Ali bin Rıdvan, tam adıyla Ebü'l-Hasan Ali bin Rıdvan el-Mısri, Fatımiler döneminde yaşamış Mısırlı hekim, filozof ve astronomdur. 1006 yılında beliren süpernovaya dair bıraktığı ayrıntılı gözlem kaydı ve Galenos şerhleriyle tanınır. Avrupa'da Haly ya da Haly Abenrudian adlarıyla anılmıştır.
Hayatı
Kendi anlatımına göre 987 dolaylarında Gize'de doğdu; bazı kaynaklar doğum yılını 998 olarak verir. Tıbbı bir hocaya bağlanmadan, klasik metinleri okuyarak kendi kendine öğrendi ve hekimliğin kitaplardan öğrenilmesi gerektiğini savundu. Fatımi halifesi Müstansır Billah'ın saray hekimliğine getirilmesiyle büyük nüfuz kazandı.
Sert bir tartışmacı olarak bilinir; Bağdatlı hekim İbn Butlan ile yaptığı yazılı polemik dönemin en çok konuşulan tartışmaları arasındadır. 1061 ile 1068 arasında öldüğü kabul edilir.
Çalışmaları
Galenos'un tıp sanatına giriş niteliğindeki eserine yazdığı şerh, Ortaçağ'da Latinceye aktarılarak Avrupa'da okundu. Batlamyus'un Tetrabiblos'una yazdığı geniş şerh hem astroloji tarihinde önemli bir kaynak oldu hem de 1006 süpernovasının en ayrıntılı tanıklığını içerir: Ali bin Rıdvan, gökte beliren yeni yıldızın parlaklığını Venüs'ün birkaç katı olarak tarif etmiş ve konumunu belirtmiştir.
Mısır topraklarında bedene gelen zararların önlenmesine dair kitabı ise ülkenin sağlıksız olduğu iddialarına karşı yazılmış bir koruyucu hekimlik çalışmasıdır. Yüzden fazla eser yazdığı, bunların çoğunun kaybolduğu bilinir.
Gözlemleri bugün de astronomlarca kullanılan Ali bin Rıdvan, tıp, felsefe ve astronomiyi birleştiren Fatımi dönemi bilginlerinin önde gelenlerindendir.