ABD ara seçimlerinde çevreciler oylamalarda kazandı

Demokratların ülke genelinde geniş kazanımlar elde ettiği ABD ara seçimleri, çevre savunucuları için de olumlu geçti. Birkaç eyalette seçmenlere doğrudan sunulan önemli oylama maddelerinde çevreci kesimin tarafı ağır bastı. Kaliforniya'da izin süreçlerini yeniden düzenleyecek öneri, Colorado'da doğal gazı anayasal hak haline getirecek değişiklik reddedildi. Oregon'un Eugene kentinde ise temiz enerji için yeni bir fon kabul edildi.

Kaliforniya'da izin süreçlerini değiştirecek öneri geçmedi

Kaliforniya seçmenleri, izin sürecini baştan aşağı elden geçirecek bir düzenlemeyi geri çevirdi. Öneri, çevresel incelemeye ayrılan zamanı kısaltacak ve bu projelere karşı açılabilecek hukuki itirazları sınırlayacaktı. Destekleyenler, yeni konutların ve altyapı yatırımlarının daha hızlı hayata geçmesi için bu reformun şart olduğunu savunuyordu.

Karşı çıkanlar ise önerinin, projelerin hava, su ve yaban hayatı üzerindeki etkileri tam olarak değerlendirilmeden ilerlemesine kapı aralayacağını söyledi. Sandıktan çıkan sonuç, seçmenlerin hız ihtiyacıyla çevresel denetim arasındaki dengede denetimi daha ağır bastırdığını gösteriyor.

Colorado'da doğal gaz hakkı anayasaya girmedi

Colorado'da seçmenler, doğal gaz üretme ve kullanma hakkını eyalet anayasasına yerleştirecek değişikliği reddetti. Teklif, bazı şehirlerin yeni binalarda gaz hatlarını engelleme girişimlerine ve eyaletin doğal gazdan kaynaklanan emisyonları azaltmaya yönelik adımlarına bir karşılık olarak gündeme gelmişti.

Karşı kampanya yürütenler, değişikliğin kamu hizmeti şirketlerine çevre düzenlemelerine hukuki yoldan itiraz etme yetkisi vereceğini öne sürdü. Seçmenlerin bu gerekçeyi kabul ettiği anlaşılıyor. Böylece eyalet ve yerel yönetimlerin emisyon politikalarındaki hareket alanı korunmuş oldu.

Eugene'de büyük şirketlerden alınan vergiyle temiz enerji fonu

Oregon'un Eugene kentinde seçmenler, şehirde faaliyet gösteren büyük şirketlere getirilecek bir vergiyle finanse edilen yeni bir temiz enerji fonunu onayladı. Girişim, Portland'da kurulan benzer bir fonu örnek alıyor. Bu tür fonlarla konutlarda yalıtım ve ısı pompası uygulamaları, topluluk güneş enerjisi projeleri, elektrikli otobüsler, ağaç dikimi ve diğer yeşil projeler destekleniyor. Aynı kaynaktan temiz enerji alanında meslek eğitimi de finanse ediliyor.

Arka plan

ABD'de bazı eyaletler ve şehirler, vatandaşların yasa ya da anayasa değişikliği önerilerini doğrudan oylayabildiği bir sistem uyguluyor. Bu sayede iklim, enerji ve arazi kullanımı gibi tartışmalı başlıklar, yasama organlarının dışında seçmenlerin önüne gelebiliyor. Hem çevre örgütleri hem de sanayi ve enerji sektörü temsilcileri bu yolu kullanarak kendi önerilerini gündeme getirebiliyor.

İzin ve çevresel inceleme süreçleri ise ülkede uzun süredir süren bir tartışmanın merkezinde. Bir tarafta konut açığı ve altyapı gecikmelerinden şikâyet edenler, diğer tarafta yerel toplulukların ve doğanın korunması için ayrıntılı değerlendirme isteyenler var. Doğal gaz konusu da benzer biçimde, yeni binalarda gaz kullanımının sınırlandırılıp sınırlandırılmayacağı üzerinden yerel yönetimler ile enerji sektörü arasında gerilim yaratıyor.

Neden önemli?

Bu sonuçlar, çevre politikalarına yönelik kamuoyu desteğinin sandıkta da karşılık bulabildiğini gösteriyor. Üç farklı yerde, üç ayrı konuda alınan kararlar tek bir ortak noktada buluşuyor: seçmenler çevresel denetimi zayıflatacağı düşünülen düzenlemelere mesafeli durdu, yerel düzeyde temiz enerji yatırımını finanse edecek mekanizmaya ise destek verdi.

tek bir seçimin sonuçlarından genel bir yargıya varmak doğru olmaz. Her oylamanın kendine özgü bir bağlamı, kampanya dili ve yerel dinamikleri vardı. Yine de Demokratların genel olarak güçlendiği bir seçimde çevreci kesimin sandıktan eli boş dönmemesi, önümüzdeki dönemde enerji ve izin politikalarına dair tartışmaların hangi zeminde süreceği konusunda ipucu veriyor.

Türkiye açısından

Türkiye'de de büyük projelerde çevresel etki değerlendirmesi, yatırım hızı ile doğa koruma arasındaki dengeye dair süregelen bir tartışma konusu. Kaliforniya'daki oylama, benzer tartışmaların başka ülkelerde nasıl şekillendiğini göstermesi bakımından dikkat çekici. Eugene örneği ise büyük işletmelerden alınan yerel bir vergiyle yalıtım, güneş enerjisi ve toplu taşıma gibi alanları finanse etme modelinin, şehirler için bir yol haritası sunabileceğini düşündürüyor.