Kedilerin Yalaması: Sevgi mi, Çatışma mı? Yeni Araştırma Çığır Açıyor
Moskova’da bir kedi kafesinde gözlemlenen kedilerin birbirini yalaması, uzun süredir kabul edilen sevgi işareti varsayımını sarsıyor. Ghent ve Lincoln Üniversiteleri’nin ortak çalışması, karşılıklı tımarın sosyal bağları güçlendirebileceğini, hijyenik bir amaç taşıyabileceğini, hatta bazen çatışmayı
Birden fazla kedinin bulunduğu evlerde, bir kedinin diğerini yalaması genellikle dostluk ve sevgi göstergesi olarak kabul edilirdi. Ancak Ghent Üniversitesi ve Lincoln Üniversitesi’nden araştırmacıların 53 evde gerçekleştirdiği kapsamlı gözlem çalışması, bu davranışın çok daha karmaşık bir sosyal işlev yelpazesine sahip olduğunu ortaya koydu. Çalışma, Applied Animal Behaviour Science dergisinde yayımlandı ve evcil kedilerde karşılıklı tımarın birden fazla sosyal işlevi olduğunu öne sürdü.
Araştırmacılar, evcil kedilerin birbirlerini tüylerini temizlemesiyle ilgili uzun süredir geçerli olan varsayımları altüst eden veriler topladı. Çalışmada, amatör bilim insanlarıyla işbirliği içinde, iki kedinin bulunduğu evlerde karşılıklı temizleme davranışını video kaydıyla belgelediler. Elde edilen görüntüler, kedilerin tımar sırasında sadece tüyleri temizlemekle kalmadığını, aynı zamanda sosyal bağları güçlendirebileceğini, hijyenik bir amaca hizmet edebileceğini ve hatta bazı durumlarda çatışmayı önleyici bir sinyal olabileceğini gösterdi.
Çalışma, karşılıklı tımarın bağlamının önemini vurguladı. Kedilerin birlikte yatmak veya oturmak gibi duruşlarını senkronize etmeleri, olumlu bir ortamın göstergesi olarak kabul edildi. Bu durumlarda tımar genellikle tımar edilen kedinin başına veya kulağına odaklanır. Araştırmacılar, kedi kulaklarının çok hassas olduğunu ve bu bölgede bulunan koku bezlerinin eylemi keyifli hale getirebileceğini belirtti. Aynı zamanda, bazı durumlarda karşılıklı tımarın oyunla bağlantılı olduğunu gözlemlediler. Birçok kedi güreştiğinde, karşılıklı tımarın bazen oyunu başlatmak için kullanıldığını rapor ettiler. Bu oyun bağlamında, yalamanın genellikle kedilerin birbirlerini sık sık ısırdığı boyun bölgesinde gerçekleştiği gözlemlendi.
Çatışma önleyici bir sinyal olarak da karşılıklı tımarın rolü dikkat çekiciydi. Örneğin, bir kedinin dinlenmek için sevdiği yeri ele geçirmek istemesi durumunda, diğer kedi tarafından yalandığında, alıcı kedi kulaklarını düzleştirerek hoşlanmadığını ifade ediyordu. Araştırmacılar, bu tür durumlarda karşılıklı tımarın pasif-agresif bir mesaj iletme sinyali olabileceğini öne sürdü. Ayrıca, kedinin patisiyle hafifçe vurması, başını sallaması, kulaklarının arkasını kaşıması, ısırması, esnemesi veya dudaklarını yalaması gibi eylemler, vücut duruşu senkronize olmadığında ortaya çıkan küçük stres sinyalleri olarak değerlendirildi.
Bu bulgular, çok kedili evlerde kediler arasındaki sosyal stresi tanımada, çözmede ve önlemeye katkıda bulunabilir. Araştırmacılar, “Kedilerde karşılıklı tımarın önerilen işlevlerini daha fazla araştırmak ve doğrulamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var” diyerek, bu davranışın çok katmanlı doğasını anlamak için ek araştırmaların gerekliliğini vurguladı. Evcil hayvan sahipleri için ise, kedilerin birbirini yaladığı anları yalnızca sevgi göstergesi olarak görmek yerine, bağlamlarını ve vücut dilini dikkatle gözlemlemek önemli hale geliyor.