İnka'nın kurban çocuklarına ölümden önce uyuşturucu ve alkol verilmiş

İnka İmparatorluğu'nun en kutsal dinî törenlerinden biri olan capacocha'da çocuklar kurban edilirdi. Yeni bir toksikoloji çalışması, bu çocukların ölümden önceki haftalarda ve aylarda çeşitli maddelerle hazırlandığını gösteriyor. Bulgular, hazırlığın şimdiye kadar düşünülenden çok daha karmaşık olduğuna işaret ediyor.

Törenin amacı ve araştırmanın yöntemi

Capacocha kurbanları çoğunlukla And Dağları'nın yüksek kesimlerindeki kutsal mekânlarda sunulurdu. Ayinler önemli olayları işaretlemek ya da doğal afetler sırasında tanrıları yatıştırmak için yapılırdı. Varşova Üniversitesi'nden arkeolog Dogmara Socha'nın yönettiği ekip, bu uygulamanın kurbanlarını incelemek için kimyasal bir yol seçti.

Araştırmacılar, Peru ve Arjantin'deki alanlarda yaklaşık 500 yıl önce gömülmüş, mumyalanmış sekiz genç kurbandan alınan saç ve tırnak örneklerini analiz etti. Saç ve tırnak, vücuda giren maddelerin izini zaman içinde saklayabildiği için ölümden önceki dönem hakkında bilgi verir.

Örneklerde neler bulundu?

Tüm örneklerde kokain izine rastlandı. Bu durum, çocukların ölümlerinden önce koka yaprağı çiğnediğini düşündürüyor. Ekibe göre bu, açlığı ve yorgunluğu bastırmanın, çocukların dağlara uzanan zorlu yolculuğa dayanmasına yardım etmenin bir yolu olabilir.

Bazı kurbanlara ise alkol verilmişti. Bunun büyük olasılıkla chicha denen mısır birası olduğu belirtiliyor. Ampato Kızı adıyla bilinen 14 yaşındaki bir kızın örneği ayrıca harmin bakımından pozitif çıktı. Harmin, bitkilerde bulunan ve ayahuasca hazırlanmasında kullanılan psikoaktif bir bileşik.

Socha, en çok sonuçlardaki çeşitliliğin şaşırttığını söyledi. Koka tüketiminin yaygın göründüğünü, ancak diğer maddelerin kullanımında hatırı sayılır farklar bulunduğunu ifade etti. Ona göre bu, çocukların hazırlanmasının önceden sanıldığından çok daha karmaşık ve çeşitli olduğunu gösteriyor. Çalışmanın ayrıntıları Antiquity dergisinde yayımlanan bilimsel makalede yer alıyor.

Arka plan

İnka toplumunda koka yaprağı, günlük yaşamda olduğu kadar dinî ve toplumsal törenlerde de önemli bir yer tutardı. Yaprak çiğnenerek tüketilir, yüksek rakımda yorgunluğu hafiflettiği bilinir. Chicha ise And toplumlarında şenliklerde ve ayinlerde sunulan, mısırın mayalanmasıyla yapılan geleneksel bir içecektir. Bu nedenle bu maddelerin törenle bağlantılı olması şaşırtıcı değil; yeni çalışma bağlantının kurbanların bedenlerinde kimyasal olarak izlenebildiğini gösteriyor.

Capacocha kurbanlarının bazıları, yüksek dağ tepelerinde soğuk ve kuru koşullar sayesinde olağanüstü iyi korunmuş halde bulundu. Bu doğal koruma, saç, tırnak ve doku gibi malzemelerin modern laboratuvar yöntemleriyle incelenmesine olanak veriyor. Yazılı kaynaklar ve arkeolojik buluntular ritüelin çerçevesini anlatır; ancak çocukların son aylarda ne yaşadığı, bu tür kimyasal verilerle daha somut hale gelir.

Neden önemli?

Bulgular, capacocha'nın yalnızca bir kurban etme anı olmadığını, öncesinde uzun ve bilinçli bir hazırlık süreci bulunduğunu düşündürüyor. Maddelerin kişiden kişiye değişmesi, hazırlığın tek tip bir reçeteye bağlı kalmadığını gösteriyor olabilir. Bu fark; çocukların kökenine, bölgesel geleneklere ya da törenin amacına göre değişen uygulamalara işaret ediyor olabilir, ancak çalışmanın şu aşamada verdiği net cevap yalnızca çeşitliliğin varlığı.

Örnek sayısının sınırlı olması, sonuçların bütün capacocha kurbanlarına genellenmesini zorlaştırıyor. Yine de tek bir dağ mezarı yerine Peru ve Arjantin'deki farklı alanlardan örneklerin karşılaştırılması, İnka ritüel dünyasına geniş bir pencere açıyor. Daha fazla kurbanın benzer biçimde incelenmesi, hazırlık yöntemlerinin ne kadar çeşitli olduğunu netleştirebilir.

Çalışma aynı zamanda eski And toplumlarında bitkisel maddelerin rolüne dair tartışmalara yeni veri ekliyor. Ayahuasca ile ilişkili bir bileşiğin izinin bir kurbanda görülmesi, bu bitkisel bilginin törenlerle ilişkisini yeniden sorgulatacak nitelikte.