Ozempic ve Wegovy neden herkeste aynı kilo kaybı sonucunu vermiyor?
Alberta Üniversitesi ekibi, semaglutid kullananlarda kilo kaybının neden değiştiğini enerji metabolizması üzerinden araştırıyor.

Ozempic ve Wegovy, etken maddesi semaglutid olan ilaçlar olarak artık geniş kitlelerin tanıdığı isimler. Kan şekerinin, iştahın ve vücut ağırlığının düzenlenmesine yardımcı olan bu GLP-1 reseptör agonisti, obezite tedavisinin önemli dayanaklarından biri sayılıyor. Ancak ilaç herkeste aynı sonucu vermiyor. Kimi kişiler belirgin biçimde kilo verirken kimileri beklediğinden çok daha az yanıt alıyor. Kanada'daki Alberta Üniversitesi'nden çok disiplinli bir araştırma ekibi, bu farkın nedenini anlamaya çalışıyor.
İlaç ne yapıyor, ne kadar etkili?
Araştırmalara göre GLP-1 ilaçları, yaşam tarzı müdahaleleriyle birlikte haftalık olarak 68 hafta kullanıldığında vücut ağırlığını ortalama yüzde 15 azaltıyor. Semaglutid beyin üzerinde etki gösteriyor, tokluk hissini artırıyor ve iştahı baskılıyor. Yine de ortalama bir rakam, her bireyin aynı sonucu aldığı anlamına gelmiyor.
Ekip, kilo kaybının ilacın değerini ölçen tek yöntem olmadığını da vurguluyor. Semaglutid ilaçlarının yaşam kalitesini, şeker ve kolesterol gibi kan değerlerini, kas gücünü ve genel sağlığı iyileştirdiği biliniyor.
Yanıt farkı nereden geliyor?
Araştırmacılar, bireysel yanıtların genetik, metabolizma, vücut bileşimi, yaşam tarzı, bağırsak mikrobiyotası, eşlik eden hastalıklar, yaş ve cinsiyet gibi etkenlerle ilişkili olabileceğini düşünüyor. Bu karmaşık bulmacada özellikle enerji metabolizmasının önemli bir parça olabileceği üzerinde duruluyor.
Enerji metabolizması, alınan toplam kalori ile harcanan toplam kalori arasındaki dengeyi ifade ediyor. Vücut nefes almak ve düşünmek gibi yaşamsal işlevler, spor gibi fiziksel etkinlikler ve besinlerin sindirimi için sürekli kalori yakıyor.
Vücudun gizli tasarruf modu
Kilo verdikçe vücudun enerji ihtiyacı doğal olarak azalıyor. Bazen ise beden ek bir “enerji tasarrufu moduna” geçiyor ve beklenenden de az kalori yakıyor. Bu duruma metabolik adaptasyon ya da adaptif termogenez deniyor. Araştırmacılar bunu, elektrik tasarrufu için kendiliğinden kısılan bir ampule benzetiyor. Bu mekanizma, zamanla kilo vermenin neden zorlaştığını ve bazen neden bir platoya girildiğini açıklayan nedenlerden biri olabilir.
Vücut ağırlığındaki ve bileşimindeki değişimler de işin içinde. Hem yağ dokusu hem yağsız kütle dinlenirken bile enerji harcıyor. Bu dokular azaldıkça beden kendiliğinden daha az kalori yakıyor. Bilim insanları, kilo verdiren ilaçların bu süreçleri farklı etkileyip etkilemediğini hâlâ çözmeye çalışıyor.
Çalışma nasıl yürütülecek?
Ekip yakın zamanda, GLP-1 tedavilerinin enerji kullanımına etkisini inceleyen çalışmaları derleyen bir inceleme yayımladı. Semaglutidin dinlenme sırasındaki enerji harcamasını nasıl etkilediğine bakan az sayıda çalışma bulundu ve bunların bulguları nötr ya da sonuçsuz kaldı. Yani konu hâlâ açık bir soru.
Üniversitede, enerji kullanımını ölçmek için altın standart sayılan “tüm oda dolaylı kalorimetre” bulunuyor. Bir otel süitine benzeyen bu nadir araştırma tesisi, enerji harcamasının her bileşenini hassas biçimde ölçebiliyor. Dinlenme, yemek sonrası ve egzersiz sırasındaki kalori yakımındaki değişimler ayrı ayrı izlenebiliyor.
Araştırmacılar şu anda, insülin direnci ya da diyabet gibi kan şekeri düzenleme sorunları olan ve semaglutid tedavisine başlamak üzere olan gönüllüler arıyor. Katılımcıların kilo verme süreci altı ay boyunca izlenecek. Bu sürede vücut ağırlığı, vücut bileşimi ve enerji kullanımındaki değişimler gelişmiş yöntemlerle incelenecek.
Neden önemli?
Obezite ve tip 2 diyabet, uzun süreli takip gerektiren kronik sağlık sorunları. Bu nedenle ilaçların kime, ne kadar yarar sağlayacağını önceden kestirmek hem hastalar hem sağlık sistemleri için değerli. Yanıt vermeyen bir kişi aylarca etkisiz bir tedaviyle ilerlerse hem zaman hem motivasyon kaybedebilir, ilaç maliyeti de boşa gidebilir.
Enerji harcamasının ilaçla nasıl değiştiği anlaşılırsa, kilo kaybının neden duraklayabildiği ve kazanılan sonucun nasıl korunabileceği konusunda daha sağlam stratejiler geliştirilebilir. Araştırmacıların hedefi, ilaç yanıtı zayıf olabilecek kişileri erken fark etmek ve onlara alternatif tedavileri sağlık yolculuklarının daha başında sunabilmek. Bu da obezitede kişiye özel yaklaşımların önünü açabilir.
bu çalışma henüz başlangıç aşamasında; sonuçlar ortaya çıkmadan kesin bir sonuca varmak mümkün değil. Araştırmacılar, mevcut kanıtların semaglutid kullanan ya da kullanmayı düşünen kişilerin bazı yaşam tarzı değişiklikleri yapması gerektiğini gösterdiğini belirtiyor. Bu değişikliklerin ayrıntısını bir doktor ya da diyetisyenle konuşmak en doğrusu.
Kaynak: Yudum — https://www.yudum.net/haber/ozempic-ve-wegovy-neden-herkeste-ayni-kilo-kaybi-sonucunu-vermiyor.html — Yazdırma tarihi:


















