Yaşam

212 bitki bazlı üründe mikotoksin bulundu, ancak düzeyler AB sınırlarının altında kaldı

Birleşik Krallık'ta satılan bitki bazlı et ve süt alternatiflerinin hepsinde küf toksini çıktı; değerler AB rehber düzeylerinin altında kaldı.

22 Kasım 20264 dk okuma1 okunma
212 bitki bazlı üründe mikotoksin bulundu, ancak düzeyler AB sınırlarının altında kaldı

Birleşik Krallık'ta satılan bitki bazlı gıda ve içecekler üzerinde yapılan yeni bir araştırma, test edilen 212 ürünün tamamında en az bir mikotoksin bulunduğunu ortaya koydu. Mikotoksinler, bazı küf mantarlarının ürettiği doğal zehirli maddelerdir. Araştırmacılar ürünlerde izlenen 19 mikotoksinden en az birine rastladı, birçok üründe ise birden fazla toksin vardı. Bu tablo ilk bakışta kaygı verici görünse de çalışmanın en önemli ayrıntısı şu: Hiçbir üründeki değer, Avrupa Birliği'nin önerilen rehber düzeylerini aşmadı.

Araştırmada neler incelendi?

Çalışmayı İtalya'daki Parma Üniversitesi'nden bilim insanları yürüttü, Cranfield Üniversitesi de katkı verdi. Ekip, market raflarında sık görülen vegan ve vejetaryen ürünleri taradı. Örnekler arasında vegan burger, vejetaryen tavuk parçaları ve vegan sosisler gibi bitki bazlı et alternatifleri ile yulaf, badem ve soya sütü gibi bitki bazlı içecekler yer aldı.

Reklam

Araştırmacılar, tüm ürünlerdeki toksin düzeylerinin AB rehber değerlerinin altında kalmasını Birleşik Krallık gıda sektörünün yüksek kalite standartlarına bağladı. Yani sonuçlar, bu kirleticilerin ne kadar yaygın olabileceğini gösterirken, test edilen ürünlerde aşılmış bir sınır olduğunu göstermiyor.

Toksinler ürünlere nasıl ulaşıyor?

Bitki bazlı ürünlerin hammaddesi olan tahıllar, baklagiller ve tohumlar tarlada ya da depolama sırasında küfle karşılaşabilir. Mikotoksinler de daha ürünler üreticiye ulaşmadan bu aşamalarda oluşabilir. Mikotoksin bakteri ya da virüs gibi canlı bir etken değil, kimyasal bir maddedir. Bu yüzden üründe toksinin bulunması, içinde yaşayan küf olduğu anlamına gelmez. Toksinin saptanması da gıdanın otomatik olarak güvensiz sayılması için yeterli değildir. Risk; toksinin türüne, miktarına ve kişinin zaman içinde ne kadar tükettiğine bağlıdır.

Tekrarlayan maruziyet sorusu

Araştırmacılara göre asıl dikkat edilmesi gereken nokta, düşük miktarların düzenli alınmasıyla oluşabilecek birikimli maruziyet. Önceki çalışmalar, küçük miktarlarda mikotoksinin sürekli tüketilmesinin sağlık risklerini artırabileceğini öne sürmüştü. Tek bir ürünü değerlendirmek, kişinin toplam beslenme kaynaklı maruziyetini tam yansıtmayabilir.

Bildirilen düzeylere bakılırsa bu ürünlerden birini ara sıra tüketmenin sorun yaratması beklenmiyor. Buna karşılık beslenmesi ağırlıklı ya da tamamen bitki bazlı ürünlere dayanan biri, et ve süt alternatiflerinden, tahıllardan ve baklagillerden gelen toksinlerle birden çok kaynak üzerinden karşılaşabilir. Yeterince yüksek düzeylerde bazı mikotoksinlerin karaciğere ve böbreklere zarar verebildiği, bağışıklık sisteminin işleyişini bozabildiği ve kanser riskini artırabildiği biliniyor. Ancak çalışma, test edilen ürünlerin bu durumlara yol açtığını kanıtlamıyor.

