Miro1 proteini tip 2 diyabette insülin direncinin gizli sorumlusu olabilir

Bilim insanları, tip 2 diyabetin merkezindeki sorunlardan biri olan insülin direncinde şimdiye kadar pek tanınmayan bir proteinin rol oynayabileceğini bildirdi. Miro1 adlı bu protein, iskelet kaslarında biriktiğinde vücudun insülin sinyaline verdiği yanıtı zayıflatıyor. Bulgular Nature Communications dergisinde yayımlandı ve kan şekeri kontrolünü iyileştirmeye yönelik yeni tedavi hedeflerinin önünü açabilir.

Miro1 kasta neyi bozuyor?

Miro1, açılımıyla Mitochondrial Rho GTPase1, hücrelerin enerji üreten küçük yapıları olan mitokondrilerin dış zarında bulunuyor. Araştırmacılar, bu proteinin gereğinden fazla birikmesinin kasların insüline karşı duyarlılığını düşürdüğünü düşünüyor. Kaslar insüline gereken yanıtı vermediğinde, vücudun kan şekerini dengelemesi de zorlaşıyor.

Ekip bu bağlantıyı tek bir deney düzeneğiyle sınamadı. Laboratuvar hücrelerinde, klinik öncesi modellerde ve tip 2 diyabetle yaşayan insanlarda proteini inceledi. Tip 2 diyabetli kişilerin iskelet kaslarında Miro1 düzeyleri daha yüksek bulundu. Klinik öncesi deneylerde proteinin kastan çıkarılması, insüline yanıtın yeniden kazanılmasını sağladı. Bu sonuç, Miro1’in insülin direncine yalnızca eşlik etmediğini, doğrudan katkıda bulunduğunu düşündürüyor.

Egzersiz proteini azaltıyor

Çalışmanın bir diğer bölümü, hareketin bu proteini etkileyip etkilemediğine odaklandı. Obezite ve tip 2 diyabeti bir arada yaşayan gönüllülerle rastgele kontrollü bir deneme yapıldı. Aerobik egzersiz yapan grup ile standart tıbbi bakım alan grup karşılaştırıldı.

Egzersiz grubunda kaslardaki Miro1 düzeyi geriledi. Bu düşüş, insülin duyarlılığındaki iyileşmeyle ve kasların enerji üretme kapasitesindeki artışla birlikte görüldü. Araştırmacılara göre bu tablo, egzersizin insülin yanıtını düzeltme yollarından birinin Miro1’i azaltmak olabileceğini gösteriyor. Aynı zamanda proteini hedefleyen ilaçların ileride fiziksel aktiviteye ek fayda sağlayabileceği ihtimalini de gündeme getiriyor.

Araştırmacılar ne diyor?

Çalışmanın kıdemli yazarı Dr. John P. Kirwan, kasta insülin direncinin tip 2 diyabetin kalbinde yer aldığını, ancak moleküler nedenlerinin uzun süre belirsiz kaldığını vurguluyor. Ona göre yıllara yayılan bu çalışma, Miro1’i bulmacanın önemli bir parçası olarak ortaya koydu. Kirwan, bulguların alan için yeni bir tedavi hedefi anlamına geldiğini, hastalar için ise egzersizin neden bu kadar etkili olduğunu daha iyi açıkladığını belirtiyor. Ayrıca ileride egzersizi tamamlayabilecek tedavilere giden bir yol göründüğünü söylüyor.

Kirwan, çalışmayı Louisiana State Üniversitesi’ne bağlı Pennington Biyomedikal Araştırma Merkezi’nde yürüttü. Kısa süre önce Oklahoma Üniversitesi’ndeki OU Health Harold Hamm Diyabet Merkezi’nin icra direktörü oldu ve araştırma programını oraya taşıdı. Aynı üniversitede diyabet programlarından sorumlu rektör yardımcılığı görevini de yürütüyor ve Chickasaw Nation adına kurulmuş diyabet araştırmaları kürsüsünü elinde tutuyor. İlk yazar Elizabeth Heintz, Pennington’daki Entegre Fizyoloji ve Moleküler Tıp Laboratuvarı’nda çalışan bir doktora adayı. Eş sorumlu yazar Christopher Axelrod da Harold Hamm Diyabet Merkezi’ne geçerek aynı çizgideki çalışmaları sürdürüyor.

Pennington Biyomedikal’in geçici üst düzey yöneticisi Dr. Jennifer Rood ise çalışmanın, temel bilimden klinik araştırmalara ve nüfus temelli çalışmalara uzanan bütünleşik yaklaşımın değerini gösterdiğini söyledi.

Neden önemli?

İnsülin direnci, tip 2 diyabetin gelişiminde temel mekanizmalardan biri olarak kabul ediliyor. Kaslar, yemekten sonra kandaki glikozun önemli bir bölümünü kullanan dokular arasında yer alıyor. Bu dokular insüline zayıf yanıt verdiğinde kan şekeri yüksek seyrediyor. Mevcut tedaviler çoğunlukla kan şekerini düşürmeye veya insülin etkisini desteklemeye dayanıyor. Direncin altında yatan hücresel nedenlerin daha iyi anlaşılması, daha hedefli yaklaşımların geliştirilmesine imkân tanıyabilir.

Egzersizin diyabet yönetiminde uzun süredir önerilen bir yöntem olması da bulguyu değerli kılıyor. Hareketin kan şekeri kontrolüne yardım ettiği biliniyordu, ancak bunun moleküler yollarının tamamı net değildi. Miro1 bu açıklamaya somut bir halka ekliyor. Yine de çalışma, yeni bir ilacın hazır olduğu anlamına gelmiyor. Klinik öncesi deneylerde elde edilen sonuçların insanlarda aynı biçimde işleyip işlemeyeceği, proteini güvenle hedeflemenin mümkün olup olmadığı gelecekteki araştırmalarla netleşecek. Şimdilik en açık mesaj, kaslardaki Miro1 birikiminin insülin direnciyle ilişkili olduğu ve egzersizin bu birikimi azaltabildiği.