Google, yapay zekayı reddeden okullarda arama erişimini kesecek

Google, sınıfta kendi yazılımlarını kullanan öğrencilerin, okul yönetimi yapay zekâ kullanımını da kabul etmediği sürece şirketin arama motoruna erişemeyeceğini duyurdu. Açıklama salı günü yapıldı. Karar, eğitimciler, çocuk gelişimi uzmanları ve ebeveynlerden gelen tepkilerin sürdüğü bir dönemde geldi.

Neyi değiştiriyor?

Şirket, ilk ve orta öğretim öğrencilerinin kullandığı Google Classroom'da Gemini sohbet botunu çoğu öğrenci için otomatik açma uygulamasını artık varsayılan seçenek olarak sürdürmeyecek. Yeni düzende okul yöneticileri her aracı ayrı ayrı açıp kapatabilecek. Gemini, Gemini Notebook ve arama bu araçlar arasında yer alıyor. Hepsi, yönetici etkinleştirene kadar kapalı gelecek.

Sorun, aramanın yapay zekâyla iç içe geçmiş olması. Bu yüzden yapay zekâyı bütünüyle reddeden bir okul, Google aramasını da kaybedecek. Başka bir deyişle okullar aramayı tutup yapay zekâyı dışarıda bırakamayacak. Google Eğitim'den sorumlu yöneticisi Chris Phillips, blog yazısında okulların sınıflarındaki yapay zekâ üzerinde kontrol sahibi olması gerektiğine inandıklarını belirtti. Yöneticilere de bu yaklaşımı yönetmeleri için denetim araçları sunduklarını söyledi.

Şirket ayrıca arama araçlarını öğrenmeye daha uygun hâle getireceğini açıkladı. Planlanan yeniliklerden biri, problemlerde adım adım rehberli öğrenme sunmak. Amaç, öğrencilerin ödevlerde hazır cevaba hemen ulaşmasını önlemek.

Arka plan

Tartışmanın kökeni, Google'ın ağustos ayında Gemini'yi birçok ilk ve orta öğretim öğrencisi için açmasına dayanıyor. O tarihe kadar Gemini yalnızca 18 yaş ve üzerindeki öğrenciler için etkinleştirilebiliyordu. Bu adım büyük bir tepkiye yol açtı.

Google, ABD okullarındaki eğitim teknolojisi pazarında açık ara en baskın sağlayıcı. Şirket, dünya genelinde 150 milyon öğrenci ve öğretmenin Classroom platformunu kullandığını söylüyor. Birçok öğrenci de okulun sağladığı Chromebook bilgisayarlarla çalışıyor. Böyle bir yaygınlık, şirketin kararlarının okulların günlük işleyişini doğrudan etkilemesi anlamına geliyor.

Öte yandan ABD'nin en büyük okul bölgelerinden New York ve Los Angeles, üretken yapay zekâ araçlarının kullanımını ilk ve orta okullarda geçici olarak yasakladı. Yetkililer, yapay zekâ kullanımını ve güvenliğini değerlendirirken politikalarını da oluşturuyor.

Eleştiriler

Duyuru, eğitimciler ve siyasetçilerden hızlı eleştiri aldı. Federal Ticaret Komisyonu'nun eski başkanı Lina Khan, sosyal medyada Google'ın arama alanındaki tekelini okulları yapay zekâyı benimsemeye zorlamak için kullandığını savundu. Khan'a göre bu durum, denetimsiz bir tekelin temel bir hizmeti elinde tutmasının tehlikesini gösteriyor. Kamuoyu okullardaki yapay zekâya giderek daha çok karşı çıkarken Google'ın, safa katılmayanları cezalandıracağını açıkça ortaya koyduğunu da ekledi.

Çocuk hakları kuruluşu Fairplay'in yöneticisi Josh Golin ise Google'ın okulları yapay zekâ ürünlerine zorlama girişiminin muhtemelen ters tepeceğini söyledi. Golin'e göre şirketin okullardaki teknolojisi öğrenmeyle değil, ürünleri için ömür boyu marka bağlılığı yaratmayla ilgili. Yapay zekânın çocuklar için güvenli olmadığını, eğitimi ve eleştirel düşünmeyi zayıflattığını savunan Golin, okulların seçenek sunulur sunulmaz Google'ın yapay zekâ araçlarını kapatması gerektiğini belirtti. Hatta okulları yalnızca yapay zekâyı değil Google'ı da kapatmaya çağırdı. Öğrencilerin gizliliği daha iyi koruyan arama alternatiflerine yönelmesinin ve yalnızca arayıp tıklamanın ötesine geçen daha derin araştırma yöntemleri öğrenmesinin bu sayede mümkün olacağını söyledi.

Neden önemli?

Birçok öğrenci ödev ve derslerde zaten yapay zekâdan yararlanıyor. Ancak bu teknoloji kopya çekmeyi kolaylaştırdı ve öğrencilerin eleştirel düşünmek yerine hızlı, kolay yanıtlara yönelmesine yol açabiliyor. Uzmanlar ayrıca yapay zekâya erişimin çocukların beyin gelişimini nasıl etkilediği konusunda sorular gündeme getiriyor.

Bu tabloda Google'ın kararı, tek bir şirketin hem vazgeçilmesi zor bir hizmeti hem de tartışmalı bir teknolojiyi aynı pakette sunmasının sınırlarını sorgulatıyor. Okullar için seçim, yapay zekâyı kabul etmekle yaygın bir arama aracından vazgeçmek arasında kalıyor. Bu durum, eğitim teknolojisinde bir sağlayıcıya bağımlılığın bedelini de görünür kılıyor. Şirketin adımı denetim imkânı sunuyor gibi görünse de, eleştirmenlere göre seçenekler gerçek anlamda serbest değil. Okulların önümüzdeki dönemde hangi tercihi yapacağı, hem öğrencilerin araçlara erişimini hem de yapay zekâ politikalarının nasıl şekilleneceğini belirleyecek.