Avrupa'da market dondurucularına siber saldırı yayıldı

Avrupa genelinde süpermarketlerin soğutma sistemlerini hedef alan siber saldırılar yayılmayı sürdürüyor. Dondurucuların ve buzdolaplarının sıcaklığının yükseltildiği saldırılar, Salı günü Almanya, Romanya ve Birleşik Krallık'ta da görüldü. Böylece etkilenen Avrupa ülkelerinin sayısı en az on bire ulaştı. Saldırıların arkasındaki amaç belirsiz, şimdiye dek de sorumluluğu üstlenen çıkmadı.

Avrupa Birliği'nden sert uyarı

Avrupa Birliği Tarım ve Gıda Komiseri Christophe Hansen, saldırıları Pazartesi günü "gıda tedarik zincirini aksatmaya yönelik kasıtlı bir girişim" diye niteledi. Komisyon Sözcüsü Thomas Regnier ise Salı günü AB kurumlarının ulusal otoritelerle ortak bir yanıt oluşturmak için görüştüğünü açıkladı. Regnier, bunların "münferit olaylar olmadığını" vurgulayıp bloğun siber olaylara karşı toplu biçimde dirençli ve hazırlıklı olması gerektiğini söyledi. Yine de olası sorumlulardan söz etmekten kaçındı.

Etkilenen ülkeler arasında İtalya ve Hollanda da yer alıyor. Birleşik Krallık AB üyesi olmasa da o da vurulanlar arasında. Olay, Fransa'da yüzlerce marketin benzer bir saldırının ardından bozulan ürünleri çöpe atmak zorunda kaldığı olaydan yalnızca birkaç hafta sonra yaşandı.

Ülkelerden gelen tablo

İtalya hükümeti, Salı günü istihbarat başkanlarıyla acil toplantı yaptı. Yapılan açıklamada etkinin şimdilik "son derece sınırlı" olduğu ve yalnızca güvenlik sistemleri eskimiş satış noktalarının zarar gördüğü belirtildi. Bakanlar, Ulusal Siber Güvenlik Ajansı'yla da bir araya geldi; ajans perakendecilere sistemlerini korumaları için teknik tavsiyeler yayımladı. İtalya genelinde yaklaşık yirmi satış noktasının etkilendiği bildirildi. Sicilya'da Coop marketlerini yöneten grubun yöneticisi Giuseppe Spadaro, mağazalarından dördünün saldırıdan etkilendiğini söyledi. Corriere della Sera'ya göre Spadaro zararın birkaç bin avroyu bulacağını tahmin ettiklerini, her şeyi atmak zorunda kaldıklarını ve rafların boş kaldığını anlattı.

Almanya'da dört, Romanya'da altı süpermarket şubesi etkilendi. Romanya Ulusal Siber Güvenlik Müdürlüğü'nün başkanı Dan Cimpean, başka hiçbir altyapının ele geçirilmediğini belirtti. Saldırıyı "yarı amatörce" bulduğunu söyleyen Cimpean, bunun bir devlet aktörü işi olduğundan hiçbir koşulda şüphelenmediklerini ekledi.

İsveç'te Coop'un sözcüsü Carlos Cancinos, etkilenen yedi mağazanın normal işleyişe döndüğünü bildirdi. Pazartesiyi Salıya bağlayan gece etkilenen soğutma ekipmanlarının "eski 4G ağlarına" bağlı olduğunu söyleyen Cancinos, mağaza ağının büyük bölümünü modernize eden bir program başlattıklarını, bağlantılı buzdolaplarının 5G üzerinden çalışmasını sağlayacaklarını ifade etti. Belçika ise en çok etkilenen ülkeler arasında yer aldı: Birkaç market zincirine ait düzinelerce mağaza soğutma arızası bildirdi ve federal savcılar soruşturma başlattı.

Birleşik Krallık'ta Ulusal Siber Güvenlik Merkezi'nin başındaki Richard Horne, BBC'ye yaptığı açıklamada sorunun "tüm gıda tedarik zincirini" ilgilendirdiğini söyledi. Ekibinin risk altındakileri uyarmak için gece boyunca çalıştığını, birkaç olayda "savunmasız teknolojinin istismar edildiğini" belirtti. Bağımsız Et Tedarikçileri Birliği de iki üyesinin dolaplarının çözülmeye başladığını, bir diğerinin soğutma ünitelerindeki sıcaklığın fırladığını anlattı.

Neden önemli?

Soğutma sistemleri sıradan bir dükkân ekipmanı gibi görünse de gıda güvenliğinin temel halkalarından biri. Sıcaklık kontrolü bozulduğunda et, süt ürünleri ve dondurulmuş gıdalar kısa sürede kullanılamaz hale gelebiliyor. Bu da yalnızca mağazaya maddi kayıp değil, raflarda eksiklik ve tedarik zincirinde aksama anlamına geliyor. Saldırının çok sayıda ülkede neredeyse eşzamanlı görülmesi, tekil bir arızadan çok ortak bir zayıflığın kullanıldığı izlenimini güçlendiriyor.

Son dönemde fabrikalardan depolara, mağazalardan lojistik ağlarına kadar pek çok fiziksel cihaz internete bağlanıyor. Bu cihazlar uzaktan izleme ve enerji tasarrufu sağlıyor; fakat yazılımları güncellenmediğinde ya da eski iletişim altyapısı kullandığında saldırganlar için kolay hedefe dönüşebiliyor. Güvenlik uzmanları bu tür sistemlerin ayrı ağlarda tutulmasını, varsayılan parolaların değiştirilmesini ve yamaların düzenli uygulanmasını öneriyor. Bu olay, bilişim güvenliğinin yalnızca bilgisayarları değil, gündelik hayatı sürdüren fiziksel altyapıyı da kapsadığını yeniden gösterdi.

Bundan sonra neler izlenecek?

Şu an açık kalan sorular belli: Saldırıyı kim düzenledi, hangi açıklar kullanıldı ve amaç neydi? Yetkililer sorumlular konusunda ihtiyatlı davranıyor; Romanyalı yetkili bir devlet aktörü ihtimalini dışlarken AB tarafı kimseyi işaret etmiyor. Belçika'daki soruşturma ve ülkeler arası koordinasyon, tabloyu netleştirecek ana unsurlar olacak. Bu arada perakendeciler eski bağlantı teknolojilerini yenilemeye ve ulusal siber güvenlik kurumlarının tavsiyelerini uygulamaya yöneliyor.