Teknoloji

Kas kaybı yaratmadan yağ yakan deneysel bileşik farelerde umut verdi

Berkeley'de tanımlanan deneysel bileşik farelerde kas kaybı olmadan yağ yaktı; insanlarda etkisi ve güvenliği henüz bilinmiyor.

22 Kasım 20263 dk okuma
Kas kaybı yaratmadan yağ yakan deneysel bileşik farelerde umut verdi

California Üniversitesi Berkeley kampüsündeki araştırmacılar, obezite tedavisinde mevcut ilaçlardan farklı bir yol izleyen deneysel bir bileşik tanımladı. Bileşik, iştahı bastırıp yenen yemeği azaltmak yerine vücudun harcadığı enerjiyi artırıyor. Fareler üzerinde yapılan deneylerde yağ kaybı görüldü, ancak belirgin bir kas kaybı yaşanmadı. Bulgular Science Advances dergisinde yayımlandı.

Ozempic'ten farklı bir kapı

Son yıllarda GLP-1 grubu ilaçlar, yani Ozempic, Wegovy, Mounjaro ve Zepbound gibi adlarla satılan ürünler, obezite ve diyabet gibi metabolik hastalıkların tedavisini büyük ölçüde değiştirdi. Birçok hasta belirgin kilo verdi, kan şekerini daha iyi denetleyebildi.

Reklam

Yine de bu ilaçların sınırları var. Bulantı ve sindirim sistemi şikâyetleri bazı hastalar için tedaviyi zorlaştırabiliyor. İştahı ve yeme miktarını azalttıkları için yetersiz beslenme ve kas kaybı riski de artabiliyor. Kas kütlesi fazla azalırsa zayıflık, kırılganlık ve başka sağlık sorunları ortaya çıkabiliyor.

Çalışmanın kıdemli yazarı, UC Berkeley'de metabolik biyoloji ve beslenme profesörü Anders Näär durumu şöyle özetledi: vücut ağırlığı iki kaldıraca yanıt veriyor, ya daha az kalori alınıyor ya da daha çok enerji harcanıyor. Näär'a göre GLP-1'ler neredeyse tamamen birincisi üzerinde çalışıyor, ekip de ikincisinin peşine düştü.

TOFA ne yapıyor?

Araştırmanın odağındaki molekülün adı 5-tetradesiloksi-2-furoik asit, kısa adıyla TOFA. Bileşik, kolesterol ve trigliseritleri de kapsayan geniş bir yağ grubu olan lipitlerin üretimini engelliyor. Aynı zamanda yağın hücreye alınması ve enerji için yakılmasıyla ilgili genleri harekete geçiriyor. Yani hem yağ üretimini hem de yağın yakıt olarak kullanımını etkiliyor.

Farelerde bu etki birkaç olumlu sonuç doğurdu. Hayvanların insüline duyarlılığı arttı; bu da glikozun kandan hücrelere geçişini kolaylaştırıp kan şekeri kontrolüne yardımcı oluyor. Trigliserit düzeyleri düştü, yağlı karaciğer hastalığına ait bulgularda iyileşme görüldü. Obez farelerin kilo kaybı ağırlıklı olarak vücut yağından geldi, yağsız kas kütlesi belirgin biçimde azalmadı.

Enerji harcaması yüzde 18'e kadar yükseldi. Dikkat çekici olan, farelerin daha hareketli hale gelmemesi ve vücut ısılarının artmamasıydı. TOFA'nın başka etkileri de var: bileşik yaklaşık yarım yüzyıl önce keşfedilmiş olsa da yeni çalışma, metabolik hastalıklarda işe yarayabilecek ek özelliklerini ortaya koydu. Ayrıca deneysel bileşik, Ozempic ve Wegovy gibi ilaçlarla birlikte kullanıldığında bu ilaçların yararını güçlendirir görünüyor.

ACC engelleyicilerin sorunu

TOFA, yağ asidi üretiminde rol alan enzimleri baskılayan ACC engelleyicileri grubuna giriyor. Bu gruptaki başka bileşikler orta aşamalı klinik denemelere ulaştı, fakat metabolik hastalıklar için onay alan olmadı. Başlıca engellerden biri beklenmedik bir yan etkiydi: bu bileşiklerin çoğu kandaki trigliserit düzeyini yükseltiyor ve bu durum kalp sorunları riskini artırabiliyor. Farelerde TOFA'nın tam tersine trigliserit düzeyini düşürmesi, bu yüzden önemli bir ayrım sayılıyor.

Neden önemli?

Kilo yönetiminde başarı yalnızca tartıdaki rakamla ölçülmüyor. Kaybedilen kilonun ne kadarının yağ, ne kadarının kas olduğu uzun vadeli sağlık açısından belirleyici. Kas, hareketlilik, denge ve metabolik sağlık için kritik bir doku. Yağı hedef alıp kası koruyabilen bir yaklaşım, özellikle yaşlı hastalar ve beslenme yetersizliği riski taşıyanlar için büyük bir boşluğu doldurabilir.

Bir diğer boyut tedavi seçeneklerinin çeşitlenmesi. İştahı bastıran ilaçlara iyi yanıt vermeyen ya da yan etkiler nedeniyle tedaviyi bırakan kişiler için enerji harcamasını artıran bir yöntem alternatif ya da tamamlayıcı olabilir. Farelerde gözlenen birlikte kullanım avantajı da ileride kombinasyon tedavilerinin gündeme gelebileceğini düşündürüyor. Ancak bu şimdilik bir olasılık; hayvan deneylerinden insan tedavisine giden yol uzun ve çoğu aday bileşik bu yolda elenir.

Temkinli olmak gerekiyor

Araştırmacıların da vurguladığı gibi TOFA'nın insanlardaki etkililiği ve güvenliği henüz kanıtlanmadı. Fare sonuçları, aynı etkilerin insanda görüleceği anlamına gelmiyor. Doz, yan etkiler, uzun süreli kullanım ve karaciğer ile kalp üzerindeki etkiler ancak klinik çalışmalarla netleşebilir. Şimdilik bulgular obezite, diyabet ve yağlı karaciğer hastalığı için umut verici bir araştırma yönüne işaret ediyor; hastalara sunulabilecek bir tedavi değil.

Haberi beğendin mi?
PaylaşWhatsAppXFacebook
Teknoloji Masası

Bu içerik, Yudum Teknoloji Masası editör ekibi tarafından derlenip yayına hazırlanmıştır. Güncel gelişmeler için haber akışını takip edebilirsiniz.

Reklam
50,4955,4066,28İstanbul14°

Yudum Dünyası

Kaf Dağı'nın eteğinde bir köy var.

Karakterini yarat, meydanda dolaş, buradakilerle yüz yüze tanış. Tarayıcında, ücretsiz.

  • 🧑 Karakterini yarat
  • 🎲 Kahvede bir el at
  • 🏠 Grubunla ev kur
Günün testiGüneş sistemi testi: komşularımızı ne kadar tanıyorsun?Bir günü bir yılından uzun olan gezegen hangisi? Yan yatmış şekilde dönen hangisi? Güneş sistemi…
Günün burcuYayBugün Yay burcu olarak enerjin oldukça yüksek ve gözlerin yeni ufuklara dönük. 23 Kasım, Güneş'in senin…

Günün sorusu

Göbeklitepe hangi ilimizdedir?

Haftanın düellosu
Yudum DünyasıKaf Dağı'nın eteğinde bir köy seni bekliyor.Ücretsiz katıl →