Kemoterapiden sağ çıkan yumurtalık kanseri hücreleri fruktoz salarak yayılmayı kolaylaştırabiliyor
Wistar Enstitüsü araştırmacıları, kemoterapiden sağ çıkan yumurtalık kanseri hücrelerinin fruktoz saldığını ve bunun yayılmayı kolaylaştırabildiğini buldu.

Meyvede, balda, sofra şekerinde ve birçok şekerli içecekte bulunan fruktoz, agresif yumurtalık kanserinin yayılmasında beklenmedik bir rol oynuyor olabilir. The Wistar Institute'ta çalışan araştırmacılar, kemoterapiden sağ kurtulan kanser hücrelerinin fruktoz salabildiğini ve bu şekerin komşu tümör hücrelerine "yerinden ayrıl ve yayıl" yönünde bir sinyal gibi davrandığını bildirdi. Bulgular Nature Aging dergisinde yayımlandı.
Bölünmeyen ama etkisini sürdüren hücreler
Çalışmanın ilk yazarı, Katherine Aird'in laboratuvarında doktora sonrası araştırmacı olan Aidan Cole'a göre kemoterapiden sağ çıkan bazı hücreler artık bölünmüyor, ancak biyolojik olarak aktif kalıyor. Bu hücreler çevrelerine sinyal taşıyan moleküller salmayı sürdürüyor. Cole, bir besin öğesinin, bu örnekte fruktozun, bu sinyallerden biri olabileceğini gösteren ilk çalışmalar arasında olduklarını söylüyor.
Ekip, sağ kalan kanser hücrelerini onların saldığı moleküllerden ayıran bir deney kurdu. Hücrelerin kendisi ortamda olmasa bile bu salgıların, klinik öncesi bir modelde kanserin yayılmasını belirgin biçimde artırmaya yettiği görüldü. Cole'un ifadesine göre bildikleri kadarıyla bu, yalnızca petri kabında değil, klinik öncesi bir modelde, yayılmayı hücrelerin kendisinin değil salgıladıkları moleküllerin yönlendirdiğini gösteren ilk çalışma.
Fruktoz nasıl devreye giriyor?
Araştırmacılar bu salgılar arasında sorumlu maddeyi aradı ve sürpriz bir isimle karşılaştı: fruktoz. Kemoterapi sonrası hayatta kalan hücrelerin fruktoz üretip çevreye bırakabildiği saptandı. Şeker burada yalnızca enerji kaynağı olarak değil, komşu kanser hücrelerini yayılmaya daha yatkın hale getiren kimyasal bir haberci olarak iş gördü. Çalışmanın özetine göre fruktoz, tümör hücrelerini birbirine bağlayan bağları zayıflatıyor ve bu da hücrelerin kopup yayılmasını kolaylaştırıyor.
Ekip, hücre içinde nelerin değiştiğini anlamak için çeşitli ileri yöntemler kullandı. Bunların arasında genleri sistematik biçimde tarayarak belirli bir hücresel süreci hangi genlerin etkilediğini ortaya çıkaran CRISPR taraması da vardı.
Klinik öncesi deneylerde bir başka kaygı verici bulgu daha elde edildi. Şekerli içeceklerdekine benzer yüksek miktarda fruktoz tüketimi, kemoterapi uygulanmasa bile kanserin yayılmasıyla ilişkili sinyalleri güçlendirebildi. Özetteki bilgiye göre kolesterol düşürücü statinler de bu deneylerde endişe doğuran etkiler üretti. Ancak bu etkilerin ayrıntıları ve insandaki karşılığı henüz belirsiz.
Arka plan: Yumurtalık kanseri neden zor bir hastalık?
Yumurtalık kanseri hastalarının çoğu, kanser hücrelerinin DNA'sına zarar vererek çoğalmalarını engelleyen platin bazlı kemoterapi alıyor. Birçok hasta başlangıçta tedaviye iyi yanıt veriyor, ancak hastalık çoğu olguda sonunda geri dönüyor. Kanser ayrıca sıklıkla mide, bağırsak ve karaciğer gibi organları barındıran karın boşluğuna yayılıyor. Bu yayılma, yani metastaz, yumurtalık kanseri ölümlerinin yaklaşık yüzde 90'undan sorumlu tutuluyor. Bu yüzden hücrelerin ilk yerlerinden nasıl koptuğunu ve yeni tümörler kurduğunu anlamak araştırmacılar için öncelikli bir hedef.
Daha önceki çalışmalar da kemoterapiden sağ çıkan hücrelerin, aktif olarak bölünmeseler bile nüksa katkı verebileceğini düşündürmüştü. Yeni çalışma bu fikre somut bir kimyasal ayrıntı ekliyor.
Neden önemli?
Kanserin seyrini etkileyen pek çok etken değiştirilemez. Beslenmeyle alınan fruktoz ise değiştirilebilir bir etken. Fruktoz, sofra şekerinin ve gazlı içeceklerle işlenmiş gıdalarda sık kullanılan yüksek fruktozlu mısır şurubunun bileşeni. Araştırmacılar, Amerika Birleşik Devletleri'nde bu şurubun bazı kişilerde günlük kalori alımının yaklaşık yüzde 8 ile 20'sini oluşturabildiğini belirtiyor. Beslenme stratejilerinin ileride kanser yayılımını sınırlama çabalarının bir parçası olabileceği ihtimali bu yüzden ilgi çekiyor.
Yine de temkinli olmak gerekiyor. Fruktoz tüketimini azaltmanın yumurtalık kanserli hastalarda sonuçları iyileştirip iyileştirmediği henüz sınanmadı. Bulgular, şeker yemenin insanlarda kanserin yayılmasına yol açtığını kanıtlamıyor. Belirli beslenme önerileri yapılabilmesi için bu mekanizmanın daha fazla araştırılması şart. Kolesterol düşürücü ilaç kullanan hastaların da bu sonuçlara bakarak tedavilerini kendi kendilerine değiştirmemesi, kararı hekimleriyle birlikte vermesi gerekir.
Çalışma, kemoterapinin sonrasında bile tümör ortamının hâlâ hareketli olabileceğini, yani tedavinin hücreleri bölünmekten alıkoymasının hikâyenin sonu olmadığını gösteriyor. Sağ kalan hücrelerin salgılarını hedef alan yaklaşımlar ileride nüksü ve yayılmayı azaltmanın yollarından biri olabilir, ancak bunun için hem hayvan modellerinde hem de hastalarda yeni çalışmalara ihtiyaç var.
Kaynak: Yudum — https://www.yudum.net/haber/kemoterapiden-sag-cikan-yumurtalik-kanseri-hucreleri-fruktoz-salarak-yayilmayi-kolaylastirabiliyor.html — Yazdırma tarihi:















