Teknoloji

Doğal gazdan batarya grafiti üreten pilot tesis ABD'de devrede

Molten Industries'in Oakland'daki pilot tesisi, metan pirolizi ile doğal gazı grafit ve hidrojene ayırıyor; amaç Çin'e bağımlılığı azaltmak.

20 Kasım 20263 dk okuma
Doğal gazdan batarya grafiti üreten pilot tesis ABD'de devrede

ABD merkezli girişim Molten Industries, doğal gazı hammadde olarak kullanıp batarya sınıfında grafit üreten pilot tesisini 18 Kasım'da çalıştırmaya başladı. Şirket, bunun türünün dünyadaki ilk örneği olduğunu söylüyor. Kaliforniya'nın Oakland kentindeki tesis, süreç sonunda grafitin yanı sıra hidrojen de elde ediyor.

Metan pirolizi nasıl işliyor?

Sistemin temelinde metan pirolizi var. Doğal gazın ana bileşeni olan metan, oksijensiz bir ortamda çok yüksek sıcaklığa çıkarılıyor ve karbonla hidrojene ayrışıyor. Ortaya çıkan karbon, batarya anotlarında kullanılabilecek nitelikte grafite çevriliyor. Hidrojen ise atık sayılmayıp ayrıca satılabilecek ikinci bir ürün olarak değerlendiriliyor. Gübre, petrol rafinasyonu, metanol ve demir-çelik gibi sektörler hidrojeni kullanan alanlar arasında.

Reklam

Tesis tek bir modüler reaktörle çalışıyor ve yıllık 300 metrik ton grafit üretebiliyor. Şirkete göre bu miktar yaklaşık 300 megavatsaatlik batarya üretimine yetecek düzeyde. Doğal gazın grafite dönüşüm verimi ise yüzde 95'in üzerinde açıklanıyor.

Eski bir fikir, yeni bir çözüm

Metanı bileşenlerine ayırma düşüncesi yeni değil; konuyla ilgili çalışmalar yüz yıldan uzun süredir sürüyor ve 19. yüzyılın sonlarında patent başvurularına bile yansımıştı. Ticari ölçeğe geçişin önündeki başlıca engel, reaksiyonda oluşan karbonun reaktörün içinde birikip sistemi tıkamasıydı. Kurucular Kevin Bush ve Caleb Boyd, başlangıçta yalnızca doğal gazdan hidrojen üretmek istediklerini, bu tıkanma sorununu aşmaya uğraşırken yüksek kaliteli grafite ulaştıklarını anlatıyor.

Isıtma tarafında şirket, elektrik akımının bir malzemeden geçirilip doğrudan ısıya dönüştürüldüğü direnç yöntemini seçmiş. Molten'ın iddiasına göre bu sistem, geleneksel sentetik grafit üretimine kıyasla üç kat daha az elektrik harcıyor ve dört kat daha ucuz bir hammadde kullanıyor. Klasik üretimde karbonun kristal yapısını grafite çevirmek için gereken yüksek sıcaklıklı grafitleştirme fırınına da gerek kalmıyor.

Emisyon iddiası ve sınırları

Şirket, süreçte doğrudan karbon emisyonu oluşmadığını öne sürüyor; çünkü metan enerji için yakılmıyor, oksijensiz ortamda ayrıştırılıyor. Ancak bu, ortaya çıkan grafitin tamamen emisyonsuz olduğu anlamına gelmiyor. Doğal gazın çıkarılması ve taşınması sırasındaki salımlar ile tesiste tüketilen elektriğin kaynağı, toplam karbon ayak izini belirleyecek. Bu rakamlar şirketin kendi beyanı olduğundan bağımsız doğrulama önem taşıyacak.

Arka plan

Lityum iyon bataryalarda anot tarafını çoğunlukla grafit oluşturuyor. Şarj sırasında lityum iyonları grafit yapısının içinde depolanıyor, deşarjda ise geri bırakılıyor. Bu nedenle elektrikli araçlardan enerji depolama sistemlerine, telefonlardan dizüstü bilgisayarlara kadar birçok üründe grafit kritik bir malzeme sayılıyor.

Grafit iki ana yoldan elde ediliyor: doğal olarak madenden çıkarılıyor ya da petrol koku gibi karbon açısından zengin maddelerden sentetik olarak üretiliyor. Sentetik üretim, çok yüksek sıcaklıklı fırınlar gerektirdiği için enerji yoğun bir süreç. Pirolize dayalı yöntem, hem hammadde hem de enerji tarafında farklı bir yol sunmayı hedefliyor; ancak pilot ölçekten sanayi ölçeğine geçmek her zaman ek zorluklar getiriyor.

Neden önemli?

Benchmark Mineral Intelligence verilerine göre Çin, küresel grafit anot tedarik zincirinin yaklaşık yüzde 75'ini, sentetik grafit anot üretiminin ise yüzde 97'sini elinde tutuyor. Kendi batarya üretim kapasitesini büyütmeye çalışan ABD için bu yoğunlaşma stratejik bir kırılganlık yaratıyor. Molten'ın Oakland tesisi, yeni yöntemin gerçek ölçekte çalışabileceğini göstermek için kuruldu.

Bu tesis tek başına dengeleri değiştirmeyecek; yıllık kapasite küresel talep yanında oldukça küçük. Yine de yöntem büyük ölçekte maliyet ve kalite beklentilerini karşılarsa, batarya tedarik zincirinde yeni bir alternatif doğabilir. Hidrojenin ikinci gelir kalemi olması da ekonomik denklemi destekleyebilir. Belirleyici olacak sorular ise tesisin kesintisiz çalışma performansı, ürün kalitesinin bataryacılar tarafından onaylanması ve gerçek karbon ayak izi olacak.

Haberi beğendin mi?
PaylaşWhatsAppXFacebook
Teknoloji Masası

Bu içerik, Yudum Teknoloji Masası editör ekibi tarafından derlenip yayına hazırlanmıştır. Güncel gelişmeler için haber akışını takip edebilirsiniz.

Reklam
50,4955,4066,28İstanbul16°

Yudum Dünyası

Kaf Dağı'nın eteğinde bir köy var.

Karakterini yarat, meydanda dolaş, buradakilerle yüz yüze tanış. Tarayıcında, ücretsiz.

  • 🧑 Karakterini yarat
  • 🎲 Kahvede bir el at
  • 🏠 Grubunla ev kur
Günün testiHayvan rekorları testi: en hızlı, en derin, en uzun ömürlü kim?En hızlı dalışı hangi kuş yapıyor, en derine hangi memeli iniyor, hangi omurgalı yüzlerce yıl yaşıyor?…
Günün burcuAkrepBugün Akrep burcu için enerji yoğun ve dönüştürücü bir tonda başlıyor. Güneş'in Yay burcundaki…

Günün sorusu

"Filenin Sultanları" hangi milli takımımızın lakabıdır?

Haftanın düellosu
Yudum DünyasıKaf Dağı'nın eteğinde bir köy seni bekliyor.Ücretsiz katıl →