Uzmandan düzenleme ve izleme çağrısı

Cranfield Üniversitesi'nde mikoloji alanında kıdemli öğretim görevlisi olan Andrea Patriarca, mikotoksinlerin gıda ortamının doğal bir parçası olduğunu vurguladı. Patriarca'ya göre bu maddeler gıdalarda doğal olarak bulunuyor ve tamamen önlenemiyor; tüketicilerin çeşitli ürünleri yemekten korkmasına ya da vazgeçmesine gerek yok. Buna rağmen yeni gıdalar piyasaya girdiğinde mikotoksinleri izleyecek yerleşik düzenlemelerin bulunmamasını önemli bir sorun olarak niteledi. Ekip, çiftçilerden gıda şirketlerine kadar sektörle çalışarak mikotoksin yönetiminin gıda güvenliği standartlarına entegre edilmesine destek veriyor. Elde edilen veriler, özellikle çok bileşenli ürünlerde risk değerlendirmesi yapan kuruluşlara yardımcı oluyor.

Arka plan

Mikotoksinler yalnızca bitki bazlı ürünlere özgü değildir. Mısır, buğday, fındık, kuru meyve, baharat ve kahve gibi birçok tarım ürününde küf kaynaklı toksinler görülebilir. Nem, sıcaklık ve kötü depolama koşulları küfün çoğalmasını kolaylaştırır; bu nedenle tarladan rafa uzanan zincirdeki her aşama önem taşır. Gıda sektörü hammaddeleri tedarik aşamasında ve üretim öncesinde bu nedenle düzenli olarak analiz eder.

Birçok ülkede ve Avrupa Birliği'nde belirli mikotoksinler için azami değerler ve rehber düzeyler bulunur. Bu sınırlar, hayat boyu süren tüketimi de gözeten risk değerlendirmelerine dayanır. Ancak yeni ürün kategorileri hızla büyüdüğünde, bu kategorilere özgü izleme verisi çoğu zaman geriden gelir. Bu çalışma tam da o boşluğu doldurmaya yardım ediyor.

Neden önemli?

Bitki bazlı beslenme sağlık, çevre ve etik gerekçelerle giderek daha fazla tercih ediliyor. Bu nedenle bu ürünlerdeki kirleticilerin ölçülmesi, tüketicileri korkutmak için değil, gerçekçi bir maruziyet resmi çizmek için gerekli. Sonuçların en önemli mesajı iki yönlü: Toksinler yaygın, ama test edilen ürünlerde kabul edilebilir sınırların altında.

Tüketici açısından pratik çıkarım, tek bir ürüne ya da tek bir gıda grubuna aşırı bağımlı olmak yerine çeşitli bir beslenme düzenini korumak olabilir. Politika yapıcılar ve üreticiler içinse çok bileşenli ürünlerde düzenli izleme, hammadde kalitesi ve depolama koşullarının denetimi öne çıkıyor. Araştırmacılar, farklı beslenme alışkanlıklarına göre nüfusun karşılaştığı riski değerlendirmek için çalışmalarını sürdürüyor.

Haberi beğendin mi?
PaylaşWhatsAppXFacebook
Yaşam Masası

Bu içerik, Yudum Yaşam Masası editör ekibi tarafından derlenip yayına hazırlanmıştır. Güncel gelişmeler için haber akışını takip edebilirsiniz.

Reklam
50,4955,4066,28İstanbul14°

Yudum Dünyası

Kaf Dağı'nın eteğinde bir köy var.

Karakterini yarat, meydanda dolaş, buradakilerle yüz yüze tanış. Tarayıcında, ücretsiz.

  • 🧑 Karakterini yarat
  • 🎲 Kahvede bir el at
  • 🏠 Grubunla ev kur
Günün testiGüneş sistemi testi: komşularımızı ne kadar tanıyorsun?Bir günü bir yılından uzun olan gezegen hangisi? Yan yatmış şekilde dönen hangisi? Güneş sistemi…
Günün burcuYayBugün Yay burcu olarak enerjin oldukça yüksek ve gözlerin yeni ufuklara dönük. 23 Kasım, Güneş'in senin…

Günün sorusu

Göbeklitepe hangi ilimizdedir?

Haftanın düellosu
Yudum DünyasıKaf Dağı'nın eteğinde bir köy seni bekliyor.Ücretsiz katıl →