ESA, ikinci nesil Galileo için dört uydu daha sipariş etti

Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Avrupa'nın uydu seyrüsefer sistemi Galileo'nun ikinci neslini güçlendirmek için dört yeni uydu siparişi verdi. Mevcut sözleşmelerin genişletilmesiyle ikinci nesil (G2) filosu 16 uyduya ulaşıyor. Karar, takımyıldızın uzun vadeli sürekliliğini güvenceye almayı ve yeni hizmetlerin devreye alınmasını desteklemeyi amaçlıyor.

Sözleşmeler kimlerle, nerede imzalandı?

Yeni uydular, G2 programının ana yüklenicileri olan Thales Alenia Space (İtalya) ve Airbus Defence and Space (Almanya) tarafından üretilecek. İki şirket, 2021'den beri ESA ile yaptıkları sözleşmeler kapsamında altışar G2 uydusu geliştiriyor. Ek sözleşmelerin ilki 23 Ekim'de Roma'da, ikincisi 26 Ekim'de Almanya'nın Ottobrunn kentinde imzalandı. Her şirket iki ek uydu üretecek.

ESA, Galileo'nun sistem tasarımı ve yeterlilik otoritesi, aynı zamanda sistem geliştirmeden sorumlu ana kurum olarak hareket ediyor. Sözleşmeleri, sistemin hizmet sağlayıcısı olan AB Uzay Programı Ajansı (EUSPA) adına ve sistemin sahibi Avrupa Birliği'nin yararına uzattı.

Yeni uydular nasıl olacak?

Dört ek uydunun teslimatı 2031 için planlanıyor ve fırlatmalar hemen ardından gelecek. Uydular, hâlihazırda geliştirilmekte olanlarla aynı olacak. G2 uyduları tamamen dijital seyrüsefer yüklerine, daha yüksek performanslı bir seyrüsefer antenine, uydular arası bağlantı kapasitesine ve gelişmiş bir atomik saat yapılandırmasına sahip. Bunlar konumlandırma, seyrüsefer ve zamanlama hizmetlerini daha sağlam ve güvenilir kılacak.

İlk on iki G2 uydusunun çalışmaları da ilerliyor. Geliştirme ve yeterlilik faaliyetleri tamamlanmak üzere; sistem entegrasyonu ve uyumluluk test kampanyaları yoğun biçimde sürüyor. Bu sürecin ardından ilk uyduların entegrasyonu ve uçuş testleri 2027'de yapılacak, ilk G2 fırlatması ise 2028'de gerçekleşecek.

Arka plan: İki nesil birlikte çalışacak

İkinci nesil uydular, 38 birinci nesil uyduyla birlikte çalışacak. Birinci nesil uyduların dördü hariç hepsi fırlatıldı. ESA'ya göre iki nesil sorunsuz biçimde bütünleşecek; bu da Galileo'nun yeteneklerini uzun vadede korurken dayanıklılığını artıracak ve Avrupa'da ve dünyada kullanıcılara yarar sağlayacak çok sayıda yeni hizmet ve uygulamaya zemin hazırlayacak.

Galileo, Avrupa Komisyonu tarafından AB Uzay Programı kapsamında yönetiliyor ve finanse ediliyor. ESA, uzay ve yer sistemlerinin tasarımı, geliştirilmesi ve yeterlilik sürecini yürütüyor, teknik fırlatma otoritesi olarak görev yapıyor. Ajansın ayrıca AB'nin Horizon Europe programı çerçevesinde Galileo'nun geleceğine yönelik araştırma ve geliştirme çalışmaları da var. EUSPA ise fırlatmaların yönetimi, uyduların hizmete alınması, işletilmesi ve pazar ile uygulama ihtiyaçlarıyla bağlantının kurulmasından sorumlu.

Neden önemli?

Uydu seyrüsefer sistemleri, günlük hayatta çoğu zaman fark edilmeyen ama kesintiye uğradığında etkisi hemen hissedilen altyapılar arasında. Galileo, 2016'da Açık Hizmet'e girdiğinden beri dünya genelinde milyarlarca kullanıcıya hizmet veriyor ve şu anda dünyanın en hassas uydu seyrüsefer sistemi olarak tanımlanıyor. Avrupa Tek Pazarı'nda satılan tüm akıllı telefonların Galileo uyumlu olması güvence altında. Sistem ayrıca demiryolu, denizcilik, tarım, finansal zamanlama hizmetleri ve kurtarma operasyonlarında kullanılıyor.

ESA'nın Direktörü Laurent Jaffart, sözleşmelerin Avrupa'nın uydu seyrüsefer hizmetlerinin sürekliliğini koruduğunu, kullanıcıların değişen ihtiyaçlarına yanıt verdiğini ve Avrupa'nın stratejik özerkliğini güçlendirdiğini söyledi. Jaffart, bunun Avrupa'nın kendi geleceğine bağımsız ve güvenle yön verebilme kapasitesine yapılmış bir yatırım olduğunu vurguladı.

Thales Alenia Space CEO'su Hervé Derrey, siparişin Avrupa Komisyonu, EUSPA ve ESA'nın şirkete duyduğu güveni pekiştirdiğini belirtti ve programı Avrupa'nın stratejik özerkliğinin temel taşlarından biri olarak niteledi. Airbus Defence and Space Uzay Sistemleri Başkanı Alain Fauré ise yeni nesil uyduların Avrupa'nın güvenliği ve savunması ile daha geniş toplumsal yararlar için seyrüsefer yeteneklerini artırmada hayati olduğunu ifade etti.

Türkiye açısından

Galileo sinyalleri yalnız Avrupa'da değil, dünyanın her yerinde alınabiliyor. Günümüzde pek çok akıllı telefon ve seyrüsefer cihazı birden fazla uydu sistemini bir arada kullanarak konum hesaplıyor. Bu nedenle takımyıldızın yenilenmesi ve güçlendirilmesi, Türkiye'deki kullanıcıların konum doğruluğu ve sinyal güvenilirliği açısından da dolaylı biçimde önem taşıyor. Ulaşım, tarım ve acil durum hizmetleri gibi alanlarda konum ve zaman verisine bağımlılık arttıkça, birden fazla bağımsız sistemin varlığı bir tür yedeklilik sağlıyor.