Ayranaşı, bazı yörelerde mastuva veya mastava adıyla bilinen geleneksel yoğurt çorbasıdır. Evliya Çelebi Seyahatnâme'sinde "mastaba aşı" olarak anılması, tarihinin en az dört yüzyıl geriye gittiğini gösterir.
Yoğurtlu çorbaların tek gerçek zorluğu terbiyenin kesilmesidir. Soğuk yoğurt doğrudan kaynayan suya dökülürse proteinler ani ısıyla pıhtılaşır ve çorba taneli görünür. Bunu önlemenin yolu ısıyı kademeli yükseltmektir: tencereden kepçeyle alınan sıcak su, terbiye kasesine azar azar eklenir; ancak ılıştıktan sonra tencereye dökülür.
Terbiyeye eklenen un ve yumurta da emniyet görevi görür — ikisi de proteinlerin ayrışmasını engelleyip çorbayı bağlar. Üzerine gezdirilen naneli tereyağı ise bu çorbanın klasik tamamlayıcısıdır; nanenin yağda saniyeler içinde çevrilmesi yeter, fazlası acılık verir.
