itibaren, bu ölümlerde yeniden bir artış gözlemlenmeye başladı. Aynı dönemde, dünya genelinde de sodyum nitrit zehirlenmesiyle bağlantılı intihar vakalarında bir yükseliş kaydedildi. Araştırmacılar, bu kimyasalın erişiminin kısıtlanmasının ve zararlı çevrimiçi içeriklerin yayılmasının engellenmesinin acil bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurguluyor.

Çalışma kapsamında, İngiltere’nin önde gelen laboratuvarlarından birinde, 2019 yılının Mart ayından 2024 yılının Ağustos ayına kadar, sodyum nitrit ve onun okside olmuş formu olan nitratın postmortem testleri için gönderilen 274 numune incelendi. Bu numunelerin 201 vakaya ait olduğu belirlendi ve vakaların çoğu İngiltere, İrlanda ve Cebelitarık’tan geldi. Vakaların çoğunluğu Büyük Londra, Güneydoğu İngiltere, İrlanda ve Midlands bölgelerinden kaynaklandı. Ancak araştırmacılar, bu coğrafi dağılımın, aslında vakaların gerçek dağılımını yansıtmayabileceğini, coronerlerin farkındalığı ve test uygulamalarındaki farklılıkların bu duruma etkili olabileceğini belirtiyor.

Vakaların sayısında 2019 yılından itibaren önemli bir artış gözlemlendi. Bu yıl, laboratuvarın nitrit/nitrat değerlendirmesi için numune almaya başlamasının ardından, vakalar hızla çoğalmaya başladı. Araştırmacılar, nihai analiz için coronerlerin veri kullanımına onay verdiği 164 vaka üzerinde durdu. Bu vakaların ortalama yaşı 28 olarak belirlendi. Erkekler, vakaların büyük çoğunluğunu oluşturuyordu: 109 erkek vakaya karşılık 52 kadın vaka kaydedildi. Erkekler, en yaşlı nesil olan Silent Kuşağı hariç, her nesilde vakaların yarısından fazlasını oluşturuyordu. Kan testleri, vakaların %87’sinde nitrit ve nitrat seviyelerinin normal fizyolojik değerlerin 100 katından daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Bu bulgu, kimyasalın kasıtlı olarak alındığını güçlü bir şekilde destekliyor.

Araştırmacılar, çalışmanın bazı önemli sınırlamaları olduğunu da kabul ediyor. Her intihar vakasında rutin olarak nitrit ve nitrat testleri yapılmadığından, gerçek vaka sayısının altında bir tahmin yapıldığına dikkat çekiliyor. Ayrıca, ölüm ile numune alınması arasındaki sürenin değişken olması, biyokimyasal ölçümlerin doğruluğunu etkileyebilecek bir faktör olarak değerlendiriliyor. Buna rağmen, araştırmacılar, genç nüfus arasında görülen artışın özellikle endişe verici olduğunu vurguluyor. Gençlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin yüksek olması, zararlı çevrimiçi içeriklere daha kolay erişmelerine ve bu içeriklerden etkilenmelerine yol açabiliyor.

Çalışmada, sodyum nitritin ABD’de de intihar vakalarında artışa neden olduğu ve bu durumun kimyasalın erişilebilirliğiyle bağlantılı olduğu belirtiliyor. Araştırmacılar, zararlı çevrimiçi bilgilerin yayılmasının da bu trende katkıda bulunduğunu ifade ediyor. “Bu eğilim, sodyum nitritin nasıl elde edileceği ve kullanılacağına dair çevrimiçi bilgilerin kolayca erişilebilir hale gelmesiyle birlikte ortaya çıktı. Bu bilgiler hem zihinsel sağlık desteği adı altında hem de daha açıkça zararlı amaçlarla yayılıyor.” diyen araştırmacılar, acil adımlar atılması gerektiğine dikkat çekiyor. İngiltere’de sodyum nitritin intihar amacıyla kullanımının hem yaygın hem de endişe verici olduğunu vurgulayan ekip, gençlerin dijital okuryazarlıklarının zararlı içeriklere erişimi kolaylaştırdığını ve bu nedenle yasal düzenlemelerin sıkılaştırılması gerektiğini belirtiyor.

Sonuç olarak, araştırmacılar, sodyum nitritin erişiminin kısıtlanması ve zararlı çevrimiçi içeriklerin yayılmasının engellenmesi için acil adımlar atılması gerektiğini vurguluyor. Bu bulgular, kimyasalın intihar vakalarında oynadığı rolün ciddiyetini ortaya koyarken, halk sağlığı yetkililerini harekete geçmeye çağırıyor.