Bellek maliyetleri akıllı telefon işlemci sevkiyatını düşürdü, MediaTek ve Qualcomm pay kaybetti

Counterpoint Research'ün yayımladığı verilere göre akıllı telefon işlemci pazarı 2026'nın üçüncü çeyreğinde belirgin biçimde küçüldü. Sevkiyatlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21 geriledi. Daralmanın sonuçları firmalara eşit yansımadı: MediaTek ve Qualcomm pazar payı kaybederken Apple ile Samsung payını artırdı.

Sevkiyat düşüşünün nedenleri

Gerilemenin arkasında iki ana etken var. Telefon fiyatları yükseldiği için tüketiciler mevcut cihazlarını daha uzun süre kullanmayı tercih ediyor. Üreticiler de belirsiz piyasa koşulları nedeniyle stoklarını düşük tutuyor. Bu iki eğilim birleşince işlemci siparişleri hızla azaldı.

Fiyat artışının ana kaynağı ise bellek maliyetlerindeki hızlı yükseliş. Bellek pahalılaştıkça telefon üretmek de pahalılaşıyor. Bu da özellikle fiyata duyarlı kullanıcıların yeni cihaz alımını erteletiyor.

MediaTek ve Qualcomm'ın kaybı

Daralmadan en çok MediaTek etkilendi. Uygun fiyatlı telefonlara yönelik talep zayıflayınca şirketin ARM tabanlı akıllı telefon işlemcilerindeki payı yüzde 34'ten yüzde 28'e indi. Buna rağmen MediaTek pazarın lideri olmayı sürdürdü.

Qualcomm'ın Snapdragon işlemcilerinin payı yüzde 25'ten yüzde 22'ye düştü. Şirket, Apple ile arasındaki farkın kapanmasını engelleyemedi. Samsung'un Galaxy S26 serisinin bazı modellerinde yeniden kendi geliştirdiği Exynos işlemcilere dönmesi de Qualcomm üzerindeki baskıyı artırdı.

Apple ve Samsung yükselişte

Apple payını dört puan artırarak yüzde 21'e çıkardı. Böylece Qualcomm'a çok yaklaştı ve ikinci sıraya yerleşmeye bir adım daha yaklaştı. Samsung ise payını iki puan yükselterek yüzde 8'e taşıdı. Exynos çiplerinin Galaxy modellerinde daha fazla yer bulması, şirketin yarı iletken biriminin pazardaki konumunu güçlendirdi.

Arka plan

Akıllı telefon işlemcileri, işlemci çekirdeğinin yanında grafik, yapay zekâ ve bağlantı birimlerini de aynı çipte toplayan sistemler olarak üretilir. Bu pazarda iki farklı model var. MediaTek ve Qualcomm çiplerini birçok telefon markasına satar. Apple ise kendi tasarımını yalnızca kendi cihazlarında kullanır. Samsung hem üçüncü taraf çipleri hem de kendi Exynos serisini kullanabilen, iki yönlü bir strateji izler.

Bu yapı, pazar payı tablolarını okurken önemli bir ayrıntıdır. Toplam sevkiyat düştüğünde, kendi cihazlarına çip yerleştiren markalar, çipi dışarıya satan firmalara göre daha dayanıklı görünebilir. Çünkü ilk gruptaki talep, kendi telefon satışlarına ve ürün planlarına daha doğrudan bağlıdır. Çip satıcıları ise birçok üreticinin sipariş kararına bağımlıdır. Bu üreticiler belirsizlik dönemlerinde stok alımını hızla kısabilir.

Bellek ise bir telefonun maliyetinde işlemci kadar belirleyici kalemlerden biridir. Bellek piyasasındaki fiyat dalgalanmaları, telefon üreticilerinin donanım ve fiyat planlamasını doğrudan etkiler. Bu nedenle bellek kaynaklı bir sıkışma, işlemci satışlarına da yansıyabiliyor.

Bellek fiyatlarında beklenti

Counterpoint, bellek maliyetlerindeki yükselişin süreceğini öngörüyor. Tahminlere göre RAM fiyatları 2026'nın dördüncü çeyreğinde yüzde 5 daha artacak. Yükselişin 2027'de de devam etmesi bekleniyor.

Bu tablo telefon üreticileri üzerindeki baskıyı artırabilir. Tüketicilerin yeni cihaz kararlarını erteleyeceği, bunun da küresel akıllı telefon pazarını 2027'de yüzde 3 ila 4 oranında daha küçültebileceği değerlendiriliyor.

Neden önemli?

Bellek krizi sürerse giriş ve orta segment telefonların daha fazla etkilenmesi bekleniyor. Bu segmentte kâr marjı dardır ve fiyat artışı doğrudan satışlara yansır. Üreticiler fiyatları kontrol altında tutmaya çalışırken donanım özelliklerinde kısıtlamaya gitmek zorunda kalabilir. Bu da kullanıcıya daha az bellek, daha sade kamera ya da daha mütevazı ekran gibi tercihler olarak dönebilir.

Çip tedarikçileri için de ders net: talebin zayıfladığı dönemde ucuz telefonlara bağımlılık risk yaratıyor. Pazar payı sıralamasında Apple'ın Qualcomm'a yaklaşması ve Samsung'un kendi çiplerine dönmesi, rekabetin yalnızca performans üzerinden değil, tedarik zinciri ve maliyet yönetimi üzerinden de sürdüğünü gösteriyor. Önümüzdeki dönemde bellek fiyatlarının seyri, hem telefon fiyatlarını hem de işlemci üreticilerinin pazar payı mücadelesini belirleyecek gibi görünüyor.