Nvidia, Jensen Huang hakkındaki istihbarat iddialarını soruşturuyor

Dünyanın en değerli şirketi Nvidia, kurucusu ve CEO'su Jensen Huang'ın "yabancı bir istihbarat girişiminin hedefi" olduğuna dair haberler üzerine resmi inceleme başlattı. Açıklamayı pazar günü şirketin yönetim kurulu yaptı. Kurul, ulusal güvenliğin ya da şirket sırlarının tehlikeye girdiğine inanmak için bir neden görmediğini, ancak soruşturmanın eldeki tüm bilgileri kapsayacağını belirtti.

Yönetim kurulunun açıklaması

Kurula göre Huang incelemeyi tam olarak destekliyor ve sürece katkı vermeyi taahhüt etti. Huang, soruşturma boyunca CEO koltuğunda kalacak. Kurulun metni, olayın şirket içinde ciddiyetle ele alındığını gösteriyor. Aynı zamanda herhangi bir güvenlik ihlali bulgusu olmadığını da vurguluyor.

Açıklama, Huang'ın yönetim kuruluna yaptığı bir itirafın ardından geldi. Bir ABD gazetesinin aktardığına göre Huang, ABD istihbaratının Pekin adına bilgi topladığını değerlendirdiği bir iş insanıyla duygusal ilişki yaşadığını kabul etti. Huang şirkete gönderdiği mesajda eşine sadakatsizlik ettiğini söyledi. Davranışlarının eşini ve çocuklarını incittiğini belirten Huang, bunun mazereti olmadığını ve derin bir üzüntü duyduğunu ifade etti.

İddiaların ayrıntıları

Aynı gazete bir ay önce, ABD istihbarat kurumlarının Huang'ın Çinli vatandaş ve çip alıcısı Alice Huang ile yakın bir ilişki geliştirdiğini saptadığını yazmıştı. Haberde, kadının doğrudan Pekin'e bilgi aktardığı sonucuna varıldığı belirtiliyordu. İki ismin birbiriyle akrabalığı yok.

Alice Huang'ın daha önce Çin'de televizyon muhabirliği yaptığı, sonra Singapur merkezli veri merkezi şirketi Megaspeed'de üst düzey yönetici olduğu aktarılıyor. Megaspeed, Güneydoğu Asya'daki en büyük Nvidia müşterilerinden biri haline geldi. Haberlere göre şirket son iki yılda 4,8 milyar dolardan fazla değerde Nvidia çipi satın aldı.

Siyasi cephede yankılar

Başkan Donald Trump, konuya Cadılar Bayramı etkinliğinde değindi. Durumu "çok karmaşık" diye niteleyen Trump, Huang'ın iyi olmasını umduğunu söyledi. Huang, Trump'ın Bilim ve Teknoloji Danışma Konseyi'nde görev yapıyor. Trump daha önce onu "zeki" ve "harika" diye tanımlamış, yurt dışı gezilerinde yanında olması konusunda ısrarcı olmuştu. Gazetecilere "Jensen Huang'ı her zaman çok dürüst biri olarak gördüm" diyen Trump, yönetimin meseleyi "çok yakından" inceleyeceğini de ekledi.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise G7 toplantısı için Paris'e hareket ederken soruya yanıt vermedi. Rubio, konunun doğası gereği yorum yapamayacağını, ayrıca Nvidia'daki bir iç kurumsal meseleye de değinemeyeceğini söyledi.

Arka plan

Nvidia, yapay zekâ yarışının merkezindeki şirketlerden biri. Çipleri, yapay zekâ modellerinin eğitildiği ve çalıştırıldığı pek çok veri merkezinin temelini oluşturuyor. Şirket son üç yılda Wall Street'in kâr beklentilerini düzenli biçimde aştı ve ağustosta 59,69 milyar dolarlık çeyreklik kâr açıkladı.

Bu gelişmiş işlemciler aynı zamanda ABD'nin ihracat kısıtlamalarının da odağında. Washington, Çin'in en ileri yarı iletken teknolojisine erişimini sınırlamayı hedefliyor. Hangi çipin hangi ülkeye, hangi aracı şirket üzerinden satılacağı bu nedenle hem ticari hem de jeopolitik bir mesele sayılıyor.

Neden önemli?

Olayın ağırlığı kişisel boyutundan çok, yaşandığı ortamdan kaynaklanıyor. Nvidia'nın en üst yöneticisi, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin merkezinde duran bir ürünün hem üreticisi hem de Beyaz Saray'a yakın bir danışman. Böyle bir konumdaki isme yönelik her istihbarat iddiası, yatırımcılar ve düzenleyiciler açısından dikkatle izleniyor.

Öte yandan ortada kanıtlanmış bir sızıntı yok. Yönetim kurulu, ulusal güvenliğin ya da şirket sırlarının ele geçirildiğine dair bir işaret görmediğini söylüyor. Bu nedenle bağımsız inceleme neyi ortaya çıkarırsa çıkarsın, iddialar ile doğrulanmış bulgular arasındaki farkı gözetmek gerekiyor. Soruşturmanın kapsamı, süresi ve sonuçlarının nasıl paylaşılacağı henüz belli değil. Şirketin ihracat denetimleriyle ilişkisi ve Güneydoğu Asya'daki müşteri ağı ise önümüzdeki dönemde daha yakından sorgulanabilir.