Diyet ve egzersiz gençlerde tip 2 diyabeti remisyona soktu

Genç yaşta tip 2 diyabete yakalananlar için umut verici bir klinik çalışma yayımlandı. Sıkı yapılandırılmış bir yaşam tarzı programını izleyen katılımcıların yüzde 54'ü yalnızca altı ay içinde diyabet remisyonuna girdi. Olağan bakım alan grupta bu oran yalnızca yüzde 4'te kaldı. Sonuçlar Avrupa Diyabet Araştırmaları Derneği'nin yıllık toplantısında sunuldu ve The Lancet Regional Health Americas dergisinde yayımlandı.

Çalışma nasıl kurgulandı?

Araştırmayı Kanada'daki McGill Üniversitesi'nden Prof. Kaberi Dasgupta, Birleşik Krallık'taki Leicester Üniversitesi'nden Prof. Thomas Yates ve ekipleri yürüttü. Randomize klinik çalışma, İngiltere ve Kanada'daki üç araştırma merkezinde yapıldı. Merkezler Leicester, McGill ve Alberta üniversiteleriyle bağlantılıydı. Çalışmaya 18 ile 45 yaş arasında, erken başlangıçlı tip 2 diyabeti ve obezitesi olan, insülin kullanmayan yetişkinler alındı. Toplam 96 katılımcının 40'ı Birleşik Krallık'tan, 56'sı Kanada'dandı.

Çalışma açık etiketliydi. Yani katılımcılar da araştırmacılar da kimin hangi tedaviyi aldığını biliyordu. Buna karşın ana sonucun değerlendirilmesi körlenmişti. Bir grup olağan bakıma devam etti. Diğer grup ise günlük 800 ile 900 kalorilik bir beslenmeyi, haftada iki kez gözetimli aerobik ve direnç egzersiziyle birleştirdi. Bunlara haftalık bir bağımsız egzersiz seansı eklendi. İlk 12 hafta bu şekilde geçti. Ardından katılımcılar, verilen kiloyu korumayı amaçlayan bir beslenme düzenine geçti ve egzersizi kendi başlarına sürdürdü.

Diyetin ayrıntıları

Yoğun programa girenler, kan şekerini ve tansiyonu düşüren ilaçlarını başlangıçta tıbbi gözetim altında bıraktı. Albüminüri varsa tansiyon ilaçları bu kapsamın dışında tutuldu. Diyetin içeriği yüzde 30 protein, yüzde 50 karbonhidrat ve yüzde 20 yağdan oluşuyordu. Katılımcılar günde en az iki litre kalorisiz sıvı içmeye teşvik edildi, gerektiğinde lif bazlı bir laksatife erişebildi.

İlk iki hafta tüm öğünlerin yerini özel formüllü beslenme ürünleri aldı. Üçüncü haftadan on ikinci haftaya kalori sınırı aynı kaldı, ancak seçenekler biraz genişledi. Günde bir geleneksel öğüne izin verildi. Hedefler arasında tüm kaynaklardan 60 ile 90 gram protein, bir porsiyon meyve ve nişastasız sebzelerden iki porsiyon vardı.

Remisyon nasıl tanımlandı?

Remisyon için 24. haftada HbA1c düzeyinin yüzde 6,5'in altında, yani 48 mmol/mol'ün altında olması gerekiyordu. Ayrıca katılımcının en az 12 hafta boyunca kan şekeri düşürücü ilaç kullanmamış olması şarttı. HbA1c, yaklaşık son üç ayın ortalama kan şekerini yansıtan bir kan testidir. Analize gruplara atanan herkes dahil edildi. Verisi eksik olanlar temkinli bir yaklaşımla remisyona girmemiş sayıldı. Ekip ayrıca kardiyovasküler uygunluktaki, vücut bileşimindeki ve kalp yapısındaki değişimlere de baktı.

Neden önemli?

Erken başlangıçlı tip 2 diyabet daha sert seyredebiliyor. Bu kişilerde kan şekeri kontrolü daha hızlı bozulabiliyor, komplikasyonlar hayatın daha erken döneminde ortaya çıkabiliyor ve yaşam süresi daha kısa olabiliyor. Bu nedenle genç yaşta etkili bir müdahale bulmak özellikle değerli.

Önceki araştırmalar, çok düşük kalorili diyetlerin bazı kişilerde ilaçsız remisyona yol açabildiğini göstermişti. Bu çalışma ise egzersizin eklenmesinin sonucu güçlendirip güçlendirmediğini sınadı. Fiziksel aktivitenin kan şekeri düzenlemesine ek olarak kondisyonu artırabileceği, kilo verirken kası koruyabileceği, kalp işlevini güçlendirebileceği ve insülin direncini azaltabileceği düşünülüyor.

Arka plan: Remisyon ne demek, ne demek değil?

Tip 2 diyabette remisyon, kan şekerinin tanı eşiğinin altına inip ilaç almadan orada kalması anlamına gelir. Bu durum hastalığın kalıcı olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez. Kilo geri alındığında ya da yaşam tarzı eski haline döndüğünde kan şekeri yeniden yükselebilir. Bu yüzden remisyon sonrası düzenli takip ve sürdürülebilir alışkanlıklar kritik önem taşır.

Çok düşük kalorili diyetler herkes için uygun değildir ve tıbbi gözetim olmadan denenmemelidir. Bu çalışmada da ilaçların bırakılması araştırma ekibinin denetiminde yapıldı. Diyabeti olan biri ilaçlarını kendi başına kesmemeli, beslenme ve egzersiz değişikliklerini hekimiyle birlikte planlamalıdır. Çalışmanın kapsamı da sınırlıdır. Katılımcılar yaşları, obezite durumları ve insülin kullanmamaları açısından belirli ölçütleri karşılıyordu. Sonuçlar bu gruba ait olarak değerlendirilmelidir.