Fosil dişler Homo erectus'un Güney Çin yağmur ormanlarında yaşadığını gösterdi
Güney Çin'deki iki mağaradan çıkan sekiz diş, Homo erectus'un sanılandan daha geç dönemde yoğun tropik ormanda yaşadığını ortaya koydu.

Uzak akrabamız Homo erectus, yaklaşık iki milyon yıl boyunca hayatta kaldı. Bu süre, bizim türümüz Homo sapiens'in şimdiye kadarki varlığından çok daha uzun. Afrika'dan çıkıp Asya'da Çin'e ve Endonezya'daki Java'ya kadar yayılan bu arkaik insan türünün yayılma yolu genellikle otlaklar ve ağaçlı savanlarla ilişkilendirilirdi. Nature dergisinde iki makaleyle yayımlanan yeni çalışma ise bu resmi değiştiriyor: Avustralyalı, Çinli ve Avrupalı araştırmacılar, türün Güney Çin'de yoğun tropik ormanlarda da yaşadığını gösterdi.
Mağaralardan çıkan sekiz diş
Çalışma, Çin'in güneyindeki Guangxi eyaletinde, karstik arazide yer alan Baxian ve Naxian adlı iki kardeş mağaraya dayanıyor. Mağaralar birbirinden yalnızca yaklaşık 15 kilometre uzakta; çevrede dik kireçtaşı tepeleri, mağaralar ve tropik bitki örtüsü bulunuyor. Ekip, buradan sekiz insan dişi ve binlerce başka fosil çıkardı.
Dişlerin Homo erectus'a ait olduğu hem fiziksel özelliklerine hem de eski genetik izlerine bakılarak belirlendi. Yaşları ise dişlere, çevredeki mağara tortullarına ve mineral oluşumlarına uygulanan beş bağımsız tarihlendirme yöntemiyle saptandı. Sonuç, bu insanların 324.000 ile 184.000 yıl önce arasında bölgede yaşadığını gösteriyor. Daha önce bu türün bölgede çoktan yok olduğu düşünülüyordu. Bu nedenle buluntular, anakara Çin'deki en genç ve güvenle tarihlenmiş Homo erectus kanıtı sayılıyor.
Sidney'deki Macquarie Üniversitesi'nden jeokronolog ve çalışmanın eş yürütücüsü Prof. Kira Westaway, bulguyu hem beklenmedik bir yerde hem de hiç düşünülmeyen bir zamanda türün varlığını doğruladığı için büyüleyici bulduğunu söyledi. Westaway'e göre bu durum, türün neden yok olduğunu anlamaya çalışırken zaman çizelgesi açısından büyük sonuçlar doğuruyor.
Dişler yaşanan ortamı anlatıyor
Dişler yalnızca yaş tayini için kullanılmadı. Diş minesi, yaşam boyunca tüketilen yiyecek ve suyun kimyasal izlerini saklıyor; bu yüzden geçmiş çevrelerin biyolojik arşivi gibi çalışıyor. Araştırmacılar insan ve hayvan dişlerini birlikte inceledi. Sonuçta hem hayvanların hem de insanların yoğun tropik yağmur ormanına bağımlı olduğu görüldü. Oysa Homo erectus'a genellikle açık otlak ya da ağaçlı savan ortamları atfediliyordu.
Almanya'nın Jena kentindeki Max Planck Jeoantropoloji Enstitüsü'nden Dr. Nicolas Bourgon, hayvan dişleriyle Homo erectus dişlerinin aynı hikâyeyi anlattığını, bu bireylerin bir yağmur ormanı ekosisteminin parçası olduğunu belirtti.
Ormanda geniş alanlarda dolaşan bireyler
Ekip ayrıca minedeki stronsiyum elementini analiz etti. Stronsiyum yerel jeolojiyle bağlantılı olduğu için bireylerin çocukluklarını nerede geçirdiğine dair ipucu veriyor. Bulgulara göre bazı bireyler çocukluk yıllarında küçük bir alanda kalmak yerine, ormanlık karstik bölgelerde şaşırtıcı ölçüde geniş alanlarda dolaşmış olabilir.
Güney Cross Üniversitesi'nden Prof. Renaud Joannes-Boyau, bazı kimyasal imzaların mağara çevresinin çok ötesine, olasılıkla kuzey Vietnam'a ve anakara Güneydoğu Asya'ya işaret ettiğini söyledi. Ona göre bu insanlar, sanılandan çok daha hareketliydi ve karmaşık bir yağmur ormanı manzarasında uzun mesafeler kat ediyordu.
Neden önemli?
Güneydoğu Asya'da yağmur ormanlarının yayılması, Homo sapiens dışındaki bazı insan gruplarının ortadan kalkmasıyla ilişkilendirilmişti. Güney Çin'den gelen yeni kanıtlar, eski insanlarla tropik ormanlar arasındaki ilişkinin bu kadar basit olmadığını gösteriyor. Çin Bilimler Akademisi'ne bağlı Omurgalı Paleontolojisi ve Paleoantropoloji Enstitüsü'nden Prof. Yingqi Zhang, bulguların Homo erectus'a bakışı değiştirdiğini vurguladı. Zhang'a göre türün bir yağmur ormanı faunasıyla birlikte ilk kez görülmesi, çevreye uyum yeteneğine dair varsayımları sorgulatıyor.
Genel olarak yağmur ormanları fosil bulmak için zor ortamlardır. Asitli toprak, yüksek nem ve hızlı bitki örtüsü kemik ve dişlerin korunmasını güçleştirir. Bu nedenle ormanlarda yaşayan eski insanların izleri uzun süre eksik kalmış olabilir. Mağaralar ise tortul birikimi sayesinde fosilleri koruyabilen nadir arşivler. Karstik bölgelerdeki benzer mağaraların incelenmesi, insan evriminin ormanlı kısmına ışık tutabilir.
Bulgu, Homo erectus'un yalnızca açık ve kurak ortamlara bağlı bir tür olarak görülmesini zorlaştırıyor. Türün esnekliğinin, tercih ettiği yaşam alanlarının ve ortadan kalkış nedenlerinin hâlâ sınırlı bilindiği düşünülürse, bu çalışma tartışmayı yeni sorularla genişletiyor. Soruların yanıtı için bölgede daha fazla alanda çalışmak ve tarihlendirme yöntemlerini çeşitlendirmek gerekecek.
Kaynak: Yudum — https://www.yudum.net/haber/fosil-disler-homo-erectusun-guney-cin-yagmur-ormanlarinda-yasadigini-gosterdi.html — Yazdırma tarihi:




















