Yaşam

Bir demircinin tek başına taşıdığı şato: Colorado'daki Bishop Castle

Jim Bishop 1969'dan itibaren Colorado dağlarında bir kablo ve iki makarayla taş üstüne taş koydu; ortaya yaklaşık 160 fitlik bir şato çıktı.

22 Kasım 20264 dk okuma
Bir demircinin tek başına taşıdığı şato: Colorado'daki Bishop Castle

Colorado'nun güneyinde, Wet Mountains sırtlarında, deniz seviyesinden yaklaşık 9.000 fit (yaklaşık 2.700 metre) yükseklikte bir şato duruyor. En yüksek kulesinin 160 fit, yani yaklaşık 49 metre olduğu söyleniyor. Çizimi yok, mimarı yok, müteahhidi yok. Taşı taşıyan, harcı karan, demiri bükerek köprüleri kuran kişi tek: Pueblo'lu demirci Jim Bishop.

Bishop, 21 Kasım 2024'te 80 yaşında öldü; Colorado basını ölümünü haber yaptı. Geride, ziyaretçiye hâlâ kapısı açık bir yapı bıraktı. Bu yazı, bir hobi projesinin yarım yüzyıla yayılan bir yaşam işine nasıl dönüştüğünü ve yapının kendi içindeki tuhaf güvenlik mantığını anlatıyor.

Reklam

Önce bir kulübe olacaktı

Colorado Sun'ın künyesine göre Bishop 15 yaşındayken, 1959'da biriktirdiği parayla San Isabel Ulusal Ormanı'nın içinde iki buçuk dönüm dolayında bir arsa aldı. Planı sade görünüyordu: dağda avlanacağı ve oturacağı bir yer. Yapı 1969'da bir kulübe olarak başladı; Colorado Sun'a göre ortaya çıkan taş temeli gören arkadaşları onun bir şatoya benzediğini söyledi. İş 1973'ten sonra belirgin biçimde hızlandı.

Anlatılan tarihler kaynaktan kaynağa değişiyor. Denver7 inşaatı 1969-2013 arasında 44 yıl olarak veriyor, başka haberler "elli yılı aşkın" ya da "altmış yıl" diyor. Colorado Sun ise Bishop'ın 2019'a kadar aktif olarak inşaatı sürdürdüğünü yazıyor. Farkın büyük bölümü, işin hiç "bitti" denilmemesinden ve ne zaman başlayıp ne zaman bittiğinin tanıma göre değişmesinden geliyor olabilir.

Bir kablo, iki makara

Denver7'nin haberine göre Bishop'ın başlıca aracı "bir kablo ve iki makara" idi. Gündüzleri Pueblo'daki babasının demir işleri atölyesinde çalışıyor, ailesini oradan geçindiriyordu; şatoya ise sabahtan akşama kadar, boş kaldığı her saatte gidiyordu. Yapıdaki demir işlerin büyük bölümü, yıkılan binalardan kurtarılan malzemeden geliyor.

Laughing Squid'in aktardığına göre oğlu Dan, babasının her taşı yerine oturana kadar yaklaşık altı kez ellediğini söylemiş. Aynı yazı, yapıda tahmini 50.000 ton taş, beton, kereste ve çelik bulunduğunu belirtiyor; bu bir ölçüm değil tahmin ve bağımsız bir kaynakta doğrulayamadık, o yüzden bir büyüklük fikri olarak okumak daha doğru.

KonumRye yakınları, Colorado Eyalet Yolu 165, Wet Mountains (Colorado Sun, Wikipedia)
Rakımyaklaşık 9.000 fit (Wikipedia)
En yüksek kuleyaklaşık 160 fit; bazı haberler 180 fit diyor
Başlangıç1969 (kulübe olarak)
Girişücretsiz, isteğe bağlı bağış (CBS News, Wikipedia)

İçeride neler var

Laughing Squid'e göre üç katlı yapıda kuleler, payandalar, dövme demirden köprüler, vitray pencereler, bir "Büyük Balo Salonu" ve ağzından ateş çıkaran metal bir ejderha var. CBS News'in 2003 tarihli bir haberinde ejderha, bacası ejderha başı biçiminde bir öğe olarak geçiyor; aynı haber taş ile demirin bir arada kullanıldığını, balo salonunun vitraylarla aydınlandığını anlatıyor.

