Riparo Mochi'deki yeni kazı, Noailles avcı-toplayıcılarının İtalya'ya sanılandan erken geldiğini gösteriyor
Radyokarbon tarihlemesi, İspanya kökenli avcı-toplayıcıların kuzey İtalya'da sanıldığından daha eski çağlarda bulunduğunu ortaya koydu.

Fransa sınırına yakın bir kaya sığınağı olan Riparo Mochi'de yürütülen yeni araştırmalar, Buz Çağı avcı-toplayıcılarının İtalya'ya şimdiye kadar düşünülenden daha erken ulaştığına işaret ediyor. Trento Üniversitesi'nden Fabio Santaniello ve meslektaşlarının yönettiği kazı, bölgedeki insan varlığının zaman çizelgesini geriye çekti. Bulgular, İspanya'dan gelen toplulukların Avrupa'daki hareketini yeniden değerlendirmeyi gerektiriyor.
Kazıda neler bulundu?
Sığınaktaki önceki kazılarda, Noailles burini denilen sivri uçlu bir taş alet ortaya çıkmıştı. Bu aletin, Noailles kültürünü oluşturan insanlar tarafından kemik ve geyik boynuzu gibi sert malzemelerde oyuk açmak ya da kazıma yapmak için kullanıldığı düşünülüyor. Son çalışmada ise 7.500'den fazla buluntu gün yüzüne çıkarıldı. Bunların arasında deniz kabuklarıyla çevrili, bozulmamış bir ocak yeri, çok sayıda Noailles burini ve başka aletler var.
Buluntu grubunda ayrıca saplara takılmış olan bıçaklar, ahşap sapları biçimlendirmek için kullanılan kazıyıcılar ve kemiği yarmaya yarayan kamalar da bulunuyor. Bu çeşitlilik, sığınağın yalnızca geçici bir durak değil, farklı işlerin görüldüğü bir kamp alanı olarak kullanıldığını düşündürüyor.
Aletlerin üzerindeki izler ne anlatıyor?
Burinlerin mikroskopla incelenmesi şaşırtıcı bir sonuç verdi. Keskin uçlarda aşınma izine rastlanmadı; buna karşılık yan kenarlarda kullanım izleri görüldü. Araştırmacılar bu kenarların hayvan derisini ve eti kesmek için kullanıldığını düşünüyor. Yani aletin adından yola çıkarak varsayılan oyma işlevi, en azından bu örneklerde ikinci planda kalmış olabilir.
Tarihleme neyi değiştirdi?
Ocağın çevresindeki deniz kabukları radyokarbon yöntemiyle tarihlendi ve yaşlarının 30.000 ile 30.800 yıl arasında olduğu belirlendi. Bu sonuç, Noailles kültürünün kuzey İtalya'daki varlığını yaklaşık 2.000 ila 3.000 yıl geriye götürüyor. Yeni tarihler, güney İtalya'daki Noailles bulgularına ait 31.000 ile 30.000 yıl öncesi aralığıyla da uyum sağlıyor. Böylece kuzey ve güney arasındaki zaman farkı kapanmış oluyor.
Araştırmacılara göre bu dönemde Avrupa'nın iklimi soğuk ve kuru bir hâl aldı. Bu değişimin insan göçünü doğuya, daha ılıman iklimlere doğru ittiği tahmin ediliyor. Çalışma, Journal of Archaeological Science: Reports dergisinde yayımlandı.
Arka plan
Radyokarbon tarihleme, kabuk, kömür ya da kemik gibi organik malzemelerdeki radyoaktif karbon miktarının zamanla azalmasından yararlanır. Kaya sığınakları, üst üste biriken tabakaları koruyabildiği için arkeologlar açısından değerlidir. Bu tabakalarda aletler, ocaklar ve yiyecek artıkları bir arada bulunabilir. Böylece insanların bir yeri ne amaçla kullandığı ve hangi dönemde orada bulunduğu birlikte yorumlanabilir.
Eski kazılardan çıkan buluntular yeni yöntemlerle yeniden incelendiğinde, daha önce kabul edilen tarihler değişebilir. Mikroskobik aşınma analizi de aynı şekilde, aletlerin yalnızca biçimine bakarak yapılan işlev tahminlerini sınama imkânı verir. Bu iki yaklaşımın bir arada kullanılması, Paleolitik dönem araştırmalarında giderek yaygınlaşan bir yol.
Neden önemli?
Bir arkeolojik kültürün hangi bölgede ne zaman görüldüğü, insan topluluklarının nasıl hareket ettiğini anlamanın temelini oluşturur. Noailles kültürünün İtalya'ya daha erken girdiğinin anlaşılması, İspanya'dan başlayıp Akdeniz kıyısı boyunca uzanan yayılma hattının daha eski ve daha hızlı gelişmiş olabileceğini gösteriyor. Kuzey ve güney tarihlerinin birbirine yaklaşması da bu yayılmanın yavaş bir ilerleyişten çok, görece kısa bir sürede gerçekleşmiş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Bu yorum henüz kesin bir sonuç değil, ancak yeni veriler tartışmaya somut bir dayanak sağlıyor.
Çalışma, iklim değişikliklerinin geçmişte insan yaşamını nasıl yönlendirdiğine dair bir örnek de sunuyor. Soğuk ve kuru koşulların göçü etkilemiş olabileceği fikri, bu tür bulguların çevresel değişimlere uyum konusunda neler söyleyebileceğini hatırlatıyor.
Kaynak: Yudum — https://www.yudum.net/haber/riparo-mochideki-yeni-kazi-noailles-avci-toplayicilarinin-italyaya-sanilandan-erken-geldigini-gosteriyor.html — Yazdırma tarihi:

















