Diyarbakır Gezi Rehberi: Surlar, Gezilecek Yerler, Ulaşım ve 3 Günlük Rota
Diyarbakır'a nasıl gidilir, havalimanından merkeze ulaşım, kalınacak semtler, surlardan Ulu Cami'ye ve On Gözlü Köprü'ye gezilecek yerler, Diyarbakır mutfağı ve 3 günlük rota.
- Yer
- Diyarbakır, Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Türkiye
- En iyi dönem
- Nisan–Mayıs, Eylül–Ekim
- Uçak bileti
- İstanbul – Diyarbakır →
Diyarbakır, Dicle Nehri'ne bakan bir yamaçta kara bazalt surlarıyla çevrili, binlerce yıllık bir şehir. Suriçi'nin dar sokaklarında camiler, kiliseler, hanlar ve eski konaklar iç içe; surların dışında ise Hevsel Bahçeleri'nin yeşili nehre kadar uzanıyor. Mutfağı, kahvaltı kültürü ve dengbêj geleneğiyle de kendine has bir yer. Bu rehberde Diyarbakır'a nasıl gideceğini, nerede kalacağını, neleri göreceğini, ne yiyeceğini ve hangi mevsimin daha rahat olduğunu bulacaksın.
Diyarbakır'a nasıl gidilir?
Şehrin havalimanı, merkeze yaklaşık 10 kilometre mesafedeki Diyarbakır Havalimanı (DIY). İstanbul'dan doğrudan uçuşlar yaklaşık iki saat sürüyor. Tarihlere göre değişen fiyatları İstanbul – Diyarbakır uçak bileti sayfasında karşılaştırabilirsin; bileti ne zaman almanın daha avantajlı olduğunu merak ediyorsan ucuz uçak bileti nasıl bulunur yazısına da göz at.
-
Yemek tarifleri
Malzeme listesi, adım adım yapılış, süre ve porsiyon bilgisiyle. Çorbadan tatlıya kategoriye göre gez ya da aradığını doğrudan ara.
Tariflere bak → -
Nasıl yapılır rehberleri
Telefon ayarlarından resmî işlemlere, hesap güvenliğinden günlük hayattaki küçük sorunlara: numaralı adımlar ve tahmini süreyle anlatılmış rehberler.
Rehberleri gör → -
Program arşivi
Tarayıcılar, güvenlik araçları, ofis ve medya yazılımları. Her kayıtta ne işe yaradığı, sürümü ve indirme bağlantısı.
Programlara göz at → -
Sesli ve görüntülü sohbet
Odalarda grup görüntülü sohbet, birebir sesli arama ve canlı yayın. Tarayıcıdan çalışır — eklenti, uygulama ya da kurulum gerekmez.
Odalara gir →
Havalimanından şehre belediye otobüsleriyle ulaşılıyor. Z2 hattı havalimanını Üniversite'ye, Z7 hattı otogar üzerinden Üçkuyu'ya bağlıyor; Z3 hattı ise gece saatlerinde havalimanı ile Suriçi'nin ana girişlerinden Dağkapı arasında çalışıyor. Otobüslerde DiyarKart ya da temassız banka kartıyla ödeme yapılabiliyor. Hat ve sefer düzeni değişebildiği için yola çıkmadan önce Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nin güncel bilgisine bakmakta fayda var. Taksi ve araç kiralama da havalimanında seçenekler arasında.
Nerede kalınır?
Gezilecek yerlerin çoğu surların içinde olduğu için ilk kez gelenlere en pratik seçenek Suriçi (Sur); Dağkapı ve Gazi Caddesi çevresinden Ulu Cami'ye, hanlara ve kiliselere yürüyerek ulaşabilirsin. Daha modern bir çevre ve geniş caddeler istersen surların hemen dışındaki Yenişehir ve Ofis iyi bir alternatif; kafe ve restoran seçenekleri bol, Dağkapı'ya da yakın. Yeni yapılaşmanın yoğun olduğu Kayapınar ise daha sakin ama tarihi merkeze ulaşım için otobüs ya da taksi gerektiriyor.
Gezilecek yerler
Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri
Yaklaşık 5,8 kilometre uzunluğundaki surlar, Roma'dan Osmanlı'ya pek çok dönemde onarılıp genişletilmiş. Surlar ve Dicle ile sur arasında uzanan yaklaşık 700 hektarlık Hevsel Bahçeleri, 2015'te "Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanı" adıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girdi. Burçlardan bahçeleri ve nehri izlemek şehrin en güzel manzaralarından biri. Belediyenin surlarda aşamalı restorasyon çalışmaları sürdüğü için bazı bölümler iskeleli ya da geçici olarak kapalı olabilir.
Ulu Cami
Suriçi'nin kalbindeki Ulu Cami, Artuklu, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinin izlerini bir arada taşıyor. 6 Şubat 2023 depremlerinde hasar görmemesine rağmen yaklaşık üç yıl süren güçlendirme ve restorasyon çalışmasının ardından 2025'te yeniden ibadete açıldı. Avlusundaki cephe süslemeleri ve yanındaki Mesudiye Medresesi mutlaka görülmeli.
Hasan Paşa Hanı
Ulu Cami'nin tam karşısındaki han, 1572–1575 yılları arasında Diyarbakır valisi Hasan Paşa tarafından yaptırıldı. İki katlı, avlulu bu Osmanlı kervansarayı bugün kahvaltı yapılan, halı ve hediyelik eşya satan dükkânlarla dolu; şehirde güne başlamak için klasik bir durak.
Dört Ayaklı Minare ve Surp Giragos Kilisesi
Akkoyunlu döneminde, 1500'de Kasım Bey'in yaptırdığı Şeyh Mutahhar Camii'nin dört sütun üzerinde yükselen minaresi, Anadolu'daki benzersiz örneklerden biri. Hemen yakınındaki Surp Giragos Ermeni Kilisesi, Orta Doğu'nun en büyük Ermeni kiliselerinden biri olarak biliniyor; Vakıflar Genel Müdürlüğü denetiminde restore edilerek 2022'de yeniden ziyarete açıldı.
Dengbêj Evi
Behram Paşa Camii'nin yanındaki bu tarihi ev, 2007'de belediye tarafından açıldı. İçeride dengbêjler, sözlü gelenekle kuşaktan kuşağa aktarılan klam ve stranları seslendiriyor. Dillerini bilmesen de avluda oturup bir süre dinlemek, şehrin kültürünü anlamanın en iyi yollarından biri.
İçkale ve Arkeoloji Müzesi
Surların kuzeydoğu köşesindeki İçkale, restore edilen yapılarıyla şehrin idari merkeziydi. Buradaki Diyarbakır Arkeoloji Müzesi'nde bölgede bulunan Neolitik dönemden Hitit, Asur, Roma, Bizans, Artuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı dönemlerine uzanan eserler sergileniyor.
On Gözlü Köprü
Mardin Kapı'dan güneye doğru inince Dicle üzerinde on kemeriyle uzanan köprüye ulaşırsın. Kitabesine göre 1065'te Mervaniler döneminde yapılan köprü, özellikle gün batımında Hevsel Bahçeleri ve surlarla birlikte güzel bir kare veriyor.
Ne yenir?
Diyarbakır'da gün kahvaltıyla başlar: hanların avlularında ya da Suriçi'nde örgü peynir, tereyağı, bal, kaymak, ciğer ve sıcak ekmek bir arada gelir. Sabah erken saatlerde yenen ciğer kebabı şehrin simgelerinden. Özel günlerin yemeği kaburga dolması, ekşili ve sebzeli meftune, içli köfte ve tatlı olarak burma kadayıf denemeden dönme. Yaz sonunda ünlü Diyarbakır karpuzu da pazarları doldurur.
Ne zaman gidilir?
Diyarbakır'da yazlar çok sıcak ve kuru geçer; temmuz ve ağustosta gündüz sıcaklıkları 40 derecenin üzerine çıkabildiği için açık hava gezileri yorucu olur. Kışlar ise soğuk ve zaman zaman karlı. Suriçi'ni yürüyerek gezmek ve Hevsel Bahçeleri'nin yeşilini görmek için en uygun dönem nisan–mayıs; eylül sonu ve ekim de ılık havasıyla rahat bir alternatif. Yazın gidersen gezileri sabah ve akşamüstüne planla.
Önerilen 3 günlük rota
1. gün: Hasan Paşa Hanı'nda kahvaltı, Ulu Cami ve Mesudiye Medresesi, Dört Ayaklı Minare, Surp Giragos Kilisesi; öğleden sonra Dengbêj Evi.
2. gün: İçkale ve Arkeoloji Müzesi, surlar boyunca yürüyüş ve burçlardan Hevsel manzarası; akşamüstü On Gözlü Köprü'de gün batımı.
3. gün: Suriçi'nin ara sokakları, eski konaklar ve çarşılar; öğlen yöresel yemekler, akşam Yenişehir ve Ofis tarafında dolaşmak.
Sık Sorulan Sorular
Diyarbakır Havalimanı'ndan şehir merkezine nasıl gidilir?
Havalimanı merkeze yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta. Belediyenin Z2 (Üniversite) ve Z7 (otogar üzerinden Üçkuyu) hatları gündüz, Z3 hattı gece saatlerinde Dağkapı'ya çalışıyor. Taksi ve araç kiralama da seçenekler arasında; güncel sefer düzenini belediyeden kontrol et.
Diyarbakır'da kaç gün kalınmalı?
Suriçi'ndeki başlıca yapıları, surları ve On Gözlü Köprü'yü görmek için iki gün yeterli. Şehrin mutfağını ve sokaklarını acele etmeden keşfetmek istersen üç gün ayırmak rahat bir plan sağlar.
Diyarbakır'da ilk kez gelenler nerede kalmalı?
Gezilecek yerlerin çoğu surların içinde olduğu için Suriçi, özellikle Dağkapı çevresi en pratik seçenek. Daha modern bir çevre istersen Yenişehir ve Ofis de merkeze yakın.
Diyarbakır surlarında yürünebilir mi?
Evet, surların bazı bölümlerinde ve burçlarda yürüyüp Hevsel Bahçeleri ile Dicle'yi izleyebilirsin. Ancak surlarda aşamalı restorasyon çalışmaları sürdüğü için bazı kısımlar geçici olarak kapalı olabilir.
Diyarbakır'a gitmek için en iyi dönem hangisi?
Nisan–mayıs ile eylül sonu ve ekim ayları ılık havasıyla en uygun dönem. Temmuz ve ağustosta hava çok sıcak olduğu için gezileri günün serin saatlerine kaydırmak gerekir.
Kapak fotoğrafı: On Gözlü Köprü ve Dicle Nehri · Verity Cridland · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons