Uzayda Nükleer Silahları Tespit Etmek İçin Yeni Radar Tabanlı Yöntem
MIT’li Dr. Areg Danagoulian, uzay araçlarının nükleer silah taşıyıp taşımadığını %99 doğrulukla tespit edebilecek radyoaktif maddeyle etkileşime giren yüksek enerjili protonların ürettiği nötronları algılayan bir sensör sistemi önerdi.
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden (MIT) Dr. Areg Danagoulian, uzayda dolaşan bir uydunun nükleer silah taşıyıp taşımadığını tespit edebilecek radyoaktif maddeyle etkileşime giren yüksek enerjili protonların ürettiği nötronları algılayan bir sensör sistemi geliştirdi. Bu sistem, 4 000 metre yakınında yaklaşık bir hafta boyunca yörüngede kalan bir uydunun nükleer silah taşıyıp taşımadığını %99 doğrulukla belirleyebileceğini iddia ediyor. Sensör, uranyum ve plütonyum gibi yüksek atom numaralı elementlere yüksek enerjili protonların çarpması sonucu serbest kalan milyonlarca nötronun tespitini hedefliyor.
Danagoulian’ın önerisi, radyoaktif maddelerden gelen nötronları doğal proton ve elektronlardan ayırmak için elmas dedektörler arasında yerleştirilmiş sintilatör piksellerinden oluşan çift panel kullanmayı öngörüyor. Bu panel, saniyede santimetrekare başına milyonlarca protonun ürettiği 40’lık nötron sayısını ölçebilecek kapasitede. Yöntemin temelinde, uzay aracının yörüngesinde dolaşan bir sensörün, yüksek enerjili protonların nükleer maddeyle çarpışması sonucu ortaya çıkan nötronları tespit etmesi yatıyor.
1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması, uzaya nükleer silah yerleştirilmeyi yasaklamış olsa da, bir uydunun bu silahları taşıyıp taşımadığını doğrulamak için kamuoyunca bilinen bir yöntem yok. Danagoulian, sistemin “tamamen doğrulanmış bir sistem” olmadığını, ancak bilimsel olarak mümkün olduğunu ve ulusal laboratuvarların bu teknolojiyi kendi araştırmalarında kullanabileceğini belirtiyor. Amacı, politika yapıcıların bu teknolojiyi ulusal teknik araçlarının potansiyel bir parçası olarak ciddi ciddi düşünmesini sağlamak.
Uzayda nükleer patlamaların tehlikesi, 1962’de ABD’nin 1,4 megatonluk termonükleer başlığını uzaya fırlatmasıyla kanıtlanmıştı. O patlama, silah gövdesinin iyonize olmasına ve Van Allen radyasyon kuşağının iç kısmına giren elektronların radyasyon hasarına yol açmasına neden oldu. 118 ülkenin imzaladığı Dış Uzay Anlaşması, uzayı “tüm insanlığın ortak alanı” ilan ederek nükleer silahları yasaklıyor. Ancak Rusya’nın 2022’de Cosmos‑2553 isimli şüpheli uydu fırlatması, anlaşmanın uygulanabilirliğini sorguluyor. ABD, bu uydunun test aşamasında bir nükleer cihazın bileşenlerini taşıyabileceğinden şüpheleniyor.
Danagoulian, “Dış Uzay Anlaşması için nihayetinde bazı doğrulama mekanizmalarına sahip olmamız, anlaşmaya uymaları ya da ne yaptıklarını açıklamaları yönünde ülkeler üzerinde baskı yaratır” diyerek, eğer bir ülke anlaşmayı ihlal etmeye çalışırsa bunu ortaya çıkaracağımızı vurguluyor. Rus uydusunun tuhaf ve radyoaktif bir yörüngede fırlatılması, termonükleer bir silah patlatmak için en uygun noktaların birinde yer alıyor. Bu bağlamda, yeni sensör sistemi, uzayda nükleer silahların izini sürmek için kritik bir araç olabilir.