Google'dan Malezya'ya 15 milyar dolarlık veri merkezi yatırımı

Google, Malezya'da veri merkezleri ve buna bağlı altyapı kurmak için 15 milyar dolarlık yeni bir yatırım planı açıkladı. Şirketin duyurusuna göre harcama, 2027 ve 2028 yıllarını kapsayan iki yıllık dönemde yapılacak. Plan, şirketin 2024'te duyurduğu 2 milyar dolarlık önceki yatırımın üzerine ekleniyor. Gerekçe, yapay zekâ hizmetlerine yönelik hızla büyüyen talep.

Yatırımın ayrıntıları

Malezya, Güneydoğu Asya'da yeni veri merkezi kurulumlarında en hızlı büyüyen merkez olarak anılıyor. Bu tesisler, sohbet robotları ve görsel üreten araçlar gibi yapay zekâ uygulamalarını eğiten ve çalıştıran sunucularla dolu depo benzeri binalardan oluşuyor.

Google, ülkeyi bölgenin en dinamik dijital ekonomilerinden biri olarak tanımladı. Şirket bunu, yüzde 99'a ulaşan internet kullanımına ve yapay zekânın kamu kurumlarında, işletmelerde ve tüketicilerde hızla benimsenmesine bağladı. Kampüslerin Malezya'daki sanayi bölgelerinde kurulacağı ve enerji verimli olacağı belirtildi.

Şirket ayrıca yerel su güvenliğini güçlendirmeye çalışacağını ve ulusal elektrik şebekesine bir gigavatın üzerinde temiz enerji kapasitesi ekleyeceğini söyledi. İstihdam tarafında ise tesislerin devreye girmesinin ardından yılda 9 binden fazla yerel işi destekleyeceği öngörülüyor. Google'a göre bu işlerdeki ücretler ulusal medyanın yüzde 45 üzerinde olacak.

Bölgedeki ağırlık ve ekonomik beklenti

Pazar istihbaratı şirketi DC Byte'a göre Malezya, Endonezya, Tayland, Filipinler ve Vietnam'ı da kapsayan Güneydoğu Asya'da inşa halindeki veri merkezi kapasitesinin yarısından fazlasını tek başına barındırıyor. Uluslararası Para Fonu ise Malezya ekonomisinin 2026'da yüzde 5,2 büyümesini bekliyor. Bu büyümenin bir bölümünü veri merkezi faaliyetlerinin desteklediği değerlendiriliyor.

Neden önemli?

Yapay zekâ veri merkezleri çok miktarda elektrik tüketiyor. Bu durum, çoğu yerde hâlâ büyük ölçüde fosil yakıta dayanan şebekeler üzerindeki baskıyı artırıyor. Isınan bilgisayar donanımını soğutmak için de birçok tesiste su gerekiyor. Bu yüzden büyük ölçekli bir yatırım, ekonomik fırsatın yanında altyapı ve kaynak yönetimi sorularını da beraberinde getiriyor.

Malezya hükümeti bu kaygıların farkında görünüyor. Başbakan yardımcısı temmuzda Parlamento'ya yaptığı açıklamada, veri merkezlerinin 2035'e gelindiğinde ülkenin toplam enerji tüketiminin üçte birini çekebileceğini söyledi. Hükümet o dönemde, yeterli enerji ve su kapasitesinden emin olmadan veri merkezi projelerine onay vermeyeceğini de bildirdi. Google'ın temiz enerji ve su güvenliği taahhütleri, bu çerçevede okunabilir.

Küresel tepki ve Finlandiya örneği

Veri merkezlerinin çevresel etkilerine yönelik tepki dünya genelinde büyüyor. İtirazlar yalnızca enerji ve su kullanımıyla sınırlı değil. Gürültü, kirlilik, tesislerin görüntüsü ve gerçekte ne kadar istihdam yarattıkları da tartışılıyor.

Bu tartışmaların Google'ın kendi projelerine de yansıdığı görülüyor. Finlandiya'da bir kurum, ekim ayında şirketin ülkedeki iki veri merkezi sahasında çalışmaların durdurulmasını istedi. Karar, zorunlu çevresel etki değerlendirmeleri tamamlanana kadar geçerli olacak.

Arka plan

Veri merkezleri, internet hizmetlerinin, bulut bilişimin ve son yıllarda yapay zekâ modellerinin fiziksel omurgasını oluşturuyor. Bir modelin eğitilmesi ve milyonlarca kullanıcıya hizmet vermesi, yoğun işlem gücü ve kesintisiz elektrik gerektiriyor. Teknoloji şirketleri bu nedenle yeni kapasiteyi, elektrik arzının ve arazinin uygun olduğu ülkelerde hızla büyütmeye çalışıyor.

Güneydoğu Asya'nın bu yarışta öne çıkmasının nedenleri arasında artan dijital kullanım, kalabalık genç nüfus ve yatırımcıya yönelik teşvikler sayılabilir. Ancak her ülke için asıl sınav, büyüyen talebi karşılarken enerji kaynaklarını ve yerel su ihtiyacını nasıl dengeleyeceği. Şirketlerin temiz enerji taahhütlerinin uygulamada ne kadar hayata geçtiği de bu süreçte yakından izlenecek.