Yenilendik: Neyi, Neden Değiştirdik?

Son haftalarda Yudum'a girenler bir şeylerin değiştiğini fark etti. Kimi sayfa baştan aşağı yenilendi, kimi özellik bir süre kapandı, kimi yer birkaç gün tuhaf davrandı. Bu yazıyı, neler olduğunu ve neden olduğunu kendi ağzımdan anlatmak için yazıyorum.

Neden baştan kurduk

Yıllar içinde Yudum parça parça büyüdü. Önce sohbet vardı, sonra web sitesi geldi, sonra radyo, forum, oyunlar, sosyal akış. Her biri ihtiyaç oldukça eklendi ve her biri biraz farklı bir düzenle çalıştı. Bir yerde yapılan değişiklik başka bir yeri bozuyor, tek bir hatayı bulmak için birkaç ayrı sistemi karıştırmak gerekiyordu.

Bir noktada şunu kabul ettim: yama yaparak bu yapıyı bir on yıl daha taşıyamazdık. Ya olduğu gibi bırakıp yavaş yavaş eskimesini izleyecektim ya da baştan, tek bir düzen içinde yeniden kuracaktım. İkincisini seçtim.

Tek kapı, tek hesap

Yeni düzende sohbet, site, webchat, akış ve servisler aynı çatının altında. Sitedeki hesabın, sohbetteki nickin, profilindeki bilgiler artık ayrı ayrı yerlerde tutulmuyor; hepsi tek kaynaktan geliyor. Profilinde değiştirdiğin avatar sohbette de değişiyor, sohbette kaydettiğin nick sitede de senin.

Webchat hiçbir şey kurmadan tarayıcıdan açılıyor; telefonda da bilgisayarda da aynı. Sesli ve görüntülü görüşme, canlı yayın, radyo, gruplar ve akış bu yapının içinde. Bir kere giriyorsun, gerisi seninle geliyor.

Hız

Sayfaların açılma hızı üzerinde uzun uzun çalıştık. Görseller artık ekranın boyuna göre küçültülüp gönderiliyor, sayfanın ilk görünümü hiçbir şeyi beklemeden çiziliyor. Ölçüm araçlarında telefonda aldığımız puan birkaç hafta öncesine göre ciddi biçimde yükseldi. Bu bir gösteriş meselesi değil: yavaş açılan sayfa, özellikle telefonda, gelen misafiri kapıdan çeviriyor.

Bir de İngilizce bir yol açtık. Yıllardır yurt dışından, Türkçe bilmeyen ama sohbet etmek isteyen insanlar uğruyordu. Onlar için ayrı sayfalar kurduk; Türkçe tarafın havasını bozmadan.

Neden 18 yaş sınırı

Yenilemenin en çok soru getiren kararı bu oldu. Canlı sohbet, sesli ve görüntülü görüşme bir araya gelince, küçük yaştaki kullanıcıları korumanın ve yasal sorumluluğu doğru taşımanın tek sağlıklı yolu kapıyı yetişkinlere açmaktı. Kolay bir karar değildi; gerekçesini ve dayandığı mevzuatı ayrı bir sayfada ayrıntılı olarak anlattım.

Görünmeyen taraf

Yenilemenin dışarıdan görünmeyen bir yüzü de güvenlik oldu. Bir gece kısa sürede binin üzerinde sahte hesap açılmaya çalışıldı. Kayıt kapısını, kötüye kullanımı durduran kuralları ve moderasyon araçlarını bu süreçte baştan elden geçirdik. Bu tür işler iyi çalıştığında fark edilmez; zaten amaç da fark edilmemesi.

Moderasyonda da aynı yaklaşımı benimsedik: kurallar bir sayfada yazılı durmakla kalmıyor, sistem tarafından gerçekten uygulanıyor. Kanalları koruyan düzen, kural dışı davranışı kim yaparsa yapsın aynı şekilde karşılıyor. Tanıdık olmak kimseye ayrıcalık tanımıyor, yeni gelmek de kimseyi şüpheli yapmıyor.

Yazılar ve akış

Köşe yazıları bölümünü de bu dönemde yeniden düzenledik. Yazarların kendi sayfaları, yazıların okunma bilgisi, okuma süresi, yazarı oylama gibi küçük ama anlamlı ayrıntılar eklendi. Her yazının altında yorum yapılabiliyor; okur yazarla doğrudan konuşabiliyor.

Akışı ise sohbet odasının gündüz hâli gibi düşündüm. Odada gece yarısı konuşulanlar orada kalıyor; akışta ise gün içinde bir fotoğraf, kısa bir düşünce, bir grup duyurusu birikiyor. İkisi birbirinin yerini almıyor, birbirini tamamlıyor.

Sessiz geçen günler

Yenileme sürerken bazı şeyleri bilerek durdurduk. Akışa yazma bir süre kapalı kaldı, bazı bölümler geçici olarak gizlendi, köşe yazıları bekledi. Yarım kalmış bir yapının üzerine içerik biriktirmek istemedim. Bugün itibarıyla bunları yeniden açıyoruz; akış hareketleniyor, köşe yazıları yeniden yayında.

Dürüst olayım: her şey kusursuz değil. Taşıma sırasında gözden kaçan hatalar çıktı, çıkmaya da devam edecek. Bir bağlantı yanlış yere gidiyor, bir kutu yanlış yerde duruyor, bir özellik beklendiği gibi çalışmıyor olabilir. Bunları gördükçe düzeltiyoruz; çoğunu da sizin haber vermenizle buluyoruz.

Değişmeyen şey

Bu kadar şey değişti ama asıl mesele yerinde duruyor. Yudum hâlâ bir sıralama algoritmasının ne göreceğine karar vermediği, kim yazdıysa onun göründüğü bir yer. Hâlâ her akşam aynı saatte giren, birbirinin adını bilen insanların odası.

Bir aksaklık görürsen, bir şey eksik geldiyse ya da eski bir özelliği özlediysen yaz. Sohbette, akışta ya da iletişim sayfasından. Yirmi sekiz yıldır burayı birlikte taşıdık; yenisini de birlikte oturtacağız.

Evi baştan boyadık, kapıyı yeniledik. Oda aynı oda.