Bishop Castle'ın ön cephesi, aşağıdan yukarı bakışla
Bishop Castle'ın ön cephesi, aşağıdan yukarı bakışla — Erie Bard, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

Yapı, bugünkü anlamıyla "güvenli" sayılacak bir yer değil. Bishop CBS'e şöyle demiş: "Bu yüzden belki neden insanların üstüne tırmanmasına izin veriyor diye düşünürsünüz. Düşebilecekleri pek çok yer var. Temelde güvenli, çünkü tehlikeli." Oğlu Dan da Denver7'ye benzer bir şey söylemiş: ona göre yeterince korkutucu olduğu için ziyaretçiler dikkatli davranıyor. Burada güvenlik, korkuluktan değil, ziyaretçinin riski görmesinden geliyor; bunun gerçekten işe yarayıp yaramadığına dair bağımsız bir veri bulamadık.

"Git ve yap" felsefesi

Bishop 2003'te CBS'e inşaatı şöyle özetlemiş: "İnsanlar çoğu zaman fazla düşünerek kendi kendini yeniyor. Aklına bir fikir geldiyse ve ilgini çekiyorsa, git ve yap." Aynı röportajda "Tanrı vergisi yeteneklerimi elimden geldiğince kullanmaktan büyük bir gurur duyuyorum" demiş. O sırada 59 yaşındaydı ve gelecek planları arasında hidrolik bir asansör, ray üstünde giden bir yürüyen merdiven ve aynalarla kaplı dönen bir küre vardı. Bu planlardan hangilerinin yapıldığını doğrulayamadık.

Giriş hiçbir zaman ücretli olmadı; yapı ziyaretçi bağışlarıyla ayakta duruyor. Denver7'nin haberine göre ziyaretçiler Sibirya'dan Ukrayna'ya dünyanın pek çok yerinden geliyor, en uzaktan gelenler Himalayalar'dan. Wikipedia, 1996 için yılda yaklaşık 60.000 ziyaretçi rakamını anıyor.

Aynı hikâye, görüntülü

Kirsten Dirksen'in YouTube kanalında yayımladığı görüntülerde, başlığıyla "kulübesiyle alay edilen bir kaynakçı 160 fitlik şatoyu tek başına kurdu" hikâyesi anlatılıyor. Video aşağıda; içeriği kanal sahibine ait.

Bishop'tan sonra

Denver7'ye göre oğul Daniel şatoyu işletmeyi ve bakımını sürdürüyor. Planı, en kısa kulenin köprüsünü tamamlamak, ardından peyzaj, pencere ve kapılarla ilgilenmek; babasının bıraktığı yapıyı büyük ölçüde değiştirmemek. Daniel'in sözüyle: "Dünyada başka kimse böyle bir şey yapmadı."

Açık soru şu: yapısı hiçbir çizime dayanmayan, ana kaynağı tek bir kişinin eli ve inancı olan bir şato, o kişi gittikten sonra nasıl ayakta kalacak? Taşlar yerinde, ama onları ellemenin, vitrayları onarmanın, köprüleri denetlemenin yükü artık bir sonraki kuşakta.

Fotoğraf: Hustvedt, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Haberi beğendin mi?
PaylaşWhatsAppXFacebook
Yaşam Masası

Bu içerik, Yudum Yaşam Masası editör ekibi tarafından derlenip yayına hazırlanmıştır. Güncel gelişmeler için haber akışını takip edebilirsiniz.

Reklam
50,4955,4066,28İstanbul14°

Yudum Dünyası

Kaf Dağı'nın eteğinde bir köy var.

Karakterini yarat, meydanda dolaş, buradakilerle yüz yüze tanış. Tarayıcında, ücretsiz.

  • 🧑 Karakterini yarat
  • 🎲 Kahvede bir el at
  • 🏠 Grubunla ev kur
Günün testiGüneş sistemi testi: komşularımızı ne kadar tanıyorsun?Bir günü bir yılından uzun olan gezegen hangisi? Yan yatmış şekilde dönen hangisi? Güneş sistemi…
Günün burcuYayBugün Yay burcu olarak enerjin oldukça yüksek ve gözlerin yeni ufuklara dönük. 23 Kasım, Güneş'in senin…

Günün sorusu

Göbeklitepe hangi ilimizdedir?

Haftanın düellosu
Yudum DünyasıKaf Dağı'nın eteğinde bir köy seni bekliyor.Ücretsiz katıl →