Norveç Ordusunun Tatbikatında Çinli Otomobillerin Kaydettiği Sırlar Ortaya Çıktı: Askeri Hareketler ve Güvenlik Kodları Tehlikede
Norveç ordusunun askeri tatbikatlarda kullandığı kiralık Çinli otomobillerin, askerlerin hareketlerini ve askeri tesislere girişte kullanılan güvenlik kodlarını kaydettiği skandalı patlak verdi. Deepal marka araçların bu hassas verileri nereye aktardığı ise belirsizliğini koruyor.
Norveç ordusunun en kritik operasyonel görevlerinde ve askeri tatbikatlarında kullandığı kiralık otomobillerin, askerlerin en mahrem hareketlerini ve askeri tesislere giriş için kullanılan güvenlik kodlarını kaydettiği dehşet verici bir gerçekle yüzleşildi. Norveç'in önde gelen gazetelerinden DN'in gündeme getirdiği olayda, tatbikatta kullanılan araçlardan en az ikisinin, Çinli otomotiv devi Changan'ın elektrikli araç markası Deepal'a ait olduğu tespit edildi. Bu araçların kiralandığı Hertz'in Norveç operasyonunu yürüten First Rent A Car Norway'in, Volvo Cars'ın kurumsal yapısı içinde yer alması ve Volvo Cars'ın da çoğunluk hissesinin Çin merkezli Geely Holding Group'a ait olması, olayın uluslararası boyutunu ve potansiyel risklerini gözler önüne seriyor. Norveç Silahlı Kuvvetleri'nin günlük operasyonlarından tatbikatlara kadar geniş bir yelpazede kullandığı bu araçlar için 2024 yılında First Rent A Car Norway ve RAC Norway ile toplam azami 350 milyon Norveç kronu değerinde araç kiralama anlaşmaları yapılmış olması, durumun vahametini artırıyor.
Olayın fitilini ateşleyen gelişme, Norveç İç Güvenlik Birliği'nin (Heimevernet) 14-18 Eylül tarihleri arasında Oslo ve Akershus bölgesinde düzenlediği ve yaklaşık 5.000 askerin katıldığı Hovedstad tatbikatı sırasında yaşandı. Tatbikat kapsamında, parlamento ve hükümet binalarının korunması gibi kritik senaryoların yanı sıra, savaş durumunda Oslo Gardermoen Havalimanı'nın savunulması gibi hayati önem taşıyan konular ele alındı. Tatbikatın ilerleyen safhalarında, araçların ayarlarını inceleyen askerler, daha önce farkında olmadıkları bir video kayıt özelliğini keşfetti. Birlikte görev yapan Teğmen Fredrik Blanck'ın da belirttiği gibi, bu kayıt özelliğinin kendileri tarafından talep edilmediği ve bu konuda herhangi bir bilgilendirme yapılmadığı ortaya çıktı. Kaydedilen görüntülerde, araçlara kimlerin bindiği, askerlerin nereden alındığı, hangi güzergahları takip ettikleri ve farklı noktalarda ne kadar süre kaldıkları gibi detaylar net bir şekilde görülebiliyordu. Ancak en endişe verici detay, askerlerin askeri tesislerin kapılarından geçerken girdikleri güvenlik kodlarının da bu görüntülere yansımış olmasıydı. Kaynaklar, Deepal marka araçlarda askerlerin hareketlerini ve kritik kapı kodlarını içeren kapsamlı kayıtlar bulunduğunu doğruladı.
Tatbikatın sona ermesinin ardından askerler, erişebildikleri araçlardaki bu kayıtları silme yoluna gittiler. Ancak asıl soru işareti, bu görüntülerin yalnızca araçların kendi depolama birimlerinde mi kaldığı, yoksa internet bağlantısı üzerinden başka sistemlere, potansiyel olarak Çin'e mi aktarıldığı konusunda belirsizlik sürüyor. Diğer araçlarda da benzer kayıt özelliklerinin bulunup bulunmadığına dair kesin bir bilgi paylaşılmaması, endişeleri daha da artırıyor. Uzmanlar, bu kayıtların bir araya getirilmesi halinde, askerlerin konuşlandığı bölgelerin, devriye güzergahlarının, kritik erişim yollarının ve ikmal noktalarının haritasının çıkarılabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca, araçlardaki mikrofonların hassas askeri görüşmeleri kaydetme ihtimali de ciddi bir güvenlik açığı olarak değerlendiriliyor.
Durumun farkına varan askeri personel, tatbikat sırasında araçlardaki kayıt özelliğini üst makamlara bildirdi. Ancak, kayıt özelliğinin fark edilmesine rağmen kiralık otomobillerin tatbikatın geri kalanında kullanılmaya devam edilmesi dikkat çekici bir detay olarak öne çıkıyor. Bu kararın ardında yatan temel nedenin, birliğin kullanabileceği alternatif araçların yetersizliği ve araçların hizmet dışı bırakılmasının askeri eğitim faaliyetlerini önemli ölçüde aksatacak olması gösteriliyor. Norveç Silahlı Kuvvetleri, olayla ilgili sorulara doğrudan yanıt vermekten kaçınırken, kurum sözcüsü Caroline E. Lysne, araçlar ve elektronik ekipmanların oluşturabileceği risklerin farkında olduklarını ve hassas bilgilerin toplanmasını önlemek için hem fiziksel hem de elektronik güvenlik önlemleri uyguladıklarını belirtti. Öte yandan, Volvo Cars, Geely tarafından kontrol edilmesinin tek başına bir güvenlik riski oluşturduğu görüşüne karşı çıkarak, açık bir yasal dayanak olmadan verilerin Geely ile paylaşılamayacağını savundu. First Rent A Car Norway de faaliyetlerinde Norveç ve Avrupa mevzuatına uygun hareket ettiğini açıkladı.
Bu olay, modern otomobillerin giderek artan elektronik sistemlerinin ve bağlantı özelliklerinin, özellikle askeri ortamlarda ne denli büyük güvenlik riskleri barındırabileceğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Norveç Ulusal Güvenlik Otoritesi'nin 2025 yılı Risk Değerlendirmesi'nde de vurguladığı gibi, günümüz otomobilleri 200'den fazla elektronik sensör içerebiliyor. Kameralar, GPS, sürücü izleme sistemleri ve internet bağlantıları aracılığıyla toplanan bu veriler, araçların hareketleri ve çevreleri hakkında son derece ayrıntılı bilgiler sağlayabiliyor. Bu durum, sadece askeri değil, aynı zamanda sivil kullanıcılar için de veri güvenliği ve gizlilik endişelerini artırıyor. Teknolojinin hızla ilerlediği bu çağda, güvenlik protokollerinin ve denetim mekanizmalarının bu gelişmelere ayak uydurması kritik önem taşıyor.
