Teknoloji

Kuzey Denizi'nden çıkan dev orka fosilleri iri av çağını öne çekti

Balıkçı ağlarına takılan 2 milyon yıllık beş fosil, orkaların 7 metreyi aşan boyuta ve iri av avlama donanımına çok erken ulaştığını düşündürüyor.

22 Kasım 20263 dk okuma
Kuzey Denizi'nden çıkan dev orka fosilleri iri av çağını öne çekti

Hollandalı balıkçı trolleri yıllardır Kuzey Denizi'nin güneyinden ağlarına balıkla birlikte bir şey daha çıkarıyor: milyonlarca yıllık kemikler. Rotterdam Doğa Tarihi Müzesi'nden araştırmacılar bu kemiklerin arasından beş parçayı inceledi ve ortaya, bugünkü en iri erkek katil balinalar (orka) kadar büyük bir hayvan çıktı.

Çalışma 10 Kasım 2026'da PeerJ dergisinde yayımlandı. Ekibe göre bu fosiller, yunus ailesinde (okyanus yunusları, Delphinidae) iri av avlama davranışının bilinen en eski kanıtı. Yani orkaların büyük avlara yönelmesi, sanıldığından çok daha eskiye gidiyor olabilir.

Reklam

Ağlara takılan beş fosil

Çalışmayı yöneten Hidde Bakker, Rotterdam Doğa Tarihi Müzesi'nde çalışıyor; ekipte Hollanda Jeoloji Araştırma Kurumu ve Pisa Üniversitesi'nden araştırmacılar da var. İncelenen buluntular, trol balıkçılığında rastlantıyla çıkan parçalardan oluşuyor.

Parçaİki kısmi kafatası, bir alt çene parçası, iki takım kaynaşmış boyun omuru
Buluntu yeriKuzey Denizi'nin güneyi; Noordhinder ve Outer Gabbard bölgeleri (Rotterdam'ın yaklaşık 100 km batısı)
Yaş2,6 - 2,1 milyon yıl (Gelasiyen dönemi, Erken Pleistosen)
Tahmini boy7,2 - 7,7 metre

Tablodaki veriler Sci.News'in derlediği çalışma özetine ve Interesting Engineering haberine dayanıyor. Yaşı belirlemek için kafatasına yapışık tortuldaki mikroskobik alg kistleri incelenmiş; bu, deniz tortullarını tarihlendirmede kullanılan yöntemlerden biri.

Dişlerin yuvası neden önemli?

Fosillerde en dikkat çeken ayrıntı çenedeki diş yuvaları. Bunlar 9,2 santimetreye kadar derin ve kökleri uzun, sağlam dişlere işaret ediyor. Yuvası derin bir diş, ele geçirdiği şeyi tutarken daha büyük yüke dayanır; araştırmacılar bunu iri avla beslenmenin göstergesi sayıyor.

İkinci ipucu boyun omurları. Yapıları, başın geniş bir açıyla oynayabildiğini düşündürüyor. Haberde belirtildiğine göre bu esneklik, iri bir avı kavrayıp koparmaya yarayan bir baş hareketiyle uyumlu. Ekip, bunları bilgisayarda üç boyutlu modelleyip günümüz orkaları ve diğer yunuslarla karşılaştırdı.

Bakker: Neredeyse sekiz metre

Hollanda yayın kuruluşu BNNVARA'ya konuşan Bakker, çenenin boyutunu bugünkü orkalarla kıyaslayınca fosil hayvanın neredeyse sekiz metre uzunlukta olması gerektiğini söyledi. Bakker'e göre bu, orkaların ancak yakın zamanda bu kadar büyüdüğü varsayımıyla çelişiyor.

Aynı yayında, bu dev orkaların, yaklaşık beş milyon yıl önce soyu tükenen etçil ispermeçet balinalarından sonra tepe avcı konumuna geçmiş olabileceği öne sürülüyor. Bu bir olasılık olarak aktarılıyor, kesinleşmiş bir sonuç değil.

Bilinmeyenler

Araştırmacılar bu hayvanın erken bir Orcinus orca mı, yoksa cinsin içinde henüz tanımlanmamış, iri ve ayrı bir tür mü olduğunu kesin olarak söyleyemiyor. Ayrıca bugünkü orkalarda görülen, balık ya da deniz memelisi gibi belli avlara uzmanlaşmış toplulukların (ekotiplerin) ayrışmasından çok önceki bir döneme bakıyoruz; o dönemde bu hayvanların tam olarak neyi, nasıl avladığı fosillerden doğrudan görülemiyor.

Fosiller Rotterdam Doğa Tarihi Müzesi'nde sergileniyor. Sıradaki soru, bu iri hayvanın bugünkü orkaların atası mı yoksa soyu tükenmiş bir yan kol mu olduğu; yeni buluntular bunu belirleyecek.

Fotoğraf: Zachi Evenor from Israel, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Haberi beğendin mi?
PaylaşWhatsAppXFacebook
Teknoloji Masası

Bu içerik, Yudum Teknoloji Masası editör ekibi tarafından derlenip yayına hazırlanmıştır. Güncel gelişmeler için haber akışını takip edebilirsiniz.

Reklam
50,4955,4066,28İstanbul14°

Yudum Dünyası

Kaf Dağı'nın eteğinde bir köy var.

Karakterini yarat, meydanda dolaş, buradakilerle yüz yüze tanış. Tarayıcında, ücretsiz.

  • 🧑 Karakterini yarat
  • 🎲 Kahvede bir el at
  • 🏠 Grubunla ev kur
Günün testiGüneş sistemi testi: komşularımızı ne kadar tanıyorsun?Bir günü bir yılından uzun olan gezegen hangisi? Yan yatmış şekilde dönen hangisi? Güneş sistemi…
Günün burcuYayBugün Yay burcu olarak enerjin oldukça yüksek ve gözlerin yeni ufuklara dönük. 23 Kasım, Güneş'in senin…

Günün sorusu

Göbeklitepe hangi ilimizdedir?

Haftanın düellosu
Yudum DünyasıKaf Dağı'nın eteğinde bir köy seni bekliyor.Ücretsiz katıl →