Vitamin C’nin Beyin Yaşlanmasına Etkisi: 2.000’den Fazla Japon Yaşlı Yetişkinin Kan ve MRI Analizi
Japonya’da yapılan kapsamlı bir çalışmada, kanındaki düşük vitamin C seviyelerinin beyinde gri madde hacmi ve varsayılan mod ağının bağlantılarını zayıflattığı ortaya çıktı.
Vitamin C’nin beyin sağlığı üzerindeki potansiyel rolü, 2.000’den fazla Japon yaşlı yetişkinin kan örnekleri ve manyetik rezonans görüntüleme (MRI) taramalarıyla ortaya kondu. 64 yaş üstü katılımcıların kan plazmasında ölçülen vitamin C seviyeleri, beyin yapısal ve fonksiyonel parametreleriyle ilişkilendirildi. Çalışmanın sonuçları, düşük vitamin C seviyelerinin beyinde gri madde hacminin azalması ve varsayılan mod ağının (default mode network, DMN) bağlantılarının zayıflamasıyla eşleştiğini gösterdi.
Haruka Nagaya’nın liderliğinde yürütülen araştırma, 10 Haziran 2026’da açık erişimli dergi PLOS One’da yayımlandı. 2.044 katılımcı, 64 yaş ve üzeri, kan plazması ve MRI verileri toplandı. MRI ile beyin hacmi ölçümleri yapıldı; gri madde hacmi, beyindeki toplam hacme göre normalize edildi. DMN içindeki bağlantı gücü, dikkat, autobiografik hafıza ve diğer bilişsel fonksiyonlarda kritik rol oynayan bir ağ olarak değerlendirildi.
Çalışmada, yaş, eğitim seviyesi ve fiziksel aktivite gibi beyin sağlığını etkileyebilecek faktörler kontrol edildi. Düşük plazma vitamin C seviyelerine sahip katılımcılarda, gri madde hacmi daha düşük ve DMN bağlantıları daha zayıf bulunmuş. Bu bulgular, vitamin C seviyelerinin beyin yapısal bütünlüğü ve fonksiyonel bağlantıları üzerinde koruyucu bir etkisi olabileceğini düşündürür. Ancak, gözlemsel bir çalışma olduğu için vitamin C’nin doğrudan bu değişiklikleri tetiklediği kanıtlanamamaktadır.
Çalışmanın yazarlarından Tomohiro Shintaku, "Yüksek plazma vitamin C seviyeleri, DMN’in yapısal bağlantısının daha iyi korunmasıyla ilişkilidir. Bu bulgu, vitamin C açısından zengin diyetin yaşlı yetişkinlerde beyin sağlığını destekleyebileceği ve yaşa bağlı bilişsel gerilemeyi azaltabileceği hipotezini güçlendiriyor." diyerek, günlük beslenme alışkanlıklarının beyin yapıları üzerindeki potansiyel etkisini vurguladı. Gelecekteki araştırmaların, vitamin C seviyelerinin zaman içinde ölçülmesi, ek yaşam tarzı ve diyet faktörlerinin incelenmesi ve farklı etnik ve sosyoekonomik grupların dahil edilmesiyle bu ilişkiyi daha da netleştirmesi bekleniyor.
Araştırma, KAGOME CO., LTD. tarafından yazar D.K. ve Y.U. için maaş desteği sağlanarak yürütüldü; ancak çalışma tasarımı, veri toplama ve analizinde herhangi bir rol üstlenmedi. Ayrıca, Japan Agency for Medical Research and Development (AMED) tarafından JP16dk0207025 ve JP21dk0207053 numaralı hibelerle desteklendi. PLOS tarafından sağlanan materyallerle birlikte, bu çalışma, beslenmenin beyin yaşlanması üzerindeki etkilerini anlamada önